III SA/Kr 1190/17

Kraków, dnia 3 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. A. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 29 grudnia 2017 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. A. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia 28 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie i przyznać E. A. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący E. A. w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z D. N. Opisując swój majątek zadeklarował brak nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Podobnej treści deklarację złożył w stosunku do D. N. Określając wysokość miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego wpisał kwotę 200 zł tytułem otrzymywanej od rodziców pomocy. Uzasadniając swoje starania podniósł, że jest osobą bezrobotną. Stwierdził, że stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie zatrudnienia. Utrzymuje się z doraźnej pomocy rodziców. Twierdzi, że na utrzymaniu ma małoletniego syna. Zaakcentował, że D. N. z którą mieszka jest w ciąży i wszelkie środki jakie przekazaliby mu rodzice będzie zmuszony przeznaczyć na niezbędne wyposażenie dla dziecka. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał na obciążające go alimenty w kwocie 500 zł. Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 28 września 2016 r. zwrócono się o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe w tym miedzy innymi udokumentowanie, że deklarowany przez skarżącego stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy, udokumentowanie rachunkami z ostatniego miesiąca lub za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków na czynsz i media; wyjaśnienie z jakich środków przy deklarowanej pomocy finansowej rodziców na poziomie 200 zł opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przedstawił kopie dwóch zaświadczeń lekarskich z lipca oraz września 2017 r. W zaświadczeniu z 28.9.2017 stwierdzono, że jakkolwiek aktualny stan zdrowia oraz zastosowane leki powodują niezdolność skarżącego do jakichkolwiek prac zarobkowych to jednak efekty leczenia pozwalają przypuszczać iż skarżący odzyska zdolność do pracy w ciągu kolejnego miesiąca. Oświadczył, że na chwilę obecną nie płaci alimentów na syna. Wbrew wezwaniu nie przedstawił umowy łączącej go z adwokatem z wyboru poprzestając na oświadczeniu, że za prowadzenie sprawy nie płacił adwokatowi żadnych pieniędzy. Do takiego oświadczenia dołączył datowane na dzień 14 lutego 2017 r. oświadczenie podpisane przez adwokata. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r. referendarz WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący wbrew wezwaniu nie udokumentował by jego stan zdrowia nie pozwalał mu na podjęcie pracy. Nie przedstawił również rachunków o które był wzywany i nie wyjaśnił skąd czerpie na to środki zasłaniając się tym, że on nie dokonuje takich płatności ani się tym zajmuje. Pismem z dnia 23 lutego 2018 r. (data prezentaty sądu) E. A. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że udzielona pomoc prawna była i jest wykonywana pro bono. Ponadto skarżący nie ma możliwości zarobkowych z uwagi na niemożność podjęcia zatrudnienia z przyczyn zdrowotnych. Zarządzeniem z dnia 9 marca 2018 r. wezwano skarżącego o przedstawienie stosownego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy o nadaniu mu statusu osoby bezrobotnej ze wskazaniem czy pobiera zasiłek jak również przedstawienie zeszłorocznego zeznania podatkowego. W odpowiedzi na powyższe przesłano decyzję Starosty Powiatu z dnia 20 marca 2018 r. o przyznaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wskazał, że E. A. w roku rozliczeniowym 2016 nie wykonywał żadnej pracy zarobkowej stąd też nie składał do US zeznania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. -dalej "P.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W ocenie sądu sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego oczekuje skarżący, może zostać przyznane w razie wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez wskazany uszczerbek, należy zaś rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie sądu sytuacja dochodowa i majątkowa wnioskodawcy pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Uwzględniając dodatkowe wyjaśnienia zawarte w sprzeciwie, a także nadesłaną decyzję o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej przyjąć trzeba, że faktycznie skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Określając wysokość miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego skarżący podał kwotę 200 zł. Z zaświadczeń lekarskich wynika, że obecnie skarżący nie jest zdolny do podjęcia pracy zarobkowej. Utrzymuje się z doraźnej pomocy rodziców. Ponadto na utrzymaniu ma małoletniego syna. Trudno byłoby w omawianej sytuacji uznać, że skarżący może wygospodarować jakiekolwiek środki finansowe związane z postępowaniem sądowoadministracyjnym, skoro poziom dochodów aktualnie nie pozwala na zaspokojenie bieżących potrzeb. Konkludując przedstawiona sądowi sytuacja finansowa skarżącego, pozwala na stwierdzenie istnienia w sprawie przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, tj. że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 § 1 P.p.s.a.