III SA/Kr 1196/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 czerwca 2024 r. znak 180000/71/250666/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek - postanawia – 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu J. C. kwotę 200 zł (dwieściezłotych) uiszczoną nienależnie tytułem wpisu od skargi. Reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 14.06.2024 r. (znak 180000/71/250666/2024) w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek. Do skargi nie zostało załączone pełnomocnictwo uprawniającego do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na powyższe, Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 25.07.2024 r. (k. 13 w zw. z k. 1) wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia stwierdzonego braku formalnego skargi (przedłożenia pełnomocnictwa). Zarządzenie zakreślało 7 dniowy termin na wykonanie wskazanego w nim wezwania oraz zawierało prawidłowe pouczenie o konsekwencjach braku przedłożenia pełnomocnictwa (odrzucenie skargi). Przesyłka sądowa zawierająca opisane wyżej wezwanie została skutecznie doręczona adresatowi (zawodowemu pełnomocnikowi skarżącego) 07.10.2024 r. (k. 14). Mimo upływu zakreślonego terminu nie został uzupełniony stwierdzony brak formalny skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 46 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej: p.p.s.a.) do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z kolei art. 37 § 1 P.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Według treści art. 46 § 3 p.p.s.a., brak pełnomocnictwa jest jednocześnie brakiem formalnym pisma strony, w tym konkretnym przepadku – brakiem formalnym skargi. Brak pełnomocnictwa uniemożliwia nadanie skardze prawidłowego biegu. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Skarga, której braków formalnych nie uzupełniono, podlega odrzuceniu, w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dostrzec należy, że choć przywołany wyżej art. 49 par. 1 p.p.s.a. przewiduje wezwanie strony do uzupełnienia braków skargi, to jednak zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strona przed sądem administracyjnym może działać osobiście lub przez pełnomocnika. W ocenianym przypadku skarżący skorzystał z uprawnienia do zastępowania go przed sądem administracyjnym przez zawodowego pełnomocnika, który – w jego imieniu – złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z uwagi zatem na wynikające ze skargi zastępstwo skarżącego przez zawodowego pełnomocnika, adresatem wezwania Sądu obejmującego uzupełnienie stwierdzonych braków formalnych skargi, był właśnie pełnomocnik, a nie skarżący. To bowiem na pełnomocniku ciąży obowiązek dołączenia do akt sprawy, przy pierwszej czynności procesowej, pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.), co należy uczynić w sytuacji, gdy pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze pełnomocnictwa przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy (k. 13 w zw. z k.1) działający imieniem skarżącego pełnomocnik, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 25.07.2024 r. wezwany został do usunięcia wskazanego braku formalnego złożonej skargi – w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Mimo prawidłowego doręczenia tego wezwania (k. 14), brak skargi nie został uzupełniony. Powyższe obligowało Sąd do odrzucenia skargi, zaś podstawą prawną tego rozstrzygnięcia był art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Końcowo Sąd wskazuje, iż niewykonanie przez zawodowego pełnomocnika wezwania do uzupełnienia braku skargi – nie aktualizowało powinności Sądu wezwania o usunięcie braków skargi – samej strony (skarżącego). Powyższe wynika z przedstawionych już rozważań oraz przywołanych przepisów. Sąd orzekający w tej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez NSA m.in. w postanowieniu z 11 lipca 2023 r. (sygn. akt II GZ 236/23), według którego, skoro strona działa przez pełnomocnika, to działania lub zaniechania pełnomocnika wywołują bezpośredni skutek dla mocodawcy. Jakkolwiek wezwanie do usunięcia braku formalnego jest adresowane do pełnomocnika, to z prawnego punktu widzenia wezwana do usunięcia braku jest strona i strona ponosi konsekwencje braku reakcji pełnomocnika na wezwanie do usunięcia braku. Jak celnie akcentował NSA - Sąd wzywając stronę do usunięcia braku formalnego nieusuniętego przez pełnomocnika musiałby zignorować fakt nieusunięcia braku formalnego przez zawodowego pełnomocnika, a mówiąc inaczej - odmówiłby zastosowania rygoru wskazanego w art. 46 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim w ocenianym przez NSA przypadku był brak dokumentu pełnomocnictwa) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Wg NSA, za nieracjonalny uznać należałoby wniosek, że obowiązek wezwania strony do usunięcia braku formalnego powstaje w przypadku każdego braku formalnego nieuzupełnionego przez pełnomocnika, stanowiącego podstawę do odrzucenia skargi. Jak wyjaśnił NSA, z art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika wprost, że zastosowanie rygoru, o którym mowa w art. 49 § 1, tj. odrzucenie skargi, winno nastąpić po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego dla usunięcia braku formalnego. Z przepisów tych nie wynika obowiązek Sądu podjęcia dalszych czynności, w szczególności wezwania strony do podpisania skargi lub potwierdzenia czynności pełnomocnika. Takie wezwanie można byłoby rozważać jedynie w przypadku, gdyby pełnomocnik niejako uzurpował sobie status pełnomocnika, co trudno zakładać przy zawodowym charakterze działania adwokata i istniejących regułach odpowiedzialności dyscyplinarnej dla nich właściwych (por. postanowienia NSA: z 27 listopada 2020 r., I FZ 252/20; z 22 lutego 2023 r., I FZ 30/23). Mając zatem na uwadze przedstawione rozważania, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia, w oparciu o przywołane wcześniej przepisy. O zwrocie niezasadnie uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi w wysokości 200 zł orzeczono w punkcie 2. sentencji postanowienia, na zasadzie art. 225 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a.