III SA/Kr 1204/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi T. R. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego skargę oddala Komendant Powiatowy Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2011r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. Nr 43 poz. 277 ze zm.), odmówił T. R. wznowienia postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że we wniosku o wznowienie T. R. podał, że w dniu 16 grudnia 2008r. Komendant Powiatowy Policji wszczął przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne i przedstawił zarzut o to, że w dniu 16 listopada 2008r. w Z woj. [...] po zakończeniu służby o godzinie 7.00 w Komisariacie Policji zdał Mobilny Terminal Noszony o nr ewid. [...] do dyżurki, nie przekazując go - zgodnie z wydanym poleceniem Komendanta Komisariatu Policji zawartym w piśmie z dnia 6 października 2008r. - dowódcy zmiany przejmującej, tj. starszemu aspirantowi J. M. za potwierdzeniem w rejestrze pobrania i zdania MTN, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt. 1 ustawy o Policji. Za naruszenie dyscypliny służbowej opisanej wyżej, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2009r. T. R. został uznany winnym i wymierzono mu karę dyscyplinarną nagany. Od tej decyzji policjant odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji, jednak postanowieniem dnia [...] 2009r. odmówiono przyjęcia odwołania ze względu na uchybienie terminowi jego wniesienia, zgodnie z art. 135k ust. 3 ustawy o Policji. T. R. w dniu 2 września 2008r. złożył wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, które jego zdaniem zostało zakończone w oparciu o nieprawdziwe dowody dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności oraz uznanie odwołania dostarczonego w dniu 3 lutego 2009r. jako wniesionego w terminie. W ocenie przełożonego dyscyplinarnego wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ art. 135r ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji stanowi, że postępowanie dyscyplinarne; zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli dowody, na podstawie których ustalono istotnie dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe. Oznacza to, że w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, a sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Organ podkreślił, że przesłanki odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego zostały w sposób pełny określone w art. 135r ustawy o Policji, a stosownie do ust. 7 wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zażalenie na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego wniósł T. R., który wskazał, że nadal nie doręczono mu postanowienia o ukaraniu w sposób prawem przewidziany. Zdaniem policjanta w postępowaniu dyscyplinarnym, doręcza się pisma za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na którym odbierający ma obowiązek jedynie podpisać się czytelnie imieniem i nazwiskiem, zaś doręczający ma obowiązek wskazać miejsce i czas doręczenia. Każdy inny sposób doręczenia zdaniem T. R. jest wadliwy i stanowi obrazę prawa. Ponadto T. R. stwierdził, że został poinformowany o wydaniu przez Komendanta Powiatowego Policji orzeczenia o ukaraniu, natomiast fakt doręczenia decyzji końcowej postępowania dyscyplinarnego potwierdził własnoręcznym podpisem wpisując omyłkowo datę 21 .stycznia 2009r, zamiast 27 stycznia 2009r., kiedy to odebrał jeden z egzemplarzy orzeczenia. T. R. zarzucił też, że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego zostało wydane przez organ niewłaściwy, gdyż na zasadzie art. 135r ust. 8 ustawy o Policji .właściwym do rozpatrzenia wniosku Komendant Wojewódzki Policji, ponieważ jako przyczyna wznowienia wskazane zostały działania Komendanta Powiatowego Policji przy doręczeniu postanowienia o ukaraniu. Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem nr [...] z dnia 16 sierpnia 2011 r., wydanym na podstawie art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na podstawy wznowienia postępowania dyscyplinarnego wynikające z art. 135r ust. 1 ustawy o Policji, oraz na treść ust. 7 tego przepisu, zgodnie z którym wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ podkreślił, ze trzydziestodniowy termin, określony w art. 135r ust. 7 ustawy, na złożenie wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, liczony od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, należy wiązać z określoną przesłanką wznowieniową, z jej istotą i charakterem. Organ odwoławczy uznał, że za dzień dowiedzenia się przez T. R. o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania należy uznać dzień doręczenia orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji, tj. 21 stycznia 2009r., choć T. R. utrzymuje, że tym dniem był dzień 27 stycznia 2009r. Pierwotny wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego T. R. złożył w dniu 3 września 2009r. w Komendzie Powiatowej Policji i skierował go do Komendanta Wojewódzkiego o Policji. Zatem bezspornym jest, że terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego policjant nie dochował. Dlatego w ocenie organu odwoławczego należało zgodnie z art. 135r ust. 9 ustawy o Policji utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji wniósł T. R., domagając się jego uchylenia. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zawartych w zażaleniu, a także wadliwie uznał, że dniem, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania był 21 stycznia 2009r. Ponadto w uzasadnieniu skargi podniesiono zarzuty zawarte w zażaleniu od postanowienia wydanego w l instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153,. poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu zgodnie z przywołanymi wyżej regułami sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277, ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli: 1) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe; 2) zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego; 3) orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia; 4) orzeczenie zostało wydane w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zgodnie z ust. 7 art. 135r wnosi się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jakkolwiek sama instytucja wznowienia postępowania, mająca na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, uregulowana w art. 135 r ustawy o Policji przewiduje nieco inne przesłanki wznowieniowe, aniżeli przy wznowieniu postępowania administracyjnego uregulowanym przepisami kpa, oraz inny jest charakter obu instytucji (por. W. Kotowski, Komentarz do art. 135r ustawy o Policji , System Informacji Prawnej Lex (LexOmega) 21/2012), to identyczny jest w obydwu tych uregulowaniach tryb postępowania polegający na tym, że badanie przyczyn wznowienia postępowania dopuszczalne jest wyłącznie po jego wznowieniu. W pierwszej kolejności organ rozpatrujący wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego winien więc zbadać, czy wniosek o wznowienie jest dopuszczalny pod względem podmiotowym (czy składa go podmiot będący stroną postępowania), oraz przedmiotowym (czy wniosek o wznowienie dotyczy rozstrzygnięcia stanowiącego prawomocne orzeczenie dyscyplinarne), oraz czy wniosek ten został wniesiony w terminie trzydziestu dni od dnia dowiedzenia się przez obwinionego o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku stwierdzenia, że wniosek taki nie jest dopuszczalny lub został wniesiony po terminie określonym przepisem art. 153r ust. 9 ustawy, organ obowiązany jest odmówić w drodze postanowienia wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Dopiero po wznowieniu przeprowadza się czynności dowodowe ograniczone do przyczyn wznowienia, a po ich zakończeniu, stosownie do poczynionych ustaleń, wydaje się stosowne orzeczenie - zgodnie z treścią art. 135s. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 grudnia 2009 r., l OSK 687/09 (ONSAiWSA 2011/3/61), trzydziestodniowy termin określony w art. 135r ust. 7 na złożenie wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, liczony od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, należy wiązać z określoną przesłanką wznowieniową, na której oparty został wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, z jej istotą i charakterem. Analiza przytoczonych przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego przesłanek wznowienia, a także treść skargi jak i zażalenia na utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem rozstrzygnięcie Komendanta Powiatowego Policji wskazują, że podstaw do wznowienia postępowania dyscyplinarnego upatruje skarżący poza tzw. obiektywnymi wadliwościami postępowania wymienionymi w art. 135r ust. 1 pkt. 1, 2 i 4, oraz ust. 2 i 3 ustawy, to jest w wydaniu orzeczenia dyscyplinarnego z naruszeniem obowiązujących przepisów - art. 135r ust. 1 pkt. 3 ustawy. W sprawie niesporne jest, że : wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, datowany na dzień 2 września 2008 r. (k. 95 akt adm.) skarżący wniósł w dniu 3 września 2009 r. Oznaczenie przez skarżącego w treści wniosku, że został on sporządzony w 2008 roku traktować należy jako oczywistą omyłkę. Nadto, jak wynika z akt administracyjnych, orzeczenie dyscyplinarne zapadło w dniu 16 stycznia 2009 r. i skarżący odebrał je osobiście w dniu 21 stycznia 2009 r. (k. 69, 70 akt adm.), Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem z dnia 12 lutego 2009 r. (k. 76 akt adm.) odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2009 r. z uwagi na wniesienie go po terminie. Na powyższe, ostateczne - zgodnie z treścią art. 153k ust. 3 ustawy - postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania skarżący nie wniósł skargi do WSA, zatem jest ono prawomocne. Oznacza to taki stan, że w obrocie prawnym pozostaje prawomocne orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...] 2009 r., przed wniesieniem wniosku o wznowienie postępowania skarżący podejmował działania mające na celu wykazanie, że orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...] 2009 r. zostało mu ogłoszone i doręczone w dniu 27 stycznia 2009 r. a data 21 stycznia wpisana została przez niego omyłkowo, l tak : skarżący składał dwukrotnie wnioski o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej, poprzez zastąpienie w orzeczeniu z dnia [...] 2009 r. słów "21. 01. 2009 r. na 27.01.2009 r." (wnioski z 29. 03.2009 r. i z 5. 05. 2009 r., k. 81, 88 akt adm.), wnosił o wydanie zaświadczenia stwierdzającego fakt, że w dniu 27 stycznia 2009 r. Komendant Powiatowy Policji wezwał go osobiście na dzień 27 stycznia 2009 r. do stawienia się w KPP celem ogłoszenia mu orzeczenia dyscyplinarnego i w tym dniu orzeczenie to ogłosił (wniosek z dnia 28. 04. 2009 r. , k. 84 akt adm.), oraz o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt, że w dniu 21 stycznia 2009 r. Komendant Powiatowy Policji nie wykonywał czynności polegających na ogłoszeniu skarżącemu orzeczenia o ukaraniu w postępowaniu dyscyplinarnym (wniosek z dnia 2. 05. 2009 r. k. 86 akt adm.). Z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący zwracał się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego, bądź o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do WSA na ostateczne postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 12 lutego 2009 r. o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego. Kolejno skarżący kwestionował sposób doręczenia mu orzeczenia dyscyplinarnego. Zarzut ten ponowił we wniosku o wznowienie, jako podstawę uzasadniającą wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Także w rozpoznawanej przez sąd skardze, której przedmiotem jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania skarżący podnosi, że orzeczenie dyscyplinarne z dnia 16 stycznia 2009 r. do dnia wniesienia skargi nie zostało mu doręczone w sposób przewidziany prawem. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego zdaniem skarżącego doręczenia mu orzeczenia dyscyplinarnego mogą być w niniejszej sprawie rozważane wyłącznie w nawiązaniu do treści art. 135r ust. 1 ustawy, w kontekście regulacji, zgodnie z która wznawia się tylko postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem. Skoro bowiem skarżący twierdzi, że orzeczenie to nigdy nie zostało mu doręczone w sposób przewidziany przepisami prawa, to uznanie takiego stanowiska za uzasadnione oznaczałoby, że wniosek o wznowienie postępowania nie dotyczy postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i tylko z tego względu wniosek taki nie zasługiwałby na uwzględnienie, byłby bowiem niedopuszczalny pod względem przedmiotowym. Kontrola wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego pod kątem zachowania terminu do jego wniesienia, dotyczy więc i może dotyczyć tylko wniosku, którego przedmiotem jest prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. Stwierdzić zatem należało na podstawie powyższych wskazań, oraz materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych, że orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...] 2009 r. jest orzeczeniem prawomocnym, ponieważ nie zostało skutecznie zaskarżone. Należy przy tym zwrócić uwagę na treść art. 134 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, której przepisy stosuje się odpowiednio do doręczeń w postępowaniu dyscyplinarnym wobec policjantów (art. 135p ust. 1 ustawy). Zgodnie z § 1 tego przepisu, można doręczać adresatom za pośrednictwem ich przełożonych pisma skierowane (m.in.) do funkcjonariuszy Policji. Sam zaś 30-to dniowy termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego biegnie od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, nie zaś od dnia doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego. Skoro zatem skarżący upatruje jako podstawy wznowienia okoliczności objętych przepisem art. 153r ust. 1 pkt. 3 ustawy, to termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął swój bieg w dniu następnym po dniu ogłoszenia mu orzeczenia dyscyplinarnego, w którym to dniu nastąpiło także doręczenie skarżącemu tegoż orzeczenia, tj. od dnia 21 stycznia 2009 r. Wobec bezspornej daty wniesienia wniosku o wznowienie dnia 3 września 2009 r. bez znaczenia dla oceny zachowania terminu do wniesienia tego wniosku są twierdzenia skarżącego, że z orzeczeniem tym zapoznał się w dniu 27 stycznia 2009 r. , bowiem również w takim przypadku wniosek o wznowienie byłby wniesiony byłby po terminie określonym przepisem art. 153 k ust. 7 ustawy. W dniu w dniu ogłoszenia i zarazem doręczenia orzeczenia skarżący powziął świadomość istnienia okoliczności stanowiących zdaniem skarżącego podstawę wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Nie ma także uzasadnienia zarzut podnoszony w skardze a dotyczący niewłaściwości organów, które wydały postanowienia będące przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 135r ust. 6 ustawy, postępowanie dyscyplinarne na wniosek obwinionego lub z urzędu wznawia przełożony dyscyplinarny, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. Stosownie do ust. 9 tego przepisu przełożony ten jest również właściwy do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Niespornym jest, że w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym w sprawie skarżącego zapadło jedno, prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. Zgodnie z ust. 8 art. 153r ustawy którym jeżeli przyczyną wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest działalność przełożonego dyscyplinarnego, o którym mowa w ust. 6, o wznowieniu rozstrzyga wyższy przełożony dyscyplinarny. Wyrażenia "działalność przełożonego dyscyplinarnego, o którym mowa w ust. 6" nie sposób odczytywać w sposób, jakiego oczekuje skarżący formułując zarzut niewłaściwości organów w sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem. Działalność, o której mowa w cyt. przepisie to zdaniem sądu działalność funkcjonariusza będącego jednocześnie przełożonym dyscyplinarnym, mająca związek z samym zdarzeniem, które było przedmiotem oceny w postępowaniu dyscyplinarnym, przyczyną wydania orzeczenia dyscyplinarnego. Uzasadnione jest bowiem w takim wypadku, aby o wznowieniu postępowania nie orzekał przełożony dyscyplinarny, którego działalność ma związek ze zdarzeniem będącym przedmiotem oceny, ponieważ orzekałby w istocie we własnej sprawie. Taka sytuacja uzasadnia właściwość określona w art. 153r ust. 8 ustawy. Zwrócić również należy uwagę na treść art. 153 p.p.s.a., z którego nie wynika wbrew twierdzeniom skargi - związanie sądu w niniejszej sprawie faktem iż WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1455/10 nie kwestionował właściwości organów w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2010r. nr [...]. Sąd ten nie wypowiadał się w ogóle w kwestii właściwości organów do wydania postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Poza zakresem kontroli sądowej w niniejszej sprawie, jak i poza zakresem orzekania organu pozostawały okoliczności dotyczące zasadności merytorycznej wniosku o wznowienie postępowania. Mogą one być rozpatrywane i rozważane tylko po jego wznowieniu. Skoro organ zasadnie odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego, to nie ma znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia, czy wskazane przez skarżącego podstawy wznowienia uzasadniałyby przeprowadzanie czynności, o których mowa w art. 135s ustawy. W postępowaniu niniejszym kontroli podlegała legalność postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, wydanego ze względu na uchybienie terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji.