III SA/Kr 1204/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Jakub Makuch Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi I. S., D. K. oraz M. S. na czynność Wójta Gminy Jerzmanowice-Przeginia z dnia 13 maja 2024 r. nr IR.6625.1.1.2024.RR w przedmiocie zmiany oznaczenia porządkowego budynku mieszkalnego skargę oddala. Zaskarżonym zawiadomieniem z 13 maja 2024 r., znak [...] Wójt Gminy Jerzmanowice-Przeginia zawiadomił I. S., M. S. i D. K. (dalej skarżący), że dla budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości oznaczonej w Ewidencji Gruntów i Budynków numerem [...], obręb [...], gmina Jerzmanowice-Przeginia zmienia się z urzędu oznaczenie porządkowe z "[...] a" na " [...] B". Z akt sprawy wynikało, że działka skarżących nr [...] sąsiaduje z działką nr [...]. Zarówno działka skarżących, jak i działka sąsiadująca są zabudowane budynkami mieszkalnymi. Budynek skarżących powstał w połowie lat siedemdziesiątych, a budynek na działce sąsiedniej na początku lat 80 tych. Budynek skarżących jeszcze w latach 70 posługiwał się oznaczeniem [...] a (małe). Zawiadomieniami z 25 maja 1988 r. nr [...] i nr [...] Wójt Gminy Jerzmanowice-Przeginia nadał nieruchomości skarżących numer porządkowy [...] B duże, a nieruchomości sąsiedniej – [...] A (duże). Po wydaniu ww. zaświadczeń właściciele nieruchomości sąsiedniej (dz. nr [...]) posługiwali się oznaczeniem [...] B (duże), a właściciele nieruchomości skarżących [...] a (małe). W związku z tym dochodziło do problematycznych sytuacji związanych z meldunkami osób pod ww. adresami oraz z dostarczaniem korespondencji. Na skutek interwencji właściciela nieruchomości skarżących (k. 5 a.a.), w 1996 r. doszło do spotkania właścicieli obydwu nieruchomości przed urzędnikiem gminy. W rezultacie postanowieniem z 14 października 1996 r. nr [...] Wójt Gminy Jerzmanowice-Przeginia sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w zawiadomieniu z 25 maja 1988 r. nr [...] o nadaniu numeru porządkowego budynkowi mieszkalnemu położonemu na nieruchomości skarżących nr [...] z [...] B (duże) na [...] a (małe). W związku z oznaczeniem porządkowym sąsiadujących nieruchomości [...] A (duże) na nieruchomości nr [...] i [...] a (małe) na nieruchomości skarżących (dz. nr [...]), właściciel nieruchomości sąsiedniej, tj. [...] A (duże), 27 kwietnia 2009 r. zwrócił się do urzędu gminy z prośbą o interwencję (k. 13 a.a.) w sprawie, podnosząc, że właściciel nieruchomości skarżących oznacza swoją nieruchomość na budynku [...] A (duże), a nie [...] a (małe). Jak podał wynika z tego "duże zamieszanie", bo śmieci z [...] a (małe) są wpisywane jako śmieci z [...] A (duże), a korespondencja kierowana pod nr [...] A (duże) jest dostarczana pod [...] a (małe). Autor wyraził swój sprzeciw żeby dwa sąsiadujące ze sobą domy miały dokładnie takie same numery. Również z pisma kierowanego do gminy z 31 sierpnia 2009 r., autorstwa właściciela działki skarżących (k. 17 a.a.) wynika, że duże podobieństwo numerów porządkowych sąsiadujących nieruchomości jest przyczyną wielu pomyłek w dostarczanej korespondencji. W piśmie tym domagano się dostosowania numerów porządkowych nieruchomości z uwzględnieniem stanu historycznego. Następnie z notatki urzędowej z 26 lutego 2024 r. (k. 23 a.a.) wynika, że właścicielka działki nr [...] w [...] stawiła się w gminie podnosząc, że ma problem z sąsiadującym budyniem położonym na działce nr [...]. Podała, że funkcjonowanie dla sąsiadujących budynków tych samych adresów jest powodem nieporozumień na przestrzeni wielu lat w związku z niedostarczaną poprawnie korespondencją, kurierem czy dojazdem karetki pogotowia. W następstwie powyższego wezwano skarżących do zaprzestania używania numeracji [...] a (małe) i używanie nr [...] B (duże) (k. 25 a.a.). W odpowiedzi na powyższe, pismem z 8 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżących wskazała, że z uwagi na funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznych postanowień organów administracji dotyczących numeru porządkowego przedmiotowej nieruchomości, jak również ze względu na historycznie ukształtowaną numerację, skarżący nie mogą zastosować się do wezwania organu. Do pisma dołączono szereg dokumentów potwierdzających funkcjonowanie nieruchomości skarżących pod numerem porządkowym [...] a (małe) od co najmniej kilkudziesięciu lat. Czynnością materialno-techniczną z 13 maja 2024 r. zmieniono oznaczenie porządkowe nieruchomości skarżących z [...] a (małe) na [...] B (duże). W uzasadnieniu zaskarżonej czynności stwierdzono, że dla wskazania konieczności korzystania z numeru [...] B nie ma w aktualnym stanie prawnym znaczenia postanowienie Wójta Gminy Jerzmanowice-Przeginia z 14 października 1996 r. w przedmiocie sprostowania. Powołując się na treść § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów organ wskazał, że stosowanie małych liter przy nadawaniu numeru porządkowego zostało przez przepisy rozporządzenia wykluczone. Organ powołał się również na treść § 9 pkt 6 oraz § 12 ust. 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Dalej wskazano, że stan, w którym w tym samym czasie funkcjonowały dla dwóch sąsiadujących budynków te same adresy, różniące się tylko wielkością litery ([...] A i [...] a) był powodem nieporozumień między właścicielami nieruchomości, na których posadowione były te budynki, wynikających z niedostarczaną poprawnie korespondencją, kurierem czy dojazdem karetki pogotowia. Na powyższą czynność materialno-techniczną skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej czynności zarzucili: 1/ naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., poprzez: - niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez pominięcie przez organ administracji postanowienia Wójta Gminy Jerzmanowice - Przeginia z dnia 14.10.1996 r. prostującego omyłkę pisarską zawiadomienia z dnia 24.05.1988 r. i określającego numer porządkowy nieruchomości skarżących jako [...] a (małe), - pominięcie i nieuwzględnienie przez organ administracji szeregu dokumentów przedłożonych przez skarżących pochodzących z lat 1979 potwierdzających prawidłowość i funkcjonowanie od wielu lat przedmiotowej nieruchomości pod numerem porządkowym [...] a (małe), - nieuwzględnienie przez organ administracji okoliczności związanej z potrzebą zachowania dotychczasowej, ukształtowanej w długim okresie historycznym, numeracji porządkowej nieruchomości skarżących; 2/ naruszenie art. 47a ust. 1 pkt 1 oraz art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie przez organ administracji, że zmiana numeru porządkowego nieruchomości skarżących może być dokonywana zupełnie arbitralnie w każdym czasie i odnosić się do nieruchomości, która funkcjonuje pod nadanym uprzednio numerem porządkowym od kilkudziesięciu lat; 3/ naruszenie § 9 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, poprzez jego błędne zastosowanie przez organ administracji, co skutkowało uznaniem, że istniejąca numeracja porządkowa zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie, w sytuacji, gdy nieruchomość skarżących od co najmniej kilkudziesięciu lat funkcjonowała pod dotychczasowym numerem porządkowym, a na tej podstawie różne organy administracji wydawały dokumenty i akty skarżącym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest czynność Wójta Gminy Jerzmanowice-Przeginia, polegająca na zmianie numeru porządkowego nieruchomości. Nadawanie i zmienianie numerów porządkowych budynków na nieruchomościach uregulowane zostało w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm.), dalej "p.g.k." oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U. z 2021 r., poz. 1368), dalej "rozporządzenie". Zgodnie z art. 47a ust. 1 p.g.k., do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Ewidencja miejscowości ulic i adresów zawiera m.in. dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi (art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a p.g.k.). Kompetencja do ustalania numerów porządkowych budynków przysługuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który czyni to z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają (art. 47a ust. 5 p.g.k.). Artykuł 47b ust. 5 p.g.k. zawiera delegację ustawową do wydania przepisów wykonawczych określających szczegółowy zakres informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizację i tryb tworzenia, aktualizacji i udostępniania tych baz, a także wzór wniosku, o którym mowa w art. 47a ust. 6, wskazując na potrzebę zachowania w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych, zasadę interoperacyjności, o której mowa w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej, potrzebę harmonizacji zbiorów danych tej ewidencji ze zbiorami innych rejestrów publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1a, a także usprawnienie obsługi obywateli. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia wydanego na podstawie ww. delegacji ustawowej, numery porządkowe, przyjmują postać liczb całkowitych w przedziale od 1 do n. W przypadku braku możliwości nadania numeru porządkowego w postaci wyłącznie liczby całkowitej stosuje się liczbę całkowitą uzupełnioną wielką literą alfabetu łacińskiego od A do Z, wyłączając litery I, O, Q, a w przypadku wyczerpania liter alfabetu łacińskiego dopuszcza się użycie w numerze drugiej litery alfabetu łacińskiego od A do Z (10AA, 10AB,....), także wyłączając litery I, O, Q (§ 6 ust. 2). Stosownie do § 9 pkt 6 rozporządzenia, aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany, dokonuje się, jeżeli istniejąca numeracja porządkowa budynków zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie. Stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia, numery porządkowe o strukturze niespełniającej wymogów określonych w § 6 ust. 1-3, nadane przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, mogą być stosowane w ewidencji miejscowości, ulic i adresów, jeżeli zapewniają unikalność związanych z nimi adresów i ich czytelną identyfikację w terenie w powiązaniu z adresami sąsiednimi. W przypadku gdy w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia istnieją numery porządkowe niespełniające wymogów określonych w § 6 ust. 1-3, które nie zapewniają unikalności związanych z nimi adresów i czytelnej identyfikacji w terenie w powiązaniu z adresami sąsiednimi lub numery porządkowe powtórzone, organ prowadzący ewidencję miejscowości, ulic i adresów dokonuje odpowiedniego przenumerowania z urzędu (ust. 2). Jako podstawę prawną zaskarżonej czynności materialno-technicznej organ wskazał art. 47a ust. 1 i ust. 5 p.g.k. oraz § 9 pkt 6 rozporządzenia uznając, że istniejąca numeracja porządkowa budynków zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie. Strona skarżąca natomiast chce pozostać przy dotychczasowym numerze [...] a (małe) twierdząc, że jest to uzasadnione historycznie i prawnie. Na rozprawie skarżący podniósł, że funkcjonowanie dotychczasowej numeracji jego nieruchomości i nieruchomości sąsiedniej nie powoduje sytuacji problematycznych. Rozstrzygając zasadność wydania przedmiotowej czynności w oparciu o powołaną przed organ przesłankę Sąd stwierdza, że przesłanka ta niewątpliwie w sprawie zaistniała, przez co działanie organu należy uznać za w pełni uprawnione. Nie ma wątpliwości, że oznaczenie nieruchomości skarżących na gruncie obecnie obowiązującego rozporządzenia jest wadliwe. Zasadniczo przepisy rozporządzenia nie przewidują możliwości stosowania małych liter uzupełniających liczbowe numery porządkowe (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Wyjątki od powyższej zasady, określone w § 12 rozporządzania zostały obwarowane pewnymi wymogami, które, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Jak wynika z cytowanego wyżej § 12 ust. 1 rozporządzenia, przewidziano możliwość stosowania numerów porządkowych o strukturze niespełniającej wymogów określonych w § 6 ust. 1-3, nadanych przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, jeżeli zapewniają unikalność związanych z nimi adresów i ich czytelną identyfikację w terenie w powiązaniu z adresami sąsiednimi. Zgodnie z definicją zawartą w § 2 pkt 9 rozporządzenia, numer porządkowy to unikalny numer nadany obiektowi, związany z ulicą lub placem znajdującymi się w danej miejscowości, a jeżeli w miejscowości nie nadaje się nazw ulicom i placom, numer określony unikalnie w obszarze danej miejscowości. Podstawową cechą numeru porządkowego jest więc jego unikalność (niepowtarzalność). Zatem już z samej tej definicji wynika, że skoro numer porządkowy nie jest unikalny, to traci on zakładaną przez ustawodawcę funkcjonalność. W realiach kontrolowanej sprawy nie może być mowy o walorze unikalności jeżeli dwie sąsiadujące ze sobą nieruchomości mają to samo oznaczenie różniące się jedynie wielkością litery ([...] A i [...] a). W praktyce bowiem rzadko kiedy rozróżnia się ze starannością w adresach dodatkowe litery łacińskie z uwzględnieniem czy jest to mała litera czy duża. Rozróżnienie sprowadzające się jedynie do wielkości litery uzupełniającej liczbę numeru porządkowego nie zapewnia również czytelnej identyfikacji w terenie nieruchomości skarżącej względem nieruchomości sąsiadującej. Na brak czytelnej identyfikacji wskazują jednoznacznie akta sprawy obrazując wszelakie omyłki i spory właścicieli nieruchomości nr [...] i [...] wynikające z istniejącego oznaczenia. Zatem także i z tych przyczyn, na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzania, zaistniała dodatkowa podstawa do podjęcia zaskarżonej czynności. W ocenie Sądu istniejąca wada numeracji porządkowej utrudniała też jej wykorzystywanie. Mimo twierdzeń skarżącego podniesionych na rozprawie, akta sprawy jednoznacznie wskazują, że funkcjonowanie dwóch budynków na sąsiednich nieruchomościach z oznaczeniem [...] A (duże) [...] a (małe) nastręczało na przestrzeni kilkudziesięciu lat wiele problematycznych sytuacji. Świadczy o tym zawartość pism właścicieli obu nieruchomości kierowanych do gminy oraz działania gminy podejmowane w tym zakresie (por. k. 5, k. 8, k. 13 15, k. 17, k. 18, k. 23 a.a.). Problemy te sprowadzały się do prawidłowości oznaczeń na nieruchomości, doręczania korespondencji, meldunku czy dojazdu służb. Rodziło to również sytuacje konfliktowe między właścicielami sąsiadujących nieruchomości, którzy zgłaszali potrzebę rozwiązania i zażegnania tej problematycznej sytuacji. Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności Sąd zauważa, że nie może być uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Należy podkreślić, że postępowanie w przedmiocie nadania lub zmiany numeracji jest uproszczone i ma w założeniu jedynie sprowadzać się do odpowiedniego oznaczenia nieruchomości w oparciu m.in. o aktualny stan faktyczny i prawny nieruchomości, wynikający z odrębnych dokumentów (por. wyrok NSA z 21 listopada 2019 r., I OSK 796/18). Aktywność organu sprowadza się więc do zebrania dokumentów na okoliczność zasadności argumentacji wskazanej w uzasadnieniu podjętej czynności (tu: o zmianie numeru porządkowego). Organ nie ma obowiązku stosowania całej procedury poprzedzającej wydanie decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Krakowie z 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 228/20). Sąd nie podziela też argumentacji skargi, że organ pominął fakt istnienia w obrocie prawnym postanowienia Wójta Gminy Jerzmanowice-Przeginia z 14 października 1996 r. prostującego omyłkę pisarską zawiadomienia z 24 maja 1988 r. i określającego numer porządkowy nieruchomości skarżących jako [...] a (małe). Organ odniósł się do tej okoliczności w uzasadnieniu zaskarżonej czynności słusznie uznając, że okoliczność ta nie może mieć kluczowego znaczenia w sprawie wobec zaistnienia przesłanki z § 9 pkt 6 rozporządzenia. Nikt nie kwestionuje, że używanie dotychczas przez skarżących oznaczenia numeru porządkowego [...] a (małe) było zgodne z prawem. Nie eliminuje to jednak podstawy do zmiany oznaczenia porządkowego w przypadku zaistnienia przesłanki z § 6 pkt 9, która, jak wyżej wskazano, zaistniała w niniejszej sprawie. Organ nie kwestionował również twierdzeń skarżących, że ich dom powstał wcześniej niż nieruchomość na działce [...], a także i tego, że już w drugiej połowie lat siedemdziesiątych używali oznaczenia swoje nieruchomości jako [...] a (małe). W ocenie Sądu zasadnie organ przyjął, że okoliczność ta nie mogła doprowadzić do pozostawienia dotychczasowego stanu rzeczy. Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że jakkolwiek art. 47b ust. 5 p.g.k. zawiera dyrektywę zachowania w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych to jednak nie oznacza, że w każdym przypadku uwarunkowania historyczne mają decydujące znaczenie. W niniejszej sprawie istniejące przez wzgląd na uwarunkowania historyczne oznaczenie porządkowe nieruchomości skarżących ([...] a), z przyczyn przedstawionych powyżej nie zapewniała unikalności adresów i nie zapewnia czytelnej identyfikacji w terenie. Ponadto użycie małej litery jako uzupełnienia do liczby numeru porządkowego ([...] a) – jest niezgodne z obowiązującymi przepisami zatem w tych okolicznościach uwzględnienie uwarunkowań historycznych nie byłoby nawet możliwe. Jednocześnie, jak to już wyżej wskazano, nie wystąpiły warunki wymienione w § 12 ust. 1 rozporządzenia, dające podstawę do zachowania dotychczasowego oznaczenia porządkowego nieopowiadającego wymogom rozporządzenia. Sąd podkreśla w tym miejscu, że ochronie prawnej nie podlega nadanie konkretnego numeru porządkowego. Ustalanie bowiem takich numerów jest zadaniem własnym gminy (art. 47a ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne) i zależy od spełnienia wymogów określonych w rozporządzeniu. Nie mają też znaczenia prawnego takie okoliczności jak koszty, czy niedogodności związane wymianą dokumentów. Sąd przez swoje rozstrzygnięcie nie może też oddziaływać w oznaczenia nieruchomości sąsiednich gdyż wykraczałoby to poza granice niniejszej sprawy. Z tych powodów Sąd skargę oddalił, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.).