III SA/Kr 1213/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Fundacji "A" z siedzibą w L o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Fundacji "A" z siedzibą w L na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. postanawia: oddalić wniosek. W złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy Fundacja "A" w L domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Wysokość środków finansowych określiła na kwotę 0 zł, wartości środków trwałych oszacowała na 0 zł, a w rubryce przeznaczonej na określenie wartości zysku lub start za ostatni rok obrotowy według bilansu wpisała 0 zł. Ujawniła jeden rachunek bankowy w Banku [...] S.A. wskazując, że znajduje się tam kwota 0 zł. Uzasadniając swoje starania, podniosła, że prowadzi działalność dobroczynną o charakterze non-profit. Zaakcentowała, że cele statutowe fundacji realizowane są w oparciu o zbiórkę pieniędzy prowadzoną za pośrednictwem urządzeń elektronicznych. Wskazując na powyższe zaznaczyła, że z uwagi na toczące się obecnie postępowania karno-skarbowe fundacja została pozbawiona wpływów z tytułu tych darowizn. W konsekwencji nie jest w stanie uiścić należnej opłaty od skargi a w związku z tym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 9 października 2015 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie wyciągów obrazujących historię operacji finansowych wykonywanych na ujawnionym rachunku od początku 2015 r., przedłożenie raportów kasowych z ostatnich trzech miesięcy, wyjaśnienie z jakich środków opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika. Strona skarżąca nie okazała wyciągów obrazujących historię operacji finansowych wykonywanych na ujawnionym rachunku od początku 2015 r. twierdząc że brak jest do niego dostępu. Wywiodła, że ponieważ nie prowadzi działalności gospodarczej i nie przeznacza na ten cel żadnych środków finansowych, to w związku z tym nie posiada żądanych raportów kasowych. Oświadczyła, że środki na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika pozyskuje wyłącznie z darowizn. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć należy od tego, że choć strona skarżąca w swoim wniosku podnosi, że prowadzi działalność dobroczynną o charakterze non-profit, to faktem pozostaje iż nie posiada statusu organizacji pożytku publicznego. Nie jest także podmiotem wymienionym w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie a jej sprawa nie dotyczy realizacji zleconego zadania publicznego. W konsekwencji strona skarżąca nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego o jakim mowa w art. 239 §2 ppsa. Skoro tak to w kolejności przypomnieć trzeba, że zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego i stosownie do art. 214 § 1ppsa, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Prawo pomocy jest natomiast wyjątkiem od tej zasady i zastosowanie tej instytucji ogranicza się do szczególnie uzasadnionych przypadków. Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwrócenia uwagi wymaga, że oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Ta jednak wbrew wyraźnie i jednoznacznie sformułowanemu wezwaniu nie przedstawiła żądanych dokumentów źródłowych. Ogólnikowemu oświadczeniu zaś strony skarżącej, że środki na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika pozyskuje wyłącznie z darowizn odmówić należy zaś wiarygodności. Pozostaje ono bowiem w oczywistej sprzeczności z wcześniejszymi oświadczeniami strony skarżącej, że z uwagi na toczące się postępowania karno-skarbowe fundacja została pozbawiona wpływów z tytułu darowizn pieniężnych pozyskiwanych za pośrednictwem urządzeń elektronicznych (sic!). W konsekwencji sytuacja taka powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie strona skarżąca powinna sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.