III SA/Kr 1222/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Bogusław Wolas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 lipca 2025 r. znak SKO.NA/4130/22/2025 w sprawie odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych kategorii C 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 28 marca 2025 r. znak SA-06.7340.934.2024; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej A sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 21 lipca 2025 r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 28 marca 2025 r o odmowie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych kat. C, tj. o zawartości alkoholu powyżej 18%, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jakim jest sklep spożywczo-przemysłowy w K., przy ul. S. [...]. W sprawie tej organ I instancji ustalił, że Spółka A. złożyła dnia 6 listopada 2024 r. wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych m.in. kat. C, tj. o zawartości alkoholu powyżej 18% w sklepie spożywczo-przemysłowym w K., ul. S. [...]. W dniu 16 grudnia 2024 r. dokonano wizji lokalnej w punkcie sprzedaży przy ul. S. [...], podczas której w odległości 50m od wejścia na stoisko alkoholowe nie stwierdzono istnienia obiektów uznanych za chronione zgodnie z uchwałą Rady Miasta Krakowa nr CN/II/2739/18 z dnia 4 lipca 2018 r. w sprawie zasad usytuowania na terenie Gminy Miejskiej Kraków miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Punkt sprzedaży napojów alkoholowych ma być zlokalizowany na terenie sklepu "B.". Z informacji ustnej udzielonej przez kierownika sprzedaży wynika, że będzie to stoisko wydzielone ze sklepu z osobną kasą fiskalną usytuowaną na stoisku. Klient ma kupować alkohol na stoisku i otrzymywać paragon tylko na alkohol, a następnie przechodzić przez kasy główne okazując jedynie dowód zakupu. Na stoisko na stałe będzie oddelegowany pracownik obsługujący kasę sprzedaży. W dniu wizji punkt sprzedaży alkoholu nie funkcjonował. Ponadto jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ I instancji posiadane wcześniej przez J. S.A. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych kat. ABC zostały prawomocnie cofnięte w dniu 12 grudnia 2022r. Stąd też nie upłynął jeszcze trzyletni okres karencji przewidziany w art. 18 ust. 11 ustawy i spółka może złożyć ponowny wniosek o wydanie zezwoleń w sklepie przy ul. S. [...] najwcześniej w dniu 13 grudnia 2025 r. W toku postępowania pełnomocnik Spółki przedstawił stanowisko Przedsiębiorcy w sprawie, w szczególności przedstawił koncepcję shop in shop, w myśl której zamiast otwierać nowe niezależne punkty sprzedaży, podmiot wybiera partnera, w którego sklepie otwiera stoisko. Odmawiając wydania zezwolenia organ I instancji wziął pod uwagę okoliczność, że wydanie zezwoleń w powyższym stanie faktycznym oznaczałoby obejście przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i prowadziło by to do sytuacji, w której w sklepie, w którym zostały cofnięte zezwolenia na sprzedaż alkoholu de facto nadal można by zakupić napoje alkoholowe, przed upływem trzyletniego okresu karencji przewidzianego w art. 18 ust. 11 ustawy. Ponadto organ zwrócił uwagę, że spółka A. jest powiązana osobowo i kapitałowo z J. S. A., tzn. w zarządzie obydwu spółek figurują te same osoby. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało objętą skargą decyzje. Podzieliło w niej ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Powołano się na art. 18 ust 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi Podkreślono, że wobec jednoznacznego brzmienia art. 18 ust. 11 ustawy, tj. przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie zezwolenia nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o jego cofnięciu. A zatem J. S.A. może złożyć ponowny wniosek o wydanie zezwoleń w sklepie przy ul. S. [...] najwcześniej w dniu 13 grudnia 2025 r. Natomiast z akt niniejszej sprawy wynika, że Spółka A. złożyła dnia 6 listopada 2024 r. wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych kat. ABC w sklepie spożywczo-przemysłowym w K., ul. S. [...] w formule "snop in snop" w myśl której zamiast otwierać nowe niezależne punkty sprzedaży, podmiot wybiera partnera, w którego sklepie otwiera stoisko. W tej koncepcji sklep będący "gospodarzem" otrzymuje korzyści w postaci przychodów z wynajmu powierzchni i/lub części przychodów ze sprzedaży, zwiększonego wyboru asortymentu. Sklep będący "gościem" otrzymuje tańszy dostęp do dużej sieci wykorzystując jej zasoby takie jak powierzchnia sprzedaży, lokalizacja sklepu gospodarzy. Zatem planowany punkt sprzedaży będzie odrębnym stoiskiem z osobną kasą fiskalną na terenie sklepu, w którym prowadzona była sprzedaż napojów alkoholowych, jednak zezwolenia zostały cofnięte z uwagi na sprzedaż wbrew warunkom wydanych zezwoleń (jak wynika z akt sprawy- sprzedaż przez internet z dowozem do klienta). Wobec powyższego decydujące znaczenie ma kwestia ustalenia czy w niniejszej sprawie o zezwolenie istnieje "tożsamość" przedsiębiorcy, któremu cofnięto zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych i który ubiega się o zezwolenie. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo uznał, że wydanie zezwoleń w powyższym stanie faktycznym oznaczałoby obejście przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, bowiem w niniejszej sprawie A. Sp. z o.o. należy uznać za "tożsamego" przedsiębiorcę, któremu cofnięto zezwolenie (J. S.A.). Spółka A. jest bowiem powiązana osobowo i kapitałowo z J. S.A., tzn. w zarządzie obydwu spółek figurują te same osoby. Co więcej, podmiot któremu cofnięto zezwolenia jest jedynym wspólnikiem podmiotu, który aktualnie ubiega się o wydanie zezwoleń. Powyższe stanowisko należy uznać za zasadne, chociaż w świetle przepisów Kodeksu Spółek Handlowych obie spółki są odrębnymi podmiotami prawa handlowego. Gdyby bowiem przyjąć odmienną interpretację, wówczas sprzedaż napojów alkoholowych byłaby prowadzona wewnątrz sklepu spożywczo-przemysłowego "B." prowadzonego przez J. S.A., która to straciła wcześniej w tym miejscu zezwolenia. Prowadziłoby to do sytuacji, w której w sklepie, w którym zostały cofnięte zezwolenia na sprzedaż alkoholu de facto nadal można by zakupić napoje alkoholowe, przed upływem trzyletniego okresu karencji przewidzianego w art. 18 ust. 11 ustawy. Jak słusznie zauważył organ I instancji usankcjonowano by w ten sposób praktykę zakładania nowej spółki przez spółkę, która straciła zezwolenia w danym sklepie, w celu wydzielenia pewnej części sprzedaży na stoisko alkoholowe, pod pozorem koncepcji "snop in snop". W skardze zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a. art. 18 ust. 11 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez uznanie, iż w stosunku do Strony zachodziły podstawy do wydania decyzji orzekającej o odmowie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sytuacji, gdy w stosunku do Strony nie wydano decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych; b. art. 18 u.o.w.t. w zw. z art. 22 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997.78.483 z dnia 1997.07.16, dalej "Konstytucja") poprzez wydanie decyzji odmownej pomimo spełnienia przez Stronę wszystkich wymogów określonych w przepisach prawa niezbędnych do uzyskania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych kat. ABC przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, a także pomimo braku wystąpienia jakiejkolwiek realnej przyczyny odmowy wydania zezwolenia; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 t.j. z dnia 2024.04.15, dalej "k.p.a.") poprzez błędne ustalenie, iż Stronę należało uznać za "tożsamego" przedsiębiorcę, któremu cofnięto zezwolenie – J. S.A., b. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 28 marca 2025 r., podczas gdy w sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania wymienionego przepisu; W związku powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. wniesiono o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 lipca 2025 r. oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 28 marca 2025 r., o odmowie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych kat. ABC przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jakim jest sklep spożywczoprzemysłowy w K. przy ul. S. [...]; W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 ust. 1, 2 i 3 u.w.t.p.a. sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym", wydanego na podstawie wniosku przedsiębiorcy. Zezwolenia wydaje się oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych: 1) do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo; 2) powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa); 3) powyżej 18% zawartości alkoholu. Wniosek o wydanie zezwolenia zawiera: 1) oznaczenie rodzaju zezwolenia; 2) oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres, w przypadku ustanowienia pełnomocników ich imiona, nazwiska i adres zamieszkania; 3) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP); 4) przedmiot działalności gospodarczej; 5) adres punktu sprzedaży; 6) adres punktu składowania napojów alkoholowych (magazynu dystrybucyjnego) (art. 18 ust. 5 u.w.t.p.a.). W myśl art. 18 ust. 6 pkt 2 u.w.t.p.a., do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Przepisy u.w.t.p.a. nie definiują pojęcia "tytuł prawny" do lokalu. Może to być zarówno tytuł o charakterze prawnorzeczowym (własność, wieczyste użytkowanie), jak i tytuł o charakterze obligacyjnym, wynikający z zawartej przez wnioskodawcę umowy (np. umowy najmu, dzierżawy, użyczenia, czy innych umów). Przy czym, do wykazania tytułu prawnego do lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, niezbędne jest przedłożenie stosownego dokumentu, co wynika wprost z treści ww. przepisu. Okoliczności tej przedsiębiorca nie może wykazywać innymi środkami dowodowymi, jak np. dowód z zeznań świadków. Stosownie do art. 18 ust. 9 zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się na czas oznaczony, nie krótszy niż 4 lata, a w przypadku sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży - nie krótszy niż 2 lata. Podkreślić należy, że jakkolwiek organy administracji, rozpatrując sprawę z zakresu stosowania art. 18 u.w.t.p.a., zobowiązane są do dokonywania pewnych ustaleń i ocen ze sfery prawa cywilnego, czy też handlowego to jednak ich zakres ograniczony jest powierzonymi im zadaniami i kompetencjami oraz określonymi przez ustawodawcę przesłankami (warunkami), od spełnienia których uzależnione jest wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W konsekwencji, weryfikowanie warunku legitymowania się przez wnioskodawcę tytułem prawnym do korzystania z lokalu ogranicza się do oceny jego skuteczności erga omnes (zwłaszcza wobec organów administracji publicznej). Należy przy tym podkreślić, że decyzje wydawane na podstawie art. 18 powołanej wyżej ustawy nie mają charakteru uznaniowego, a w związku z tym w przypadku gdy wniosek spełnia wszystkie wymogi, o których mowa wyżej organ jest zobowiązany do wydania zezwolenia. Przepisy materialnego prawa administracyjnego nie przewidują w takim przypadku stosowania instytucji nadużycia prawa. Jeżeli ustawodawca widzi taką konieczność, jak w przypadku art. 5 ust 5 ustawy o VAT, to pojęcie takie wyraźnie definiuje. W prawie administracyjnym materialnym brak jest takiej definicji. Posługiwanie się zatem takim pojęcie w przypadku decyzji związanych jest całkowicie dowolne. Brak jest bowiem ustawowego kryterium jej weryfikacji. Istnienie możliwości odwoływania się do ogólnego pojęcia naruszenia prawa, może być ewentualnie rozważane tylko w przypadku decyzji uznaniowych. Odwołanie się do tego pojęcia w przypadku zaskarżonej w omawianej sprawie decyzji zmienia decyzję związaną w decyzję uznaniową do czego organ nie jest upoważniony. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca, składając wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie spożywczo-przemysłowym, mieszczącym się pod podanym adresem, spełniła wszystkie warunki o jakich mowa w art. 18 powołanej wyżej ustawy. Nie budzi bowiem wątpliwości, że każda spółka kapitałowa wpisana do Krajowego Rejestru Handlowego ma osobowość prawną, a zatem jest oddzielnym przedsiębiorcą niezależnie od pochodzenia jej kapitału oraz składu osobowego organów. Odwoływanie się zatem do przepisów Kodeksu spółek handlowych jest całkowicie chybione. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów. W dalszym toku postępowania organu uwzględnią przedstawioną wyżej wykładnię.