III SA/Kr 1229/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Ewa Michna Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokat K. M. Kancelaria Adwokacka al. [...] w K kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 czerwca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] 2016 r. nr [...], na podstawie której orzeczono o unieważnieniu egzaminu państwowego W. F. (dalej skarżącej), w zakresie prawa jazdy kategorii B, przeprowadzonego w Ośrodku Ruchu Drogowego w dniach: część teoretyczna w dniu 21 kwietnia 2015 r. i część praktyczna w dniu 19 maja 2015 r. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 72 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. jedn. Dz.U z 2016 r., poz. 627 ze zm.). Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny: Prezydent Miasta zwrócił się do Marszałka Województwa pismem z dnia 29 października 2015 r. o unieważnieniu egzaminu na prawo jazdy kat. B, któremu poddała się skarżąca w Ośrodku Ruchu Drogowego w dniach: część teoretyczna w dniu 21 kwietnia 2015 r. i część praktyczna w dniu 19 maja 2015 r. Marszałek Województwa zawiadomił strony pismem z dnia 27 listopada 2015 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. B złożonego przez skarżącą w dniach 21 kwietnia 2015 r. i 19 maja 2015 r. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Marszałka Województwa decyzji z dnia [...] 2016 r. nr [...], na podstawie której orzeczono o unieważnieniu egzaminu państwowego skarżącej w zakresie prawa jazdy kategorii B, przeprowadzonego w Ośrodku Ruchu Drogowego w dniach" część teoretyczna w dniu 21 kwietnia 2015 r. i część praktyczna w dniu 19 maja 2015 r. Unieważnienie egzaminu skarżącej wynikało z ustalenia, że w dacie egzaminu skarżąca nie spełniała przesłanki określonej w przepisie art. 50 ust. 2 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami stanowiącego, że do egzaminu państwowego na prawo jazdy nie może przystąpić osoba, w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy – w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Starosta decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] cofnął posiadane przez skarżącą uprawnienia kategorii B z uwagi na niepoddanie się przez nią badaniom lekarskim, na które została skierowana decyzją z dnia [...] 2002 r. r [...] ze względu na zastrzeżenia co do jej stanu zdrowia mogącego powodować niezdolność do kierowania pojazdami. W. F. w odwołaniu od ww. decyzji zarzuciła uniemożliwienie jej obrony swoich praw w postępowaniu, gdyż w dniu 28 stycznia 2016 r. otrzymała pismo informujące ją o zakończeniu postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy i możliwości zapoznania się z materiałami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, niemniej telefonując w sprawie zapoznania się z aktami, uzyskała informację, że decyzja została już wydana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało w uzasadnieniu decyzji odwoławczej na szczególne uprawnienia marszałka województwa, który na podstawie przepisu art. 67 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami sprawuje nadzór nad przeprowadzeniem egzaminów państwowych w zakresie prawa jazdy, posiadając prawo do unieważnienia egzaminu państwowego. Podstawą prawną tego rodzaju decyzji jest przepis art. 72 ust. 1 i 2 tej ustawy. Jedną z przesłanek unieważnienia egzaminu państwowego, która zaszła w stanie faktycznych niniejszej sprawy, jest poddanie egzaminowi osoby, o której mowa w art. 50 ust. 2 pkt 3 (w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy – w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji). Starosta decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] cofnął posiadane przez skarżącą uprawnienia kategorii B z uwagi na niepoddanie się przez nią badaniom lekarskim, na które została skierowana decyzją z dnia [...] 2002 r. r [...] ze względu na zastrzeżenia co do jej stanu zdrowia mogące powodować niezdolność do kierowania pojazdami. Decyzja powyższa nadal obowiązuje w obrocie prawnym i stronie nie zostały przywrócone uprawnienia do kierowania pojazdami. Starosta decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] orzekł o odmowie przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, która została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2011 r. nr [...] utrzymana w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 312/11 oddalił skargę. Zapadł również wyrok w dniu 26 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 458/09 uchylający decyzje zapadłe w sprawie odmowy wydania skarżącej wtórnika prawa jazdy ze względu na naruszenie przepisów postępowania. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2007 r. nr [...] uchyliło decyzję Starosty z dnia [...] 2006 r. w sprawie odmowy wydania skarżącej wtórnika prawa jazdy kat. B i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania również ze względów proceduralnych. Powyższe orzeczenia administracyjne i sądowe dotyczące wydania wtórnika prawa jazdy pozostają bez znaczenia dla kwestii unieważnienia egzaminu państwowego złożonego przez skarżącą w zakresie praw jazdy kat. B w dniach 21 kwietnia 2015 r. i w dniu 19 maja 2015 r. Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B została doręczona skarżącej w trybie doręczenia zastępczego pod adres zamieszkania K. Organ uznał zarzuty odwołania dotyczące ograniczenia praw skarżącej do udziału w postępowaniu. Decyzja pierwszej instancji została wydana bowiem przedwcześnie w stosunku do daty otrzymanego przez skarżącą pouczenia o prawie skorzystania z uprawnień z przepisu art. 10 Kpa. Odbiór tego zawiadomienia nastąpił w dniu 27 stycznia 2016 r., a termin 7 – dniowy na realizację ww. uprawnienia upływał dopiero w dniu 3 lutego 2016 r. Skarżąca nie wykazała jednak, że opisane uchybienie uniemożliwiło jej podjęcie konkretnych czynności, w związku z czym nie ma ono wpływu na wynik sprawy. W. F. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podnosząc, że decyzja o cofnięciu jej uprawnień w zakresie kierowania pojazdami kat. B nigdy nie została jej doręczona, dostarczyła organowi wymagane zaświadczenie lekarskie a orzekające w sprawie organy ogólnie rzecz ujmując, nie zastosowały się do wydanych w jej sprawie orzeczeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: | |Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( teksy jedn. Dz. U. z 2016 r. | |poz.1066.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem | |zgodności z prawem. Sądy administracyjne powołane są w szczególności do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności | |i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia | |przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę | |wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego | |rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed| |sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 poz718; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są| |związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. | |Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona decyzja, jak również | |poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, były dotknięte wadami uzasadniającymi ich eliminację z obrotu prawnego. | |W pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami marszałek województwa sprawuje | |nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51 powyższej ustawy, w ramach którego: | |1) rozpatruje skargi dotyczące egzaminu; | |2) kontroluje działalność wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego w zakresie przeprowadzania egzaminów; | |3) wydaje zalecenia pokontrolne; | |4) unieważnia egzamin; | |5) zawiesza przeprowadzanie przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego egzaminów; | |6) skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów; | |7) występuje do zarządu województwa z wnioskiem o odwołanie dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego z zajmowanego stanowiska; | |8) prowadzi analizę: | |a) kwartalną w zakresie średniej zdawalności osób egzaminowanych w danym ośrodku, | |b) bieżącą w zakresie skarg złożonych na ośrodek; | |9) przerywa egzamin prowadzony niezgodnie z przepisami; | |10) kieruje na egzamin egzaminatora skreślonego z ewidencji egzaminatorów. | |Z treści powyższego przepisu wynika (podobnie jak uprzednio z treści uchylonego ustawą o kierujących pojazdami art. 112 ust. 1-2 ustawy| |z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), że ustawodawca powierzył marszałkowi | |województwa nadzór nad całością czynności związanych z przeprowadzeniem egzaminów. W powyższym przepisie zostało bowiem zawarte ogólne | |upoważnienie marszałka województwa do nadzoru nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51 ustawy o kierujących| |pojazdami, jak również wskazanie czynności, do których podejmowania organ jest uprawniony. Należy podnieść, że w prawie | |administracyjnym pojęcie nadzoru jest rozumiane szeroko, obejmuje ono zarówno kontrolę, to jest badanie zastanego stanu faktycznego i | |dokumentacji pod kątem zgodności z przyjętym wzorcem, jak i podejmowanie środków, które pozwalają na przywrócenie stanu zgodnego z | |przyjętym wzorcem w sytuacji, gdy wyniki kontroli wskazują, że stan faktyczny lub dokumentacja od niego odbiegają (tak NSA w | |uzasadnieniu wyroku z 11.06.2011 r., sygn. akt I OSK 641/13, www.nsa.gov.pl). | |W świetle powołanego wyżej przepisu art. 50 ustawy o kierujących pojazdami należy uznać, że ustawodawca nie ograniczył możliwości | |nadzorczych marszałka województwa jedynie do czynności związanych z samym przebiegiem egzaminu państwowego. Gdyby istniało takie | |ograniczenie, to uniemożliwiałoby ono sprawowanie realnego nadzoru nad procesem egzaminowania, gdyż marszałek województwa nie mógłby | |kontrolować, czy osoby przystępujące do egzaminu państwowego spełniają ku temu ustawowe wymagania. Taka sytuacja powodować by mogła | |otrzymywanie prawa jazdy przez osoby, które zdały prawidłowo przeprowadzony egzamin, jednak np. z uwagi na stan zdrowia czy wiek nie | |powinny prowadzić pojazdów, lub z uwagi na wydane w stosunku do nich orzeczenia utraciły wcześniej uzyskane uprawnienia, a | |przystąpienie do egzaminu stanowiło próbę obejścia tych orzeczeń. | |Należy także zwrócić uwagę na brzmienie art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym marszałek | |województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli: 1) egzaminowi została poddana osoba, o której | |mowa w art. 50 ust. 2 tejże ustawy; 2) był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały | |wpływ na jego wynik. Ustawodawca zatem wyraźnie wskazuje jako podstawę prawną wydania decyzji o unieważnieniu egzaminu państwowego | |naruszenie art. 50 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, jako odmienną podstawę od przeprowadzenia egzaminu w sposób niezgodny z | |przepisami ustawy. Z kolei w art. 50 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami zostały wymienione przesłanki dopuszczenia do egzaminu, | |których niespełnienie powoduje niemożność egzaminowania danej osoby, a nie jedynie niemożność wydania jej dokumentu prawa jazdy. | |Zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 3 nie może być egzaminowana osoba w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania | |pojazdem lub zatrzymaniu prawa jazdy. Jak wynika z akt administracyjnych w obrocie prawnym pozostaje decyzja Starosty z dnia [...] 2004 | |r. w przedmiocie cofnięcia W. F. uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Okoliczność ta skutkuje niemożnością dopuszczenie do | |egzaminu państwowego. Z kolei wyżej analizowany przepis art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami wyraźnie odnosi się do | |sytuacji, w której egzaminowi została poddana osoba, co do której cofnięto uprawnienia do kierowania, a decyzja w tym przedmiocie nadal| |funkcjonuje. Podejmowane przez skarżącą próby wzruszenia decyzji Starosty cofającej jej uprawnienia do kierowania pojazdami okazały się| |nieskuteczne, dlatego decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym, co oznacza, że zaistniała przesłanka z art. 50 ust. 2 pkt 3 ustawy| |o kierujących pojazdami , wyłączająca dopuszczenie do egzaminu, co w konsekwencji zobowiązywało Marszałka do wydania skarżonej decyzji | |unieważniającej egzamin. | |Niezasadny jest zarzut skarżącej, iż brak jest podstawy prawnej do unieważnienia egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa | |jazdy, który skarżąca zdała z wynikiem pozytywnym, gdyż taką podstawę prawną stanowią powołane przez organy administracji w | |przedstawionych wyżej rozstrzygnięciach przepisy art. 67 ust. 1, art. 72 ust. 1 pkt 1 i art. 50 ust. 2 pkt 3ustawy o kierujących | |pojazdami. | |Również zarzuty naruszenia przepisów postepowania, art. 140 k.p.a. i art. 7. 77, 107 § 3 k.p.a. nie mogą odnieść zamierzonego skutku. | |Skarżąca nie wskazuje na żaden konkretne okoliczności których organ nie dostrzegł i nie uwzględnił, a które mogłyby mieć istotny wpływ | |na podjęcie rozstrzygnięcia, a Sąd analizując postępowanie nie dopatrzył się takich uchybień, ani błędnej oceny zebranego materiału. | |Natomiast co do naruszenia przepisu art.10 k.p.a., należy stwierdzić, że naruszenie to nie mogło mieć wpływu na wynik postępowania, | |gdyż wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, a będące podstawą wydanych decyzji , były skarżącej znane, bowiem pochodzą z | |wcześniejszych postepowań, zakończonych wydaniem decyzji, które były skarżącej doręczone i od których skarżąca wnosiła stosowne środki | |odwoławcze. | |Badając przyczyny unieważnienia egzaminu należy brać pod uwagę okoliczności istniejące w chwili jego przeprowadzania, albowiem | |instytucja stwierdzenia nieważności wywołuje skutki ex tunc. Należy stwierdzić, że decyzje wydane w niniejszej sprawie uwzględniają | |okoliczności istniejące w chwili jej wydania. Nie budzi w sprawie wątpliwości okoliczność, że skarżąca przystąpiła do egzaminu | |państwowego na prawo jazdy kategorii B w okresie obowiązywania decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami. | |Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była | |dotknięta innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a. | |O kosztach orzeczono na podstawie art. 242 p.p.s.a. |