III SA/Kr 124/20
WyrokWSA w Krakowie2020-09-02
Skład orzekający: Ewa Michna, Janusz Bociąga, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której prawo jazdy zostało zatrzymane na okres przekraczający rok, może odzyskać uprawnienia bez uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, jeśli zdała jedynie część teoretyczną egzaminu państwowego, a nie przystąpiła do części praktycznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 102 ust. 2 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3b ustawy o kierujących pojazdami, uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji jest warunkiem wydania prawa jazdy, jeśli od dnia jego zatrzymania upłynął okres przekraczający rok. Niezaliczenie części praktycznej egzaminu państwowego oznacza brak pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, co uniemożliwia wydanie prawa jazdy.Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii A, twierdząc, że zdał egzamin państwowy. Organ I instancji odmówił wydania prawa jazdy, wskazując na brak pozytywnego wyniku egzaminu państwowego, ponieważ skarżący zdał jedynie część teoretyczną, a nie przystąpił do części praktycznej. Ponadto, skarżący miał orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat (2014-2016) oraz cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. kwestię zatarcia skazania i posiadania uprawnień.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2020 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Prądnik Biały w Krakowie Michała Przybycienia sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy skargę oddala
Starosta decyzją z dnia [...] 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096) – dalej k.p.a., art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019, poz. 341) – dalej u.k.p., odmówił wydania skarżącemu M. W. prawa jazdy kat. A z uwagi na brak pozytywnego wyniku egzaminu państwowego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 15 maja 2019 r. wpłynął wniosek M. W. o wydanie prawa jazdy kategorii A. Wniosek był uzasadniony tym, iż skarżący w dniu 13 maja 2019 r. "poddał się egzaminowi z wynikiem pozytywnym". Organ wskazał, że skarżący w okresie od dnia 20 września 2014 r. do dnia 20 września 2016 r., czyli na okres dwóch lat miał orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. W związku z art. 49 ust. 1 pkt 3 b u.k.p. podlega on sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. W dniu 8 listopada 2018 r. wygenerowano profil kandydata na kierowcę do kategorii AM, A1, A2, A, B1, B celem przeprowadzenia sprawdzenia kwalifikacji kierowcy. M. W. w dniu 13 maja 2019 r. przystąpił do egzaminu państwowego na kategorię A prawa jazdy, "lecz zdał z wynikiem pozytywnym tylko część teoretyczną tegoż egzaminu". Zgodnie z art. 51 ust. 2 u.k.p. egzamin państwowy składa się z części teoretycznej oraz praktycznej. W związku z powyższym, nie można zatem stwierdzić, iż M. W. wykazał się pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego.
W odwołaniu M. W. wskazał, że w dniu 15 maja 2019 r. złożył wniosek o wydanie "aktualnego prawa jazdy, gdyż poprzedni dokument stracił ważność", a organ odmówił mu wydania prawa jazdy, mimo, iż nie utracił uprawnień, które otrzymał w dniu 27 września 2016 r. Do odwołania została dołączona kserokopia zapytania do Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 października 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 102 ust. 2 u.k.p., oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Starosta decyzją z dnia [...] 2016 r. znak: [...] orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat A, B, nr druku [...], nr prawa jazdy [...], wydanego w dniu 9 czerwca 2003 r. przez Starostę, na okres 24 miesięcy. Ponadto w aktach sprawy znajdują się kserokopie druków Ośrodka Ruchu Drogowego zatytułowanych "Historia egzaminowania kandydata" z których wynika, że skarżący w dniach 13 czerwca 2019 r. i 27 czerwca 2019 r. nie był zapisany na egzamin praktyczny na prawo jazdy kat. A.
Tak więc mając na uwadze art. 102 ust. 2 oraz art. 51 ust. 2 u.k.p. nie budzi wątpliwości, w ocenie organu, że skarżący nie zdał egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. A i w związku z tym nie może mu być wydane prawo jazdy kat. A.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. W. wskazał, że uprawnień do kierowania nie stracił i ma je do chwili obecnej. Skarżący podniósł, iż dostarczył kartę niekaralności i żaden Sąd nie wydał wobec niego żadnego nakazu, zakazu odnośnie prawa jazdy. W jego ocenie jego prawa zostały naruszone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 19 lutego 2020 r. skarżący podkreślił, że nie miał wydanego prawa jazdy w dniu 9 czerwca 2003 r. na czas 24 miesięcy. Jak wyjaśnił, pismem z dnia 15 maja 2019 r. zażądał wymiany prawa jazdy, ponieważ posiadane straciło ważność. Skarżący podniósł, że samo SKO przyznało, że posiada uprawnienia kat. A, tym samym nie rozumie on dlaczego ma je ponownie zdawać. Podał on, że uzyskał przewidziane prawem w tym zakresie wymagania również lekarskie.
Na rozprawie w dniu 19 marca 2020 r. skarżący powołał się na niekaralność i zaświadczenia o niekaralności wydane w jego sprawie. Po okazaniu skarżącemu znajdujących się w aktach sprawy wyroku Sądu Rejonowego i wyroku Sądu Okręgowego skarżący oświadczył, że go to nie interesuje, bo jest traktowany w świetle prawa, jako osoba niekarana. Skarżący oświadczył, że wyrok skazujący z 2015 roku uległ zatarciu i dlatego w świetle prawa jest traktowany, jako niewinny. Chce, aby wydano mu prawo jazdy kategorii A ponieważ spełnił wszystkie pozostałe warunki do jego otrzymania. Skarżący wniósł o wydanie sprawiedliwego wyroku.
Prokurator wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że zatarcie skazania nie ma związku z przedmiotem sporu, ponieważ istotne jest, że faktyczne zatrzymanie prawa jazdy trwało dłużej niż rok, a z tego powodu skarżący zobowiązany był do powtórnego zdania egzaminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) dalej - p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie są obarczone żadną z ww. wad naruszenia prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z dnia 30 października 2019 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2019 r. znak: [...], odmawiającą skarżącemu M. W. wydania prawa jazdy kat. A, z uwagi na brak pozytywnego wyniku egzaminu państwowego.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o kierujących pojazdami (w skrócie: u.k.p.).
Zgodnie z art. 49 ust. 1 u.k.p., sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega: 1) osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem; 2) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji; 3) osoba ubiegająca się o: a) przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji, b) zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok.
Zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji (art. 102 ust. 2 u.k.p.).
Egzamin państwowy składa się z: 1) części teoretycznej przeprowadzanej w formie testów jednokrotnego wyboru z pytaniami generowanymi w czasie rzeczywistym za pomocą techniki informatycznej - dotyczy sprawdzenia wiedzy, o której mowa w art. 51ust. 1 pkt 1, w zakresie uprawnień prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C, D1, D i T oraz uprawnienia do kierowania tramwajem; 2) części praktycznej przeprowadzanej przy użyciu odpowiedniego do uprawnienia pojazdu - dotyczy sprawdzenia umiejętności, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ( art. 51 ust. 2 u.k.p.).
W okolicznościach przedmiotowej sprawy bezsporne jest, że skarżącemu zakazano prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i cofnięto uprawniania do kierowania pojazdami również kat. A na dwa lata (2014-2016), co wynika z orzeczeń Sądu Rejonowego z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt [...], Sądu Okręgowego z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt [...] (k. 3 i 2 a.a.) oraz z decyzji Starosty z dnia [...] 2016 r. znak: [...] (k.15a.a.). Fakt, że obowiązek sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego powinien być nałożony już w 2016 r. (a nie został nałożony) nie zwalnia skarżącego od zdania państwowego egzaminu sprawdzającego. Wyjaśnić przy tym należy odnosząc się twierdzeń skarżącego przedstawionych na rozprawie w dniu 2 września 2020 r., że czym innym jest zatarcie skazania, powodujące uznanie skazania za przestępstwo, za niebyłe po upływie określonego czasu (skazany nie jest już uznawany za osobę karaną), a czym innym jest obowiązek wynikający z ww. ustawy.
W niniejszej sprawie, organy uznały, że nie mogą wydać prawa jazdy kat. A na podstawie art. 102 ust. 2 zd. 2 w zw. z art. art. 49 ust. 1 pkt 3b u.k.p z uwagi na brak pozytywnego wyniku egzaminu państwowego.
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2018 r. l OSK 158/18, zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit, b u.k.p, sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. Natomiast w myśl art. 102 ust. 2 u.k.p zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Z zestawienia treści ww. przepisów wynika jednoznacznie, że jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Wobec tego, zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego kierowca był pozbawiony na okres przekraczający rok, uzależniony jest od uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że tą przesłanką jest upływ okresu przekraczającego rok liczony od dnia zatrzymania prawa jazdy. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, aby to był okres ciągły, nieprzerwany przekraczający okres roku od dnia zatrzymania prawa jazdy. Natomiast nie ma prawnego znaczenia na jakiej podstawie prawnej doszło do zatrzymania prawa jazdy.
W przedmiotowej sprawie od czasu zatrzymania prawa jazdy skarżącemu upłynął ponad rok - prawo jazdy zostało skarżącemu zatrzymane postanowieniem z dnia 25 września 2014 r. (k.1 a.a.), ww. wyrokami Sądu Rejonowego z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt [...] orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. W zawiadomieniu o wykonaniu ww. środka karnego z dnia 24 marca (k.16) pouczono skarżącego o treści art. 102 ust. 2 u.t.k.
Wobec tego organ zasadnie skierował skarżącego na badania kontrolne sprawdzenia kwalifikacji, w wyniku których nie uzyskał on pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Skarżący w dniu 13 maja 2019 r. przystąpił bowiem do egzaminu państwowego na kategorię A prawa jazdy, lecz zdał z wynikiem pozytywnym tylko część teoretyczną ww. egzaminu, do egzaminu praktycznego nie przystąpił.
W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że nie ma racji skarżący podnosząc, że powołane wyżej przepisy nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Jak już bowiem wyżej wskazano, skarżący nie poddał się praktycznemu egzaminowi kontrolnemu sprawdzającemu kwalifikacje kierowcy, a zatem nie uzyskał pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Wobec powyższego uznać należy, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Reasumując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób umożliwiający skarżącemu udział w czynnościach organów, materiał dowodowy został zebrany w sposób umożliwiający jego szczegółową ocenę i odniesienie się do przepisów ustawy. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są rzeczowe, szczegółowe i zrozumiałe. Sąd nie znalazł żadnych podstaw do kwestionowania stanowiska organu.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło