III SA/Kr 1245/12
WyrokWSA w Krakowie2013-09-04
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Krystyna Kutzner, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej są zgodne z prawem, jeśli opierają się na orzeczeniach lekarskich stwierdzających brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, mimo odmiennych twierdzeń skarżącego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest związany orzeczeniami lekarskimi jednostek orzeczniczych I i II stopnia w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ inspekcji sanitarnej nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli tych orzeczeń ani do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania. W przypadku braku rozpoznania choroby zawodowej przez jednostki medyczne, organ sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, nawet jeśli skarżący podnosi inne twierdzenia dotyczące stanu zdrowia i narażenia zawodowego.Stan faktyczny
Skarżący J. W. wniósł skargi na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiające stwierdzenia chorób zawodowych, w tym zatrucia rozpuszczalnikami organicznymi, rtęcią, chlorkiem winylu oraz ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Skarżący nie zgadzał się z orzeczeniami lekarskimi, które nie potwierdziły związku przyczynowo-skutkowego między jego stanem zdrowia a narażeniem zawodowym, wskazując na inne możliwe przyczyny dolegliwości. Organ inspekcji sanitarnej utrzymał w mocy decyzje organu I instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi J. W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (Spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Maria Zawadzka Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skarg J. W. na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 lipca 2012 r. nr [...] z dnia 18 lipca 2012 r. nr [...] z dnia 18 lipca 2012 r. nr [...] z dnia 18 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargi oddala
J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na decyzje ostateczne Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., obecnie t.j.: z 2013 r., poz. 267), w związku z art. 5 punkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r., nr 105, poz. 869), z dnia 18 lipca 2012 r.:
1. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2011r., znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne: rozpuszczalniki organiczne, wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych;
2. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2011 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne - rtęć i jej związki - wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia;
3. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2011 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne - chlorek winylu - wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia
4. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2011 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem - wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia.
W sprawach w wyniku przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego ustalono, iż J. W. był zatrudniony, jako elektromonter dyżurny: od 22 kwietnia 1974 r. do 30 listopada 1999 r. w Zakładach A S.A. w T, Zakład Elektryczny; od 1 grudnia 1999 r. do 20 lutego 2011 r. w Zakładzie [...] "E" Sp. z o. o. w T (spółka wyłoniona z Zakładów A S.A.) w następujących obiektach:
- 1974 r. do 1985 r. w Zakładzie B - praca w ekspozycji na chlorek winylu;
- od 1986 r. do 1995 r. zamiennie w Zakładzie B i w Zakładzie D: I i II jednostka cyjanowodoru – praca w ekspozycji na chlorek winylu, cyjanowodór oraz akrylonitryl;
- od 1996 r. do 1999 r. zamiennie w Zakładzie B, w Zakładzie D - praca w ekspozycji na chlorek winylu, cyjanowodór oraz akrylonitryl;
- od 1999 r. do 2008 r. w Zakładzie C - praca w ekspozycji na rtęć, chlor oraz pole elektromagnetyczne;
- od 2009 r. do 2011 r. w Zakładzie K - praca w ekspozycji na cykloheksanol, cykloheksanon, benzen, fenol, kwas siarkowy.
W trakcie zatrudnienia J. W. wykonywał pracę w ekspozycji na: chlorek winylu, cyjanowodór, akrylonitryl, rtęć, chlor, pole elektromagnetyczne, cykloheksanol, cykloheksanon, benzen, fenol, kwas siarkowy.
Ze względu na specyfikę wykonywanej pracy, brak pomiarów czynników szkodliwych na stanowisku elektromontera dyżurnego, do identyfikacji i oszacowania zagrożenia występującego na tym stanowisku, organ I instancji wykorzystał badania i pomiary czynników szkodliwych występujących na stanowisku pracy aparatowego. Wyniki wskazują, iż:
- w Zakładzie B w latach 1974 - 1999 stężenie chlorku winylu
wynosiło od 0,36 do 73,9 mg/m3,
- w Zakładzie D w latach 1986 - 1999 stężenie cyjanowodoru wynosiło od 0,022 do 0,31 mg/m3, akrylonitrylu od 0,09 do 0,27 mg/m3,
- w Zakładzie C w latach 1999 - 2008 stężenie rtęci wynosiło od 0,0165 do 0,082 mg/m3, chloru od 0,24 do 1,52 mg/m3.
W oparciu o powyższe dane przyjęto, że J. W. wykonując obowiązki na stanowisku elektromontera dyżurnego:
- był eksponowany na działanie w/w czynników szkodliwych dla zdrowia;
- w Zakładzie B w latach 1974 - 1999 i w Zakładzie D w latach 1986 - 1999, występowały przekroczenia NDN hałasu i przyjęto, że był narażony na działanie hałasu o przekroczonym normatywie higienicznym.
J. W. był badany w Ośrodku Medycyny Pracy, który wydał następujące orzeczenia.
1. W dniu 3 sierpnia 2010 r. orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zawodowego zatrucia rozpuszczalnikami organicznymi.
W uzasadnieniu podano, iż wykonano biochemiczne badania laboratoryjne, badania EEG, USG jamy brzusznej, specjalistyczne badania neurologiczne, psychologiczne, neurologiczne i psychiatryczne i toksykologiczne. Wyniki tych badań nie dają podstaw do rozpoznania przewlekłego zatrucia rozpuszczalnikami organicznymi, w tym związkami chlorowcopochodnymi. Badania biochemiczne: morfologia krwi, próby wątrobowe - są prawidłowe, badania specjalistyczne: USG jamy brzusznej, elektroencefalografia - nie wykazują zmian. Natomiast konsultacje specjalistyczne: psychologiczne, psychiatryczne, neurologiczne i toksykologiczne - ujawniły cechy zespołu psychoorganicznego z komponentą lękowo-depresyjną niewielkiego stopnia, których nie można odnieść do przewlekłego narażenia na rozpuszczalniki organiczne. Brak, zatem podstaw do rozpoznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy aktualnym stanem zdrowia pacjenta a narażeniem na rozpuszczalniki organiczne, w tym związki chlorowcopochodne.
J. W. odwołał się od orzeczenia.
Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w dniu 19 lipca 2011 r., wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u zainteresowanego choroby zawodowej.
W uzasadnieniu podał, iż w badaniu neurologicznym poza asymetrią odruchów rozciągowych nie stwierdza się zmian w układzie nerwowym, a zapis EEG jest w granicach normy. Ponadto, wyniki przeprowadzonego badania psychologicznego wskazują na obniżony poziom większości funkcji intelektualnych i poznawczych, zaburzenia dotyczące sfery emocjonalnej osobowości, symptomy zmian organicznych w OUN. Konsultacja psychiatryczna wykazała organiczną labilność emocjonalną, która ma najprawdopodobniej tło naczyniowe. Badania krwi nie wykazały zaburzeń ze strony układu krwiotwórczego oraz cech upośledzenia funkcji wątroby i nerek. Biorąc pod uwagę, iż badania wykazały brak uszkodzenia układu krwiotwórczego, wątroby, nerek i brak objawów uszkodzenia układu nerwowego, przy uwzględnieniu danych z dostępnej dokumentacji lekarskiej i o narażeniu zawodowym Instytut nie znalazł podstaw do rozpoznania u badanego choroby pod postacią zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne - rozpuszczalniki organiczne.
2. W dniu 3 sierpnia 2010 r. orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zawodowego zatrucia związkami rtęci.
W uzasadnieniu podano, iż w wykonano badania toksykologiczne (w tym stężenia rtęci w moczu), biochemiczne określające funkcję nerek i wątroby, EEG, USG, konsultację psychologiczną, neurologiczną, psychiatryczną i toksykologiczną. Wyniki badań nie dają podstaw do rozpoznania przewlekłego zatrucia rtęcią, gdyż poziom rtęci w moczu jest w normie, badania biochemiczne (wynik badania moczu, markery czynności nerek, próby wątrobowe) są prawidłowe, jak również elektroencefalografia i USG nie wykazują zmian. Ponadto konsultacje specjalistyczne nie wykazały zmian charakterystycznych dla toksycznego działania rtęci.
J. W. odwołał się od orzeczenia.
Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 19 lipca 2011 r., o braku podstaw do rozpoznania u zainteresowanego choroby zawodowej.
W uzasadnieniu podano, iż w badaniu neurologicznym poza asymetrią odruchów rozciągowych nie stwierdza się zmian w układzie nerwowym, a zapis EEG jest w granicach normy. Ponadto wyniki przeprowadzonego badania psychologicznego wskazują na obniżony poziom większości funkcji intelektualnych i poznawczych, zaburzenia dotyczące sfery emocjonalnej osobowości, symptomy zmian organicznych w OUN. Konsultacja psychiatryczna wykazała organiczną labilność emocjonalną, która ma najprawdopodobniej tło naczyniowe. Badania krwi nie wykazały zaburzeń ze strony układu krwiotwórczego oraz cech upośledzenia funkcji wątroby i nerek. Biorąc pod uwagę, iż wykonane badania wykazały brak uszkodzenia układu krwiotwórczego, wątroby, nerek i brak objawów uszkodzenia układu nerwowego, przy uwzględnieniu danych z dostępnej dokumentacji lekarskiej i o narażeniu zawodowym Instytut nie znalazł podstaw do rozpoznania u badanego choroby pod postacią zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych działaniem substancji chemicznych - rtęć i jej związki.
3. W dniu 3 sierpnia 2010 r. orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zawodowego zatrucia chlorkiem winylu.
W uzasadnieniu podano, iż wykonano następujące badanie naczyniowe z próbą oziębieniową, radiologiczne kości dłoni, biochemiczne (wskaźniki czynności wątroby), ultrasonograficzne wątroby, dermatologiczne (w razie stwierdzenia zmian skórnych). Wyniki tych badań nie dają podstaw do rozpoznania przewlekłego zatrucia chlorkiem winylu, gdyż RTG dłoni nie wykazały zmian typowych dla działania chlorkiem winylu, skóra dłoni i palców w badaniu fizykalnym jest bez zmian, badania naczyniowe są prawidłowe, badania biochemiczne jak i obraz ultrasonograficzny wątroby są prawidłowe, co świadczy o jej prawidłowej funkcji i pełnej wydolności.
J. W. odwołał się od orzeczenia.
Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 19 lipca 2011 r., o braku podstaw do rozpoznania u zainteresowanego choroby zawodowej.
W uzasadnieniu podał, iż wyniki badania RTG rąk, próby oziębieniowej z czynnościową próbą termiczną, USG wątroby, TK jamy brzusznej z kontrastem, badań biochemicznych oceniających czynność wątroby oraz konsultacji dermatologicznej nie ujawniły żadnych zmian, które można by łączyć w aspekcie przyczynowo-skutkowym z pracą w narażeniu na chlorek winylu. U odwołującego się nie stwierdzono zmian naczynioworuchowych o charakterze zespołu Raunauda, zmian twardzionopochodnych skóry dłoni, zmian osteolitycznych w kościach paliczków dłoni oraz objawów uszkodzenia wątroby. Instytut nie znalazł podstaw do rozpoznania u badanego choroby pod postacią zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych działaniem substancji chemicznych - chlorkiem winylu. (Stwierdzony w obrazie USG i TK obszar obniżonej gęstości o średnicy 9 mm możne sugerować naczyniaka i wymaga dalszej obserwacji.)
4. W dniu 3 sierpnia 2010 r. orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowe - nerwowego spowodowanego hałasem.
W uzasadnieniu podano, iż wykonana diagnostyka audiologiczna wykazały ślimakową lokalizację niedosłuchu. W audiometrii tonalnej u badanego stwierdzono podwyższenie progu słuchu, obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz dla UP- 30 dB i dla UL= 43 dB.
Zgodnie z wykazem chorób zawodowych, trwały obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego wyrażony podwyższeniem progu słuchu w uchu lepiej słyszącym o mniej niż 45 dB nie spełnia kryteriów do rozpoznania choroby zawodowej. Wielkość ubytku słuchu dla obu uszu nie spełnia, zatem ustawowych wymagań i brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
J. W. odwołał się od orzeczenia.
Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 19 lipca 2011 r. o braku podstaw do rozpoznania u zainteresowanego choroby zawodowej.
W uzasadnieniu podał, iż w badaniu audiologicznym stwierdzono przesunięcie progu słuchu obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz wynoszące dla ucha prawego - 41 dB, dla ucha lewego - 43 dB. Wykonana audiometria tonalna wskazuje ubytki słuchu obustronnie, szczególnie w zakresie wysokich częstotliwości, typowe dla zaburzeń odbioru. Przeprowadzone próby lokalizacyjne wskazują na lokalizację ślimakową niedosłuchu, potwierdzoną badaniem obiektywnym - audiometrią impedancyjną. Stwierdzony na podstawie przeprowadzonej diagnostyki audiologicznej stan narządu słuchu J. W. nie spełnia określonych w wykazie chorób zawodowych kryteriów diagnostycznych ze względu na wielkość ubytków słuchu (obustronnie poniżej 45 dB). Brak, zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu.
Ponadto Instytut przeanalizował przedstawioną dokumentację medyczną, z której wynika, że od czasu diagnostyki narządu słuchu w jednostce orzeczniczej I stopnia nastąpiła istotna progresja niedosłuchu ucha prawego. Odwołujący się pracował w narażenia na hałas do lutego 2011 r. Zgodnie z wiedzą lekarską ubytek słuchu dla głównych częstotliwości, u osób powyżej 30 r. życia, wynosi ok. 1,5 dB na rok pracy w hałasie. Zatem na narząd słuchu J. W. miały wpływ nie tylko warunki pracy, ale również inne czynniki, mogące spowodować uszkodzenie słuchu. Wywiad chorobowy oraz analiza dotychczasowego leczenia wykazały, że badany od wielu lat ma zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, przebył uraz głowy, udar niedokrwienny. Ww. zburzenia są udokumentowanymi czynnikami mogącymi spowodować uszkodzenie słuchu.
W skargach J. W. podnosi, iż nie zgadza się z twierdzeniami zawartymi w decyzjach i wnosi o ponowne badanie i wydanie orzeczenia. W szczególności skarżący nie zgadza się z twierdzeniem, iż USG jamy brzusznej nie wykazuje zmian, że poziom rtęci w moczu jest w normie, że na narząd słuchu miał wpływ nie tylko hałas, ale również inne czynniki. Zdaniem skarżącego, jego obecny stan zdrowia, postępująca głuchota i fakt przebywania na rencie wynika z narażenia na hałas, chlorek winylu, chlor i rtęć.
W odpowiedziach na skargi Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o ich oddalenie wskazując, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, a subiektywna ocena skarżącego nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym, który nie dawał podstaw do wydania decyzji stwierdzających choroby zawodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sąd – zgodnie z ustawowymi kompetencjami – badał, czy treść zaskarżonych decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do ich wydania było niewadliwe i rzetelne.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.".
Należy też podkreślić z uwagi na podnoszoną przez skarżącego argumentację, że z kontrolnej funkcji sądu administracyjnego nie wynika uprawnienie do zastępowania organów administracji w podejmowaniu rozstrzygnięć.
Ponadto sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art.106 § 3 P.p.s.a.). Dyspozycja art. 106 § 3 P.p.s.a. nie daje jednak podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (wyrok NSA z dnia 6 października 2009 r., II FSK 615/08, LEX nr 533874). Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., II FSK 1306/08, LEX nr 558886).
Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skarg.
Zgodnie z art. 2351 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (tekst jednolity Dz.U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 ze zm.): za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą musi być tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki wykonywania.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r., nr 105, poz. 869), zwane dalej "rozporządzeniem".
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika.
Przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Bez pozytywnych opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami, organ inspekcji sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Oczywiście nie oznacza to zwolnienia organu od obowiązku dokonania oceny opinii lekarskich w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. Organ nie może, bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.
O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym, jak zasadnie wskazał organ, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane sposobem wykonywania pracy. Aby zatem doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonym do rozporządzenia oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem.
Mając na względzie powyższe, należy wskazać, że w sprawie właściwe do orzekania w sprawach chorób zawodowych jednostki orzecznicze nie rozpoznały u J. W. schorzeń figurujących w wykazie chorób zawodowych.
Zdaniem Sądu, wymagania prawne, stawiane opinii lekarskiej zostały spełnione. Wydane w sprawie opinie są w swej istotnej treści jednoznaczne. Zarówno jednostka orzecznicza I stopnia, jak i II stopnia w sposób przekonywający wyjaśniły, z jakich przyczyn nie rozpoznały u skarżącego schorzeń figurujących w wykazie chorób zawodowych.
Ponadto zgodnie z wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, chorobę zawodową narządu słuchu można rozpoznać pod warunkiem wystąpienia w okresie do 2 lat od zakończenia narażenia zawodowego na hałas (kryterium czasowe) udokumentowanych objawów chorobowych spełniających warunki określone w punkcie 21 wykazu, tj.: obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego -kryterium jakościowe oraz ubytek wynoszący, co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym -kryterium ilościowe. Spełnienie tych trzech kryteriów jednocześnie jest konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej.
Rozstrzygając o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu, Wojewódzki Inspektor Sanitarny wziął pod uwagę brak rozpoznania klinicznego przez jednostki orzecznicze właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych tj. OMP oraz IMPiZŚ. Wielkość stwierdzonego niedosłuchu (średni ubytek w uchu lepiej słyszącym wynosi mniej niż 45 d B), w myśl obowiązującego rozporządzenia nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem.
Nie mogła przynieść zamierzonego skutku podnoszona przez skarżącego argumentacja, że jego obecny stan zdrowia, postępująca głuchota i fakt przebywania na rencie wynika z narażenia na hałas, chlorek winylu, chlor i rtęć. Sam, bowiem fakt pracy w narażeniu nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w przypadku nie rozpoznania w organizmie zmian odpowiadających biologicznym skutkom jego oddziaływania.
Należy ponownie podkreślić, iż zaskarżone decyzje jak i poprzedzające je decyzje organu I instancji decyzje wydawane były w oparciu o jednoznaczne orzeczenia lekarskie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Sąd nie dopatrzył się podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnych placówek medycznych. Każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, podjęte przez uprawnionego lekarza jednostki orzeczniczej I i II stopnia, ma charakter szczególnej opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych.
Wobec faktu, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów orzekających w przedmiocie choroby zawodowej, co prowadzić musiało do odmowy stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. i zachowuje ono nadal aktualność (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4). Wprawdzie § 8 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
W sprawie przedłożona przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego dokumentacja medyczna pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r. została przekazana do Ośrodka Medycyny Pracy celem jej weryfikacji przez specjalistów medycyny pracy i ewentualnej weryfikacji wydanego wcześniej orzeczenia lekarskiego. W odpowiedzi z dnia 16 maja 2012 r. Ośrodek poinformował, iż rozpoznane w przesłanej dokumentacji, schorzenia nie figurują w wykazie chorób zawodowych ani nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z narażeniem zawodowym pacjenta na hałas, rozpuszczalniki organiczne, związki rtęci, chlorek winylu. Nie ma, zatem podstaw do zmiany treści wcześniej wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia 3 sierpnia 2010 r.
Reasumując należy wskazać, że orzeczenia lekarskie wyraźnie i jednomyślnie stwierdzały, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego.
Organ jest, więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Podkreśla to NSA w wyroku z dnia 12 maja 2010 r., I OSK 335/10 (LEX nr 597546): "Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej.".
W sprawie brak jest okoliczności, które pozwoliłyby na zakwestionowanie ustaleń zawartych w orzeczeniach lekarskich i opartych na nich ustaleń organów obu instancji. Przeprowadzone postępowanie administracyjne jest pełne, objęło wszystkie niezbędne i prawidłowo zgromadzone dowody, których ocena wyrażona w zaskarżonych decyzjach jest zgodna z art. 80 K.p.a. Uzasadnienia decyzji odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Zaskarżone decyzje zostały również wydane na podstawie prawidłowo zastosowanych przepisów prawa materialnego.
Z powyższych względów skargi nie mogły być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 P.p.s.a. – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło