III SA/Kr 1246/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi H. F. na akt Prezydenta Miasta z dnia 22 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy skargę oddala H. F. wnioskowała do Prezydenta Miasta w dniu 25 lipca 2011r. o przyznanie jej lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu. Podała, że wraz z nią lokal przy os. A w K zamieszkuje w sumie pięć osób: dwie córki i dwóch wnuków. Do wniosku załączyła zaświadczenie ze Spółdzielni Mieszkaniowej "A" o ponoszonych miesięcznych opłatach za zajmowane mieszkanie, w którym ujawniona została powierzchnia mieszkania 39,20 m kw a także dokumentację w postaci inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej lokalu mieszkalnego [...], gdzie wskazana jest ta sama powierzchnia lokalu oraz odrębnie powierzchnia pokoi wynosząca 25,1 m kw. Prezydent Miasta odpowiadając na wniosek pismem z dnia 22 sierpnia 2011r. znak [...] odmówił H. F. realizacji wniosku. Wyjaśnił, że wniosek został zweryfikowany w oparciu o przepisy uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. Nr 850, poz. 5589 ze zm.). Zgodnie z tą uchwałą wnioski o najem lokalu komunalnego rozpatrywane są w stosunku do wnioskodawców dokumentujących niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i niskie dochody. Jak organ dalej wskazał, uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są między innymi osoby, które zamieszkują i są zameldowane na pobyt stały w lokalu o nadmiernym zaludnieniu, położonym na terenie Gminy. Za lokal o nadmiernym zaludnieniu uważa się lokal mieszkalny, w którym na jedną osobę zameldowaną na pobyt stały oraz zamieszkującą przypada mniej niż 5 m2 ogólnej powierzchni mieszkalnej. Odnosząc się do stanu sprawy – organ podał, że z akt sprawy wynika, że skarżąca jest zameldowana na pobyt stały w lokalu mieszkalnym nr [...] na os. A w K, obejmującym dwa pokoje, kuchnię oraz przynależność o łącznej powierzchni użytkowej 39,2 m w tym powierzchni pokoi 25,1 m . Na pobyt stały zameldowanych jest 5 osób. Powierzchnia pokoi przypadająca na jedną osobę zameldowaną na pobyt stały i zamieszkującą w lokalu wynosi zatem 5,02 m kw. Mając na uwadze te dane, organ uznał, że skarżąca nie spełnia kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, które jest jedną z podstaw do ubiegania się o mieszkanie z zasobu Gminy. Pismo zostało doręczone skarżącej w dniu 30 sierpnia 2011r. Pismem z dnia 06 września 2011r. (data wpływu do organu w dniu 12 września 2011r.) H. F. wezwała Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie przyznania jej lokalu mieszkalnego. Uznała, że niezasadnie organ odmówił jej realizacji wniosku opierając się jedynie na kryterium powierzchni pokoi przypadającej na jedną osobę, w sytuacji gdy przekroczenie wyniosło jedynie 20 cm . W jej ocenie organ winien bardziej wnikliwie zbadać sprawę i wziąć pod uwagę okoliczności tego rodzaju, że jeden pokój w mieszkaniu zajmuje chora na schizofrenie córka a drugi zajmują aż cztery osoby. Zarzuciła organowi, że nie przeprowadził wizji w mieszkaniu a jedynie oparł się na dokumentach. Jej zdaniem powierzchnia mieszkania jest w rzeczywistości mniejsza niż podana w zaświadczeniu spółdzielni. Skarżąca zwróciła także uwagę na obciążenia finansowe rodziny, podając, że to na nią spada ciężar utrzymania rodziny, dodatkowo jest obciążona spłatą kredytu mieszkaniowego w wysokości 1000 zł miesięcznie a także jest obowiązana spłacać byłego męża z racji podziału spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu dokonanego po rozwodzie. Wyjaśniła przy tym, że mieszkanie wykupiła przed zawarciem związku małżeńskiego, mąż nie łożył na utrzymanie mieszkania, doprowadził do rozwodu z racji stosowania przemocy i w tej sytuacji konieczność jego spłaty jest dla skarżącej dodatkową uciążliwością, co w sumie winno w jej ocenie mieć znaczenie dla rozpoznania wniosku o przydział lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. Prezydent Miasta odpowiedział na wezwanie H. F. do usunięcia naruszenia prawa w ten sposób, że brak jest podstaw do zmiany stanowiska, gdyż skarżąca nie jest osobą o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych z racji niespełnienia kryterium powierzchni lokalu przypadającej na osobę. Dodatkowo organ wyjaśnił, że okoliczności w postaci stanu zdrowia nie mają znaczenia na gruncie sprawy, gdyż ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz., 509) zniosła normy zaludnienia lokali mieszkalnych ora uprawnienia do dodatkowej powierzchni mieszkalnej wynikające z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 30, poz. 165 ze zm.). H. F. wniosła następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na w.w akt Prezydenta Miasta z dnia 22 sierpnia 2011r., wnosząc o jego uchylenie. W skardze powtórzyła argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, formułując zarzuty w postaci naruszenia przez organ podstawowych zasad postępowania administracyjnego: praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasadę dochodzenia do prawdy obiektywnej. Zarzuciła w szczególność organowi zawężenie ustalenia stanu faktycznego do danych w przedmiocie powierzchni lokalu a niewzięcie pod uwagę okoliczności związanych z warunkami życia i możliwościami finansowymi skarżącej. W jej ocenie potrzeby mieszkaniowe jej i rodziny nie są należycie zaspokojone , skoro muszą się realizować na małej powierzchni, w tym miejscu raz jeszcze zaznaczając, że powierzchnia podana w zaświadczeniu spółdzielni nie odpowiada prawdzie. Szczególnie podkreśliła, że organ winien wziąć pod uwagę względy społeczne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga H. F. nie podlega uwzględnieniu. Problematyka przydziału lokali mieszkalnych z zasobów Gminy została kompleksowo uregulowana w uchwale Rady Miasta Nr [...] z dnia [...] 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. U. z 2007r., Nr 850, poz. 5589) wydanej na podstawie upoważnienia zawartego w art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie Gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 266 ze zm.). W dziale III uchwały określono zasady weryfikacji i kwalifikowania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali, przewidując w § 16 ust. 2 uchwały, że wstępna weryfikacja wniosku o przydział lokalu następuje w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku wraz z kompletem wymaganej dokumentacji, a w § 20 ust. 6, że: "W przypadku stwierdzenia przez właściwy do spraw mieszkaniowych Wydział Urzędu Miasta braku spełnienia kryteriów udzielenia pomocy mieszkaniowej wynikających z niniejszej uchwały, wnioskodawca jest o tym pisemnie zawiadamiany wraz z informacją o możliwości złożenia skargi na akt prawny z zakresu administracji publicznej na podstawie Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowi wydany na podstawie w.w. paragrafu akt Prezydenta Miasta z dnia 22 sierpnia 2011r. znak [...] skierowany do H. F. po dokonaniu wstępnej kontroli wniosku z dnia 25.07.2011r. o udzielenie jej pomocy mieszkaniowej. Pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale do zawarcia umowy najmu stanowi akt z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakim mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a., podlegający kontroli sądu administracyjnego, po uprzednim wyczerpaniu trybu zaskarżenia zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. Wracając do uchwały, jej konstrukcja przedstawia się natomiast w ten sposób, że w rozdziale 3 określa się zasady wynajmu lokali w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. Uprawnionymi do zawarcia umowy najmu są osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych (rozdział 3 uchwały tj. § 9 do § 13 uchwały, określa różne formy jakie może przybrać przesłanka niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych) i niskim dochodzie (określonym § 4 uchwały). Przesłanka niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych może mieć następującą postać: § 9 warunki niemieszkalne, § 10 nadmierne zaludnienie, § 11 wychowankowie placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz rodzin zastępczych, § 12 względy społeczne, § 13 utrata tytułu prawnego wskutek upływu trzyletniego terminu wypowiedzenia umowy. H. F. wnioskowała o przyznanie lokalu mieszkalnego ze względu na występujące w zajmowanym przez nią lokalu pod adresem os. A w K nadmierne zaludnienie. Podała, że wraz z nią w lokalu zamieszkałych jest w sumie pięć osób. Co istotne, do wniosku załączyła dokumentację w postaci inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej lokalu mieszkalnego [...], w której wskazano powierzchnię lokalu wynoszącą 39,2 m kw, odrębnie pokoi 25,1 m kw oraz świadczącą o tej powierzchni lokalu dokumentację ze spółdzielni . O zasadach przyznawania lokalu z tytułu nadmiernego zaludnienia stanowi § 10 ust. d 1 do 6 uchwały w ten sposób, że 1. Uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są osoby, które są zameldowane na pobyt stały w lokalu o nadmiernym zaludnieniu położonym na terenie Gminy. 2. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1 nie dotyczy osób, które nie zamieszkują w lokalu o nadmiernym zaludnieniu, w którym są zameldowane na pobyt stały oraz osób, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu o nadmiernym zaludnieniu. 3. Do obliczenia zaludnienia w lokalu, bierze się pod uwagę wyłącznie osoby zameldowane na pobyt stały przez okres co najmniej trzech lat przed złożeniem wniosku. Obowiązek zameldowania przez okres, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, nie dotyczy małżonka oraz dzieci osób zameldowanych i zamieszkujących w tym lokalu. Dzieci osób zameldowanych i zamieszkujących w tym lokalu powinny być zameldowane w lokalu od urodzenia. Powyższy przepis stosuje się odpowiednio w stosunku do dzieci przysposobionych. 4. Do obliczenia zaludnienia w lokalu stanowiącym zasób mieszkaniowy Gminy nie bierze się pod uwagę osób zamieszkujących w lokalu bez zgody wynajmującego z wyłączeniem małżonka, wstępnych i zstępnych osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu oraz ich małżonków. 5. Podstawę obliczenia zaludnienia w lokalu stanowi ilość osób zamieszkujących i zameldowanych na pobyt stały sprawdzona w oparciu o dokumenty dostarczone przez wnioskodawcę, w szczególności w oparciu o aktualny aneks czynszowy. W sytuacjach wątpliwych przeprowadzana jest wizja lokalowa, mająca na celu ustalenie ilości osób rzeczywiście zamieszkujących w lokalu. Na wniosek wnioskodawcy lub przedstawiciela Dzielnicy, wizja lokalowa może być przeprowadzona z udziałem przedstawiciela Rady Dzielnicy, na terenie, której znajduje się przedmiotowy lokal. Uniemożliwienie przez wnioskodawcę dokonania wizji w całości lub w części lokalu, zostanie uznane za rezygnację z udzielenia pomocy mieszkaniowej, z zastrzeżeniem sytuacji, gdy brak możliwości przeprowadzenia wizji jest spowodowany przez okoliczność niezależną od wnioskodawcy. 6. W przypadku, gdy małżonek wnioskodawcy zamieszkuje w innym niż wnioskodawca lokalu, wniosek podlega odrzuceniu w przypadku, gdy lokal, w którym zamieszkuje małżonek wnioskodawcy, nie stanowi lokalu o nadmiernym zaludnieniu. Do obliczania zaludnienia w lokalu, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, bierze się pod uwagę osoby zameldowane tam na pobyt stały oraz osoby objęte wnioskiem. Natomiast § 2 ust. 6 uchwały wyjaśnia, że lokalem o nadmiernym zaludnieniu jest lokal, w którym na jedną osobę zameldowaną na pobyt stały oraz zamieszkującą przypada mniej niż 5 m kw powierzchni mieszkalnej. Wynika z powyższego, że decydującym dla rozstrzygnięcia wniosku o przydział lokalu mieszkalnego z tytułu nadmiernego zaludnienia jest liczba osób zameldowanych i zamieszkujących w lokalu oraz powierzchnia mieszkalna. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Prezydent Miasta odmówił H. F. lokalu mieszkalnego w zgodzie z powołanymi wyżej przepisami. Wypada zauważyć, że przepisy te nie przewidują orzekania na zasadzie uznania administracyjnego a organ ma obowiązek, weryfikując wniosek ubiegającego się o lokal, kierować się ścisłymi kryteriami. Skarżąca szczególnie zwraca uwagę na okoliczność (bezsporną), że powierzchnia która przypadła po podziale powierzchni pokoi (25,1m kw) na liczbę osób ją zajmującą (5) przekroczyła zaledwie o 20 cm wymaganą przepisami prawa powierzchnię uprawniającą do ujęcia wnioskodawcy w dalszym toku procedury przyznawania lokali mieszkalnych z zasobów Gminy – i na tej podstawie wnioskuje o orzeczenie zgodnie z wnioskiem, jako, że przekroczenie jest bardzo małe. Argument ten nie może jednak zyskać aprobaty ze względów już podniesionych – organ miał obowiązek uwzględnić, że § 2 ust. 6 w.w uchwały nadmierność zaludnienia określa na nie więcej niż 5 m kw przypadających na osobę. Co istotne, powierzchnia lokalu, w tym powierzchnia pokoi, została ustalona na podstawie dostarczonych przez skarżącą dokumentów ze spółdzielni oraz w postaci inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej. Uchwała z [...] 2007 r. nie przewiduje odrębnego trybu ustalania powierzchni lokali, wobec których nadmiernego zaludnienia dane osoby starają się o przydział. Wiążące są zatem dokumenty przedstawione przez stronę, a w niniejszej sprawie nie nasuwają one wątpliwości co do stwierdzonych w nim danych. Nie może zyskać także aprobaty argumentacja skarżącej zmierzająca do wykazania, że w jej sytuacji osobistej i finansowej zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku o przydział lokalu. Na gruncie przedmiotowej uchwały, w sytuacji rozpatrywania wniosku ze względu na "nadmierne zaludnienie" argumenty natury społecznej nie mają znaczenia. Odnosząc się na koniec do zarzutu skarżącej, iż w sprawie nie była przeprowadzona wizja zmierzająca do ustalenia faktycznej powierzchni lokalu i warunków życia – należy wyjaśnić, że zgodnie z § 10 ust. 5 w.w uchwały może być przez organ przeprowadzona wizja lokalowa jedynie wówczas, gdy istnieją wątpliwości co do liczby osób zamieszkujących i zameldowanych w lokalu. W sprawie natomiast tego rodzaju wątpliwości nie miały miejsca. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi H. F. oddalił jej skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.