III SA/Kr 127/09
WyrokWSA w Krakowie2009-05-20
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej dopełniły wszelkich formalności w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a tym samym czy skarżący swoim zachowaniem uniemożliwił ustalenie jego sytuacji życiowej, co mogło stanowić podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej dopełniły wszelkich formalności wymaganych do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, wykazując przy tym drobiazgową staranność w pouczaniu skarżącego o możliwościach kontaktu. Skarżący swoim zachowaniem, polegającym na ignorowaniu wezwań i starań organów, sam uniemożliwił ustalenie jego sytuacji życiowej, co stanowiło uzasadnioną podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego. W związku z tym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. M. zasiłku celowego na zakup obuwia i opału. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszej decyzji, organy administracji kilkukrotnie podejmowały próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego, jednak J. M. nie był obecny lub nie kontaktował się z pracownikami socjalnymi. Ostatecznie, po kolejnych próbach i wezwaniach, J. M. odmówił przeprowadzenia wywiadu, twierdząc, że postępowanie zostało przedłużone do terminu, który już minął. Prezydent Miasta odmówił przyznania zasiłku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na brak współpracy skarżącego. J. M. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala
Wyrokiem z dnia 28 listopada 2007r. sygn. akt II SA/Kr 1205/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2006r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2006r. nr [...] o odmowie przyznania J. M. zasiłku celowego na zakup obuwia i opału.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ odwoławczy przekroczył granice oceny dowodów określone przepisem art. 80 Kpa, gdyż nie wyjaśnił, na jakich dowodach oparł ustalenie, że nie jest prawdą twierdzenie skarżącego, iż w dniu 23 maja 2006r., w zapowiedzianych przez organ godzinach celem przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego w jego miejscu zamieszkania, oczekiwał on bezskutecznie na pracowników MOPS i był obecny w swoim miejscu zamieszkania. Samo stwierdzenie organu, że zapowiedziana wizyta była "udokumentowana odpowiednimi dokumentami" – przy braku podania, w jakich godzinach faktycznie miała miejsce wizyta pracowników MOPS - w świetle konkretnego oświadczenia skarżącego - nie jest wystarczające. Tym samym ustaleń dokonano z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa. Nadto - wbrew wcześniejszym wskazaniom Sądu - organ odwoławczy położył nacisk na "niewykazanie chęci współpracy z organem" przez skarżącego, natomiast podstawą odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej może być nie "brak chęci", ale brak współpracy, a zatem brak było podstaw do stanowczego przyjęcia, że zachodziła przewidziana art. 107 ust. 5 w zw. z ust. 4 ustawy o pomocy społecznej podstawa do odmowy przyznania świadczenia. Sąd podkreślił również, iż w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej - rodzinny wywiad środowiskowy jest szczególnym rodzajem dowodu przewidzianym w tej ustawie i jego przeprowadzenie musi poprzedzać każdą decyzję w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania świadczenia, za wyjątkiem decyzji w sprawie przyznania biletu kredytowego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a ustawy. Sąd wskazał, iż zawarta w art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej regulacja oznacza, że w przypadku kolejnego ubiegania się o pomoc przez ten sam podmiot (bez względu na to czy forma pomocy jest taka sama jak poprzednio), pracownik socjalny obowiązany jest sporządzić aktualizację wywiadu. Odmowa w ramach aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym lub dochodach osoby lub rodziny domagającej się przyznania prawa pomocy, albo też brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w celu uzyskania aktualizacji wywiadu w tym zakresie, może stanowić podstawę odmowy przyznania świadczenia.
W wyniku powyższego uchylenia decyzji i wskazówek Sądu – przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, co wynika z akt postępowania administracyjnego - pracownicy socjalni MOPS udali się w dniu 11 kwietnia 2008r. do miejsca zamieszkania J. M. celem przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego, lecz nie zastali go w domu. W związku z tym, pismem z tej samej daty J. M. został wezwany do przebywania w miejscu zamieszkania w dniu 22 kwietnia 2008r. w godzinach od 1100 do 1500 i pouczony, że w przypadku otrzymania wezwania po wskazanym terminie powinien się skontaktować z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej. W dniu 22 kwietnia 2008r. pracownicy socjalni ponownie udali się do miejsca zamieszkania J. M., jednak i tym razem J. M. nie był obecny. W dniu tym zastano jego matkę, która nie podała, gdzie jest jej syn i nie wiedziała czy odebrał wezwanie. Pracownicy socjalni zostawili numer telefonu do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wraz z nazwiskiem osoby prowadzącej postępowanie i informacją o konieczności niezwłocznego kontaktu w celu ustalenia nowego terminu wywiadu, a matka J. M. zobowiązała się przekazać powyższe informacje synowi. J. M. odebrał wezwanie (do obecności w miejscu zamieszkania w dniu 22 kwietnia 2008r.) - awizowane w dniu 17 kwietnia 2008r. - dopiero w dniu 2 maja 2008r. (k. 458 akt adm.). Nie skontaktował się z MOPS.
Pismem z dnia 20 maja 2008r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wezwał J. M. do przebywania w miejscu zamieszkania w dniu 10 czerwca 2008r. w godzinach od 1100 do 1500, przy czym w piśmie tym zawarto ponowne pouczenie, że w przypadku otrzymania wezwania po wskazanym terminie J. M. powinien skontaktować się z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej. W wyznaczonym dniu pracownicy socjalni udali się do mieszkania J. M. lecz i tym razem nie był on obecny. Od matki J. M. dowiedzieli się, iż nie otrzymał on wezwania z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej informującego o terminie, a w związku z taką informacją ponownie zostawili numer telefonu do Ośrodka wraz z nazwiskiem osoby prowadzącej postępowanie i informacją o konieczności niezwłocznego kontaktu w celu ustalenia nowego terminu wywiadu, przy czym matka J. M. zobowiązała się przekazać powyższe informacje synowi. Wezwanie to awizowane w dniu 27 maja 2008r. J. M. odebrał 11 czerwca 2008r. (k. 471), a więc po wyznaczonym terminie, jednak w dalszym ciągu w żaden sposób nie skontaktował się z MOPS.
Kolejnym pismem z dnia 23 czerwca 2008r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wezwał J. M. do przebywania w miejscu zamieszkania w dniu 22 lipca 2008r. w godzinach od 1100 do 1500. W piśmie tym, podobnie jak w poprzednich, zaznaczono cel spotkania: "w sprawie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie". Pismo to po awizowaniu w dniu 1 lipca 2008r. J. M. odebrał osobiście 15 lipca 2008r.
W dniu 22 lipca 2008r. w wyznaczonych godzinach pracownicy socjalni zastali J. M. w domu, jednak oświadczył on, że przeprowadzanie wywiadu środowiskowego jest bezcelowe i bezzasadne, gdyż zgodnie z posiadaną przez niego dokumentacją postępowanie było przedłużone do dnia 2 lipca 2008r., a ten termin już minął. Pracownicy socjalni poinformowali J. M., iż postępowanie zostało ponownie przedłużone do dnia 1 sierpnia 2008r., a pismo w tej sprawie zostało wysłane pocztą, jednak J. M. oświadczył, iż nie otrzymał tego pisma, a wyrazi zgodę na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego po otrzymaniu informacji o przedłużeniu postępowania. Z przebiegu powyższego spotkania sporządzono notatkę służbową i protokół, który J. M. podpisał. Z treści notatki służbowej wynika, iż J. M. nie zgodził się na to, aby w protokole umieszczono informacje dotyczące: złożonej przez pracowników socjalnych propozycji dostarczenia kopii pisma o przedłużeniu postępowanie do dnia 1 sierpnia 2008r., ustalenia innego terminu wywiadu środowiskowego, oświadczenia J. M., że planuje 3-tygodniowe wczasy i nie jest w stanie określić, kiedy będzie obecny w K., propozycji telefonicznego ustalenia terminu wywiadu i prośby J. M. o kontakt drogą pocztową.
Decyzją z dnia [...] 2008 roku nr [...] Prezydent Miasta odmówił przyznania J. M. zasiłku celowego na zakup opału i obuwia. Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji stwierdził, że decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Natomiast zachowanie J. M. wskazuje na to, że odmawia on przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a co za tym idzie również zebrania dokumentacji niezbędnej do ustalenia swojej sytuacji rodzinnej, zawodowej i dochodowej mającej bezpośredni wpływ na zakres i formę przyznawanych świadczeń z pomocy społecznej. Zdaniem organu, postawa J. M. w sprawie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego odzwierciedla jego niechęć do jakiejkolwiek współpracy z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w celu rozwiązania swojej sytuacji.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2008r. J. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta domagając się jej uchylenia. Decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie art. 2, art. 7, art. 40 i art. 67 Konstytucji RP, art. 6, art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że wezwania do przebywania w miejscu zamieszkania wysyłane do niego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej zawsze przychodziły po wyznaczonym terminie, a obowiązkiem organu administracyjnego jest prawidłowe wezwanie strony "do udziału w postępowaniu", co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W dalszej kolejności stwierdził, iż przedłużenie postępowania następowało wyłącznie z winy Ośrodka Pomocy Społecznej i powinno nastąpić w formie postanowienia, a nie pismem informującym o tym stronę. Odwołujący się zarzucił, iż w dniu 22 lipca 2008r. pracownicy socjalni nie tylko nie żądali od niego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, ale nie chcieli przeprowadzać wywiadu środowiskowego i nawet nie próbowali uzgodnić z nim innego terminu przeprowadzenia wywiadu, co – jego zdaniem - wynika ze sporządzonego przez nich protokołu z rozmowy. Treść tego protokołu, zdaniem odwołującego się, wyraźnie wskazuje, że stwierdzenia podane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji stoją w rażącej sprzeczności ze stanem faktycznym. Odwołujący się zaznaczył, że organ administracyjny nie ma umocowania prawnego do dokonywania czynności w sprawie bez prawidłowego zawiadomienia strony, że postępowanie administracyjne prowadzone jest w dalszym ciągu, a w niniejszej sprawie informację o przedłużeniu postępowania doręczono odwołującemu się w dniu 23 lipca 2008r., a zatem – jego zdaniem - skoro postępowanie było przedłużone tylko do dnia 1 lipca 2008r. to pracownicy socjalni nie mogli podejmować żadnych czynności prawnych w dniu 22 lipca 2008r. W odwołaniu J. M. stwierdził nadto, że przesłanki odmowy przyznania mu świadczenia są oderwane od stanu faktycznego oraz, że nie istnieją żadne dowody mogące potwierdzić, że odmówił on przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Decyzją z dnia 10 listopada 2008r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 2, art. 8, art. 11 ust. 2, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r., Nr 115, poz. 728 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008r. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia dostosowywane są nie tylko do okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy, ale także do celów pomocy społecznej. Ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej zobowiązuje osoby korzystające z pomocy społecznej do współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Zgodnie z art. 11 tej ustawy, brak takiego współdziałania, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego. Powyższa norma prawna uzależnia więc wydanie decyzji o odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej od wykazania w postępowaniu dowodowym, iż osoba ubiegająca się o takie świadczenia m. in. nie współdziała z pracownikiem socjalnym. Organ II instancji podkreślił, że J. M. składając w dniu 2 lipca 2001r. wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup obuwia i opału zwrócił się z prośbą o pisemne poinformowanie go o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. A zatem J. M. wyraził zgodę na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i nie zgłosił przy tym żadnych sugestii co do proponowanego terminu przeprowadzenia wywiadu, a to oznacza, iż zgodził się na samodzielne wyznaczenie przez MOPS terminu przeprowadzenia tego wywiadu i godził się na ewentualną modyfikację swoich planów i dostosowanie się do wyznaczonego przez MOPS terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Jednakże z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że odwołujący się nie chce współdziałać w żaden sposób z ośrodkiem pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej sytuacji życiowej. Twierdzenie to – zdaniem Kolegium – jest uzasadnione tym, że pomimo wezwań i pisemnych pouczeń J. M. nie skontaktował się z pracownikami socjalnymi w celu ustalenia dogodnego dla niej terminu do przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego. W pismach kierowanych do Ośrodka informował tylko o otrzymywaniu korespondencji po wyznaczonej dacie wizyty. Z tych powodów Ośrodek przedłużył postępowanie trzykrotnie do dnia 1 sierpnia 2008r. Kolegium stwierdziło, iż w dniu 15 lipca 2008r. odwołujący się odebrał wezwanie do przebywania w miejscu zamieszkania w dniu 22 lipca 2008r. w sprawie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jednak przebywając w domu nie wyraził zgody na jego przeprowadzenie zasłaniając się nie otrzymaniem zawiadomienia o przedłużeniu postępowania administracyjnego i uniemożliwiając uzgodnienie innego terminu. Zdaniem Kolegium, powyższe fakty jednoznacznie świadczą jednoznacznie o tym, że J. M. nie zależy na otrzymaniu świadczeń z pomocy społecznej, gdyż nie chce on wykonać ciążących na nim ustawowych obowiązków, od których spełnienia zależy przyznanie tych świadczeń. Jednocześnie zaznaczono, że prezentowana przez odwołującego się postawa jest skrajnie odmienna od tych, które spotykane są u osób faktycznie potrzebujących pomocy MOPS i które chcą z takiej pomocy skorzystać. Organ II instancji podkreślając, że J. M. nie współdziała z MOPS w rozwiązaniu swojej sytuacji życiowej, gdyż świadomie uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego - uniemożliwia tym samym ustalenie przez MOPS swojej sytuacji życiowej, która mogłaby wskazywać na wymagającą wsparcia i pomocy ze strony MOPS. W tych okolicznościach organ administracyjny z przyczyn zależnych od strony nie jest w stanie wykonać swoich ustawowych obowiązków, bowiem nie jest w stanie ustalić, czy strona wykorzystując swoje uprawnienia, zasoby i możliwości byłaby w stanie przezwyciężyć swoją trudną sytuację życiową, jak również nie jest w stanie ustalić, czy spełnione są ustawowe przesłanki do przyznania zasiłku celowego.
Z powyższą decyzją nie zgodził się J. M., który w skardze wniósł o jej uchylenie jako naruszającej art. 7 i art. 8 Kpa, art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz przepisy ustawy o pomocy społecznej. Skarżący zarzucił organowi II instancji, że w toku postępowania odwoławczego nie badał materiału dowodowego, lecz jedynie przepisał twierdzenia zawarte w decyzji organu I instancji. Skarżący stwierdził również, iż w toku postępowania organ I instancji dopuścił się rażącego naruszenia zasad postępowania administracyjnego poprzez m.in. dokonywanie czynności w sprawie bez prawidłowego zawiadomienia go jako strony postępowania, o tych czynnościach, a także usiłował podejmować czynności nie powiadamiając skarżącego o przedłużeniu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 10 maja 2009r. skarżący oświadczył m.in., iż wobec upływu terminu przedłużenia postępowania nie miał o czym rozmawiać w dniu 22 lipca 2008r. z pracownikami socjalnymi, "ponieważ nie był powiadomiony o postępowaniu".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie jest uzasadniona.
Podstawę prawną przyznania świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłków celowych, jest ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 roku (Dz. U. z 2008r., Nr 115, poz. 728 z późn. zm.), która w art. 106 ust. 4 stanowi:
"Decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego."
Z powyższego wynika, że przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przed wydaniem decyzji rozstrzygającej o przyznaniu świadczenia jest obligatoryjne i organ administracyjny właściwy do jej wydania jest bezwzględnie zobowiązany do jego przeprowadzenia. Z kolei art. 107 omawianej ustawy w ust. 1 określa cel tego wywiadu:
"Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin, (...)".
W rozpatrywanej sprawie na konieczność przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego i powiadomienia skarżącego o terminie jego przeprowadzenia wskazano także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2007r. sygn. akt II SA/Kr 1205/06, przy czym istotą wskazówek Sądu było faktyczne powiadomienie skarżącego o terminie wywiadu, powiadomienie w sposób dowolny (ustny, telefoniczny czy pisemny), aczkolwiek skuteczny w celu zaistnienia rzeczywistej możliwości przeprowadzenia tego wywiadu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku zwrócił uwagę na to, że organy administracyjne nie mogą wywodzić negatywnych dla strony skutków w sytuacji, gdy nie są w stanie jednoznacznie wykazać, że to sama strona zawiniła w braku możliwości przeprowadzenia tego wywiadu. Należy podkreślić, że Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela to stanowisko.
W niniejszym postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2007r. sygn. akt II SA/Kr 1205/06 – zdaniem Sądu orzekającego w tym składzie - organy administracyjne dopełniły wszelkich formalności, do jakich zostały zobowiązane wskazówkami zawartymi w tym wyroku, a nawet wykazały drobiazgową staranność w pouczaniu skarżącego o różnych możliwościach kontaktu w celu ustalenia dogodnego dla niego terminu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Z akt jednoznacznie wynika, że to skarżący zignorował zarówno wskazówki Sądu jak i starania organów administracyjnych mające na celu spotkanie ze skarżącym w miejscu jego zamieszkania w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego prowadzącego do ustalenia jego sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej, o których mowa w przytoczonym wyżej art. 107 omawianej ustawy o pomocy społecznej.
Organy, co Sąd podkreśla, dopełniły także swemu obowiązkowi z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa): "Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek", albowiem – jak wynika z "protokołu z wizyty" z dnia 22 lipca 2008 roku, podpisanego przez skarżącego – wobec przypisywania przez skarżącego nadmiernej wagi informacji o przedłużeniu postępowania administracyjnego uniemożliwiającej przeprowadzenie wywiadu - poinformowały go o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy nie nadając temu zawiadomieniu o tzw. "przedłużeniu postępowania" istotnej roli mogącej mieć znaczenie dla przebiegu i wyników dalszego postępowania w tej sprawie.
Zgodnie z Rozdziałem 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanym "Załatwianie spraw" przepisy w nim zawarte mają charakter porządkowy i dyscyplinujący organy administracyjne do sprawnego załatwienia sprawy, przy czym Sąd zwraca szczególną uwagę na treść art. 35 § 5 Kpa, który określając organom administracji w § 1 – 4 art. 35 terminy do załatwiania spraw stanowi, że "Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się (...) okresów opóźnień spowodowanych z winy stron". Nie sposób – zdaniem Sądu - nie zauważyć, że skarżący już przy pierwszym wezwaniu do obecności w miejscu zamieszkania został pouczony o konieczności skontaktowania się z Ośrodkiem w przypadku otrzymania wezwania po wyznaczonym terminie, czego jednak nie uczynił.
Sąd zwraca także uwagę na to, że podstawowe sposoby zakończenia postępowania administracyjnego określają przepisy art. 104 – 105 Kpa:
"Art. 104. § 1. Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
§ 2. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.
Art. 105. § 1. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
§ 2. Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym."
Z treści przytoczonych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jednoznacznie – zdaniem Sądu - wynika, że zaprezentowana przez skarżącego postawa uniemożliwiająca przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego nie znajduje ustawowego oparcia.
Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa – a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło