III SA/Kr 1274/16

|Sygn. akt III SA/Kr 1274/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Wiesław Kuśnierz (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r., sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K, na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, z dnia 29 czerwca 2016 r. Nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, , , - s k a r g ę o d d a l a -, Decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorstwo A sp. z o.o. z siedzibą w K karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym). Organ I instancji podał, że w dniu 19 lutego 2016 r. w K przy ul. N przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...], którym kierował M. J., poprzez przejazd kontrolny dwóch pasażerów: policjanta z Komendy Miejskiej Policji i pracownika Urzędu Miasta K. Przejazd odbywał się na terenie Miasta K (ul. R – ul. N). Kierowca okazał do kontroli licencję udzieloną w dniu 5 grudnia 2014 r (ważną do dnia 4 grudnia 2029 r.) na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób w zakresie przewozu taksówką na obszar Gminy Z. Organ I instancji wskazał, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był transport drogowy osób taksówką na obszarze Miasta K przez przedsiębiorstwo A sp. z o.o. z siedzibą w K. Organ I instancji stwierdził, że posiadana przez przewoźnika licencja nie uprawniała do wykonywania przewozu osób na terenie Miasta K. W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji A sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie. Decyzji organu I instancji odwołująca się Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 79, 80 i 81 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia 29 czerwca 2016 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: K.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 5b ust. 1, art. 6 ust. 1, ust. 4 i ust. 5, art. 87 ust. 4, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm., dalej: u.t.d.) oraz Ip. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2015r. nr [...]. W ocenie organu odwoławczego, w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Zdaniem organu II instancji, z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli, tj. 19 lutego 2016 r., Strona podjęła się realizacji kursu w całości po terenie Miasta K, poprzez zabranie pasażera z ul. R na ul. N bez posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką w tymże obszarze. W chwili kontroli strona posiadała licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką o nr rej. [...] na obszar Gminy Z. Fakt ten potwierdza pismo Wójta Gminy Z z dnia 31 maja 2016 r. Przedmiotowa licencja nie obejmowała więc obszaru prowadzenia przewozów po terenie K. W ocenie organu II instancji, postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów K.p.a. Organ I instancji zbadał bowiem wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto organ I instancji uzasadnił swoje stanowisko w sposób wymagany przez normę art. 107 § 3 K.p.a. Biorąc pod uwagę treść art. 73 ust. 1a u.t.d., organ I instancji słusznie nie uwzględnił wniosku strony o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków, gdyż dowody zawarte w aktach sprawy stanowią wystarczający materiał w sprawie na okoliczność stwierdzonego naruszenia. Zdaniem organu II instancji, przeprowadzenie w takiej sytuacji kolejnych dowodów uzupełniających byłoby niecelowe i przedłużałoby jedynie prowadzone postępowanie. Zdaniem organu II instancji, w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 92c ust. 1 u.t.d, gdyż w toku postępowania nie przedstawiono żadnych dowodów na istnienie okoliczności wymienionych w tym przepisie. W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego A sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie: – art. 10 § 1 K.p.a. przez brak zapewnienia skarżącym czynnego udziału na etapie postępowania odwoławczego; – art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu l instancji; – art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 oraz 8 K.p.a. przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa, brak rozpoznania wniosku skarżącego o uzupełnienie postępowania dowodowego; – art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy; przez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie w sposób sprzeczny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym; – art. 107 § 3 K.p.a. przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu; – art. 81 K.p.a. przez dokonanie ustaleń faktycznych w sytuacji gdy strona nie miała możliwości odniesienia się do przedmiotowych okoliczności; – art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niedokonanie kompleksowego zebrania i oceny materiału dowodowego, niedopuszczenia jako dowód wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem i niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładniejszego objaśnienia stanu faktycznego, co skutkowało poczynieniem błędnych i niepełnych ustaleń odmawiających potwierdzenia prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ odwoławczy jedynie wybiórczo odniósł się do zarzutów odwołania. Tymczasem decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem licznych przepisów postępowania ściśle związanych z nieuwzględnieniem wniosku strony o ponowne przesłuchanie świadków, co determinowało konieczność jej uchylenia. W ocenie Skarżącej w sprawie powinna była zostać przeprowadzona rozprawa administracyjna oraz ponowne przesłuchanie świadków, gdyż byli oni przesłuchiwani w sprawie jeszcze przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie, a strona nie miała możliwości zadawania im pytań oraz nie została poinformowana o przeprowadzanej czynności dowodowej, co stanowi naruszenie art. 79 § 1 i 2 K.p.a. Strona skarżąca nie zakwestionowała skorzystania z możliwości przewidzianej przez art. 73 ust. 1a u.t.d., tj. przesłuchania świadka podczas wykonywania kontroli bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej, lecz nieprzeprowadzenie tej czynności ponownie na wniosek strony zgłoszony w toku postępowania. Z powodu nieuczestniczenia w przeprowadzeniu dowodu z przesłuchań świadków, uniemożliwiono stronie zakwestionowanie ich wiarygodności, przez co organ rażąco naruszył art. 7 K.p.a., art. 80 i art. 81 K.p.a. Według strony skarżącej, brak pozostawienia organowi kontrolnemu jakiejkolwiek swobody w zakresie sankcji karnej, miarkowanej chociażby z uwagi na stopień zawinienia, budzi poważne wątpliwości natury konstytucyjnej, wymagające ustalenia w pierwszej kolejności zgodności przepisów ustawy stosowanej przez organ z przepisami Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona. Przesłanki uzyskania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką zostały uregulowane w art. 6 ust. 1 u.t.d. Zgodnie z art. 6 ust. 4 powyższej ustawy, licencja jest udzielana na określony pojazd i obszar. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 5 tej ustawy dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i został przez organy ustalony prawidłowo. Poza sporem w sprawie jest to, że M. J. kierował taksówką - samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] i podczas kontroli w dniu 19 lutego 2016 r. w K na ul. N posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszarze Gminy Z. Niesporne jest także to, iż kierowca wykonał w dniu kontroli zlecony telefonicznie kurs w K na trasie z ul. R na ul. N. Sporny kurs został odbyty poza terenem objętym posiadaną licencją, a więc niezgodnie z tą licencją. Strona skarżąca nie kwestionuje także faktu, że na dzień kontroli, tj. 19 lutego 2016 r. nie posiadała licencji na wykonywanie przewozu drogowego taksówką na terenie Miasta K. Dopuszczenie w ust. 5 art. 6 u.t.d. wykonywania przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar oznacza tyle, że kurs musi co najmniej zaczynać się lub kończyć w gminie, na obszar której udzielono licencji. Tylko w takim przypadku możliwe jest wykonanie przewozu poza obszarem gminy określonym w licencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 272/14, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).). Nie ulega wątpliwości, że kurs, który zrealizował kierowca na zlecenie skarżącej Spółki, rozpoczął się w K i w K został zakończony. Tym samym doszło do naruszenia przepisu art. 6 ust. 5 u.t.d., co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do u.t.d. nr 3 lp. 1.1. Posiadana i okazana licencja nie uprawnia do odbywania kursów, które rozpoczynają się poza obszarem gminy Z i kończą się poza tym obszarem. W stanie faktycznym sprawy usługa była świadczona "w całości" poza obszarem określonym w licencji. Z uwagi na to, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy taksówką nie posiadał odpowiedniej dla tego przewozu licencji, albowiem jest uprawniony do wykonywania transportu drogowego taksówką ograniczonego do oznaczonego indywidualnie pojazdu i obszaru, należy uznać, że wykonywał on przewóz bez wymaganej licencji, czyli naruszył obowiązki wynikające z przepisów u.t.d. W skardze strona skarżąca podniosła zarzuty naruszenia szeregu przepisów postępowania. Zarzuty te nie mogły odnieść skutku w postaci uwzględnienia skargi, gdyż nie zakwestionowano ustalonego przez organy stanu faktycznego, ani skutków prawnych z niego wynikających. Strona skarżąca zarzuciła, że nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wniosku o przeprowadzenie dowodu z ponownego przesłuchania świadków, a przede wszystkim kierowcy taksówki w obecności skarżącej, spowodowało brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, ustalenie stanu faktycznego sprzecznie z zebranym materiałem dowodowym i dokonanie ustaleń w sposób uniemożliwiający skarżącej odniesienie się do okoliczności sprawy. Zarzutu tego nie można uznać za uzasadniony. Postępowanie kontrolne jest bowiem postępowaniem szczególnym, w którym stronę reprezentuje kierowca kontrolowanego pojazdu. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.t.d., w toku kontroli inspektor może przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych, a w przypadku, gdy w trakcie kontroli zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej. Fakt przeprowadzenia kontroli inspektor dokumentuje poprzez sporządzenie protokołu kontroli (art. 74 u.t.d.), który stanowi dowód przeprowadzenia postępowania kontrolnego i dowód dokonanych w nim ustaleń. Orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie wskazuje na wagę ustaleń opisanych w protokole kontroli, który - jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a.) - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyroki NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 156/13 i z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 687/11). Protokół kontroli jest w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lipca 2014 r. o sygn. akt III SA/Łd 356/14). W kontrolowanej sprawie kierowca podpisał protokół kontroli i nie zgłosił do niego żadnych zastrzeżeń. Z uwagi zatem na szczególne zasady dotyczące ustaleń faktycznych dokonywanych w toku kontroli prowadzonej przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, wynikające z treści art. 73 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.t.d. w związku z art. 79 § 1 i 2 K.p.a., zarzuty powyższe nie mogły zostać uwzględnione. Należy również zauważyć, że obowiązujące przepisy nie przewidują obowiązku ponownego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka na wniosek strony zgłoszony w toku postępowania o wymierzenie kary za naruszenie przepisów u.t.d. w sytuacji, gdy świadek ten przesłuchany był w trakcie kontroli przez upoważnionego inspektora Inspekcji Transportu Drogowego. Dopuszczenie dowodu z ponownego przesłuchania takiego świadka w toku prowadzonego już postępowania administracyjnego podlega regułom ogólnym wynikającym z przepisów art. 75, art. 77 i art. 78 K.p.a., a więc nie powinno mieć miejsca w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu są okoliczności już stwierdzone innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Także ewentualne przeprowadzenie rozprawy w tej sprawie podlegałoby regułom ogólnym wynikającym z art. 89 K.p.a. Zauważyć należy, że Strona Skarżąca, wnioskując w piśmie z dnia 7 marca 2016 r. o przeprowadzenie rozprawy oraz przesłuchanie świadków nie przedstawiła żadnej argumentacji, która uzasadniałaby przeprowadzenie tych czynności. Z kolei w odwołaniu tożsamy wniosek, motywowała wyłącznie brakiem możliwości zadawania świadkom pytań oraz niepowiadomieniem jej o przeprowadzeniu dowodów z przesłuchań świadków. Motywacja taka nie mogła być uznana za wystarczającą wobec przytoczonej wyżej treści art. 73 u.t.d. i wagi tego dowodu w kontrolowanym postępowaniu. Strona skarżąca nie wskazała natomiast w toku postępowania przed organem pierwszej i drugiej instancji na żadne okoliczności mające być przedmiotem dowodzenia, wskazujące, że stan faktyczny wynikający ze sporządzonego protokołu kontroli jest odmienny aniżeli wynika to z przesłuchania świadków. Nie powołała się także na inne okoliczności, które świadczyłyby o zasadności zastosowania przez organy przepisu art. 92c u.t.d., tj. niewszczynania postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, względnie umorzenia wszczętego postępowania. Podkreślić należy, że istnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność administracyjną za naruszenie warunków lub obowiązków przewozu drogowego czy istnienie okoliczności, o których mowa w tym przepisie, powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu, które zwalniają go od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę. Sama natomiast okoliczność dokonania przez organy ustaleń faktycznych na podstawie sporządzonego protokołu kontroli, nie uzasadniała prowadzenia ponownych dowodów z przesłuchania świadków ani przeprowadzania rozprawy. Takie przeprowadzenie postępowania nie doprowadziło - wbrew stanowisku skargi - do wadliwości zaskarżonej decyzji z powodu niewyjaśnienia lub nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego i istotnych w sprawie okoliczności. Sąd nie stwierdził także, aby dokonane przez organy ustalenia faktyczne były sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. Zaskarżona decyzja czyni również zadość wymogom ustanowionym w art. 107 § 1 K.p.a., a jej uzasadnienie odpowiada w całości regulacji wynikającej z art. 107 § 3 K.p.a. i prawidłowo wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione oraz zastosowane przez organ przepisy prawa. Nie znajdując więc podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania, Sąd orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.