III SA/Kr 1279/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 8 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się częściowego zwolnienia od kosztów sadowych precyzując jednocześnie w swym piśmie przewodnim, że chodzi mu o zwolnienie z wpisu od skargi. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, dwiema córkami i synem. Określając majątek swój i osób tworzących z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 150 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1 ha. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1500 zł brutto wynagrodzenia żony i 1500 zł wynagrodzenia córki Uzasadniając swoje starania wyjaśnił, że złożył dwie skargi od niekorzystnych dla siebie decyzji. Podniósł, że poniesienie jednorazowo 400 zł tytułem wpisów od tych dwóch skarg narazi na szwank utrzymania jego rodzinę. Podał, że rodzina utrzymuje się z gospodarstwa . Oprócz tego żona i córka pracują w sklepie z wynagrodzeniem 1100 zł netto każda. Nadto skarżący pracuje dorywczo na budowach. Jeszcze nie otrzymał pierwszej wypłaty lecz sądzi, że będzie zarabiać ok. 2000 zł netto. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże bądź to że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący złożył oświadczenie, które jest wystarczające dla wyprowadzenia następujących konkluzji. Po pierwsze, stosownie do wyjaśnień skarżącego rodzina utrzymuje się z gospodarstwa Po drugie, gospodarstwo domowe skarżącego dysponuje stałym miesięcznym dochodem w wysokości 2200 zł netto. Po trzecie, skarżący dorabia zarabiając ok. 2000 zł netto. Po czwarte skarżący nie podjął nawet próby określenia jak kształtują się stałe miesięczne obciążenia jego gospodarstwa domowego związane z utrzymaniem oraz opłaceniem mediów. Skoro zaś rodzina skarżącego utrzymuje się z gospodarstwa a prócz tego dysponuje stałym miesięcznym dochodem liczonym na 2200 zł netto i prócz tego skarżący dorabia jeszcze 2000 zł netto pracując na budowach a jednocześnie nie podjął nawet próby dokładniejszego wyjaśnienia swojej sytuacji to przyznanie w takich warunkach skarżącemu prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć tez trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).