III SA/Kr 1288/13
WyrokWSA w Krakowie2014-03-20
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Krystyna Kutzner, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, przypadający na czas nauki w szkole ponadpodstawowej, może zostać zaliczony do stażu pracy (wysługi lat) funkcjonariusza Policji, jeśli praca ta stanowiła główne źródło utrzymania domownika?Ratio decidendi
Okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, przypadający na czas nauki w szkole ponadpodstawowej, może zostać zaliczony do wysługi lat funkcjonariusza Policji, jeśli praca ta stanowiła główne źródło utrzymania domownika. Błędna jest interpretacja organów, że nauka w szkole ponadpodstawowej wyklucza możliwość uznania pracy w gospodarstwie rolnym za główne źródło utrzymania domownika w rozumieniu przepisów obowiązujących w okresie od 10 listopada 1987 r. do 31 grudnia 1990 r. (ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin).Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Policji, domagał się zaliczenia do wysługi lat okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od 9 listopada 1987 r. do 15 października 1991 r. Organy administracji zaliczyły jedynie okres od 1 stycznia 1991 r. do 16 czerwca 1991 r., odmawiając zaliczenia okresu od 9 listopada 1987 r. do 31 grudnia 1990 r. z uwagi na fakt, że skarżący w tym czasie uczęszczał do technikum, co zdaniem organów wykluczało uznanie pracy w gospodarstwie za główne źródło utrzymania. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 31 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym Nr [...] z dnia 31 sierpnia 2013r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji Nr [...] z dnia [...] 2013 roku, dotyczący ustalenia skarżącemu A. K. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym.
Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujący stan ustalony przez organy :
Skarżący, funkcjonariusz Policji pełniący służbę w Komisariacie Policji, domagał się zaliczenia dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy wykonywanej w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 9 listopada 1987 r. do dnia 15 października 1991 r.
Komendant Powiatowy Policji działając na podstawie :
- art. 6 f, art. 101 ust. 1, art. 107 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U.2011.1687) ;
- art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 roku o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. 1990.310) ;
- § 3 ust. 1, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U.2001.1732) - rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] 2013 roku ustalił skarżącemu na dzień przyjęcia do służby w Policji tj. na dzień 16 października 1991r. łączną wysługę lat uwzględnianą przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego : 9 miesięcy i 16 dni oraz określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 6 lipca 2009 roku w wysokości 18%.
Organ wyjaśnił , że tryb zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego policjantów określa ww. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego . Zgodnie z § 4 ust.1 pkt.5 tego rozporządzenia, do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się m.in. okresy , jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby , od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.
Okresy pracy w gospodarstwie rolnym podlegają wliczeniu do stażu pracy na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U.1989.133) . Zgodnie z art.1 ust.1 pkt.3 ww. ustawy do stażu pracy , od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy wlicza się pracownikowi m.in. przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
Przepisy dotyczące ubezpieczenia rolników były uregulowane :
- od dnia 1 stycznia 1983r. – w ustawie z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu
społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U.1989.133) ,
- od dnia 1 stycznia 1991r. – w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu
społecznym rolników (Dz.U.1998.25).
Obie ustawy zawierają legalną definicję " domownika" , które jednak – różnią się od siebie. W związku z powyższym uznanie za pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym , a zatem zaliczenie względnie nie zaliczenie do wysługi lat dotyczy okresu , który należy podzielić na dwie części ze względu na stan prawny obowiązujący w tych okresach , a to : pierwszy - od dnia 9 listopada 1987r. do dnia 31 grudnia 1990r. oraz drugi - od dnia 1 stycznia 1991r. do dnia 16 czerwca 1991 r.
Organ pierwszej instancji zaliczył skarżącemu pracę w gospodarstwie rolnym do wysługi lat w wymiarze 9 miesięcy i 16 dni obejmującą drugi okres uznając , że skarżący posiada status " domownika" spełniając wymogi określone w przepisach obowiązujących w tym okresie .
Organ odmówił natomiast uwzględnienia okresu pierwszego do wysługi lat , co stanowi istotę sporu w rozpatrywanej sprawie.
Odmawiając zaliczenia okresu pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 9 listopada 1987 r. do dnia 31 grudnia 1900 r. organ wyjaśnił , że ww. ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin w art.2 pkt.2 definiowała pojęcie " domownika" jako członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym , jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem , ukończyły 16 lat , nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów , a nadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi ich główne źródło utrzymania.
Z kolei zgodnie z § 2 ust.2 pkt.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U.1998.10), przy ustalaniu obowiązku ubezpieczenia domowników uznaje się , że praca domownika w gospodarstwie rolnym n i e stanowi głównego źródła utrzymania , jeżeli domownik kształci się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej.
Skarżący uczęszczał do Technikum Mechanicznego w Zespole Szkół Mechaniczno-Samochodowych od dnia 1 września 1986 r. do w dnia 7 czerwca 1991r. Pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej wyklucza – zdaniem organu – możliwość uznania , iż praca domownika w gospodarstwie rolnym stanowi główne źródło utrzymania , a w konsekwencji wyklucza możliwość zaliczenia takiej osoby do kręgu "domowników" , w rozumieniu obowiązujących wówczas przepisów. Zdaniem organu , bez znaczenia dla uznania danej osoby za domownika jest okoliczność , że przez cały czas nauki osoba ta mieszkała we wspólnym gospodarstwie z rodzicami i pracowała w ich gospodarstwie rolnym.
Ponadto organ nadmienił, że skarżący ukończył 16 lat w dniu 9 listopada 1987r. , a zatem ewentualne wliczenie staży pracy w gospodarstwie rolnym może być uwzględnione dopiero od dnia 10 listopada 1987r.
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej w części dotyczącej odmowy zaliczenia do wysługi lat pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia 10 listopada 1987 r. do dnia 31 grudnia 1990 r. skarżący zarzucił niewłaściwą interpretację wówczas obowiązujących przepisów definiujących pojęcie "domownika". Zdaniem skarżącego , jego nauka w szkole ponadpodstawowej nie wyklucza uznania go za "domownika" , wykluczenie z uwagi na naukę w szkole ponadpodstawowej i wyższej jest wyłącznie dla potrzeb ustalania obowiązku ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin , natomiast nie dotyczy wliczania okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do stażu pracy.
Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt I OSK 650/10 , w którym Sąd ten uznał , że sam fakt pobierania nauki w okresie wykazywanym jako okres pracy w gospodarstwie rolnym nie stanowi przeszkody do zaliczenia tego okresu do pracowniczego stażu pracy , zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i zaliczenie spornego okresu do stażu pracy tj. od dnia 10 listopada 1987 roku do dnia 31 grudnia 1990 roku.
Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji i stwierdził , że w kwestionowanym okresie tj. od dnia 9 listopada 1987 r. do dnia 31 grudnia 1990 r. za "domownika" mógł być uznany członek rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym , jeżeli pozostawały we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem , ukończyły 16 lat i nie podlegały obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów , przy czym praca w gospodarstwie rolnym stanowiła ich główne źródło utrzymania . Wymogiem wprowadzonym w ww. ustawie było to, że praca domownika miała stanowić jego główne źródło utrzymania.
Zdaniem organu odwoławczego, skarżący pozostawał na utrzymaniu rodziców, nie czerpiąc korzyści materialnych z pomocy w ich gospodarstwie. Ponadto organ stwierdził , że " trudno zrozumieć , aby cały ciężar prowadzenia tego gospodarstwa spoczywał na nastoletnim wówczas chłopcu , którego głównym zadaniem i obowiązkiem winno być kształcenie w szkole średniej".
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący wniósł o jej uchylenie jako naruszającej prawo. Skarżący zarzucił, że organy orzekające dokonały błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego , na których oparto rozstrzygnięcie.
W ocenie skarżącego fakt pobierania nauki w Technikum Mechanicznym nie pozbawiał go jednej z cech ustawowych definicji " domownika" rolnika pracującego w gospodarstwie rolnym . Skarżący podkreślił, że okoliczność pobierania nauki w szkole ponadpodstawowej wyklucza domownika pracującego w gospodarstwie rolnym , ale tylko z obowiązku ubezpieczenia społecznego , a zatem jest to kwestia podlegania lub nie podlegania ubezpieczeniu społecznemu . Stanowisko to jest zgodne z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2010 r. , sygn.akt I OSK 650/10.
Ponadto , zdaniem skarżącego , organy zastosowały ustawę z dnia 14 grudnia 1992r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin , mimo iż została ona skutecznie uchylona przez ustawę z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Biorąc bowiem pod uwagę, że ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie zawiera żadnych przepisów intertemporalnych, które wskazywałyby przypadki stosowania ustawy uchylonej, w niniejszej sprawie należało – zdaniem skarżącego - stosować przepisy obowiązujące w dniu orzekania przez organ, zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego . W sytuacji , gdy zmiana prawa niesie ze sobą niekorzystne skutki dla obywatela, należy oceniać zdarzenie prawne według stanu obowiązującego w dacie, gdy miało ono miejsce. W przeciwnym wypadku mogłoby bowiem dojść do naruszenia art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej i wartości demokratycznego państwa prawnego. W ocenie skarżącego , taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła. Definicja legalna pojęcia "domownik" zawarta w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin stanowiła bowiem - w stosunku do obecnie obowiązujących przepisów rozwiązanie mniej korzystne dla skarżącego. Skoro, jak już wyżej wskazano w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie wprowadzono przepisów wyłączających lub ograniczających stosowanie przepisów nowych, należy przyjąć, że zamiarem racjonalnego ustawodawcy było doprowadzenie do stosowania ustawy nowej, która była korzystniejsza dla obywateli .
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Odnosząc się do kwestii przepisów , które miały zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, organ wyjaśnił , że zgodnie z ogólną zasadą prawa intertemporalnego , w razie wątpliwości stosuje się ustawę nową. Dotyczy to jednak istniejących wcześniej i trwających nadal stosunków prawnych , które z wejściem w życie nowych przepisów ulegają przekształceniu : zgodnie z regulacją ustawową zmienia się /ulega zawężeniu lub rozszerzeniu/ zakres podmiotowy lub przedmiotowy stosunku prawnego , a jeżeli ustawodawca nie zadecyduje , że dotychczas istniejący stosunek prawny pozostaje w mocy niezmieniony , to podlega on transformacji zgodnej z nowymi przepisami.
W ocenie organu , w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z jakimś trwającym nieprzerwanie stosunkiem prawnym , aby można było go przekształcać zgodnie z aktualnym brzmieniem prawa . Ocenie bowiem podlega stan faktyczny , a konkretnie " bycie domownikiem" , istniejącym w danym momencie. Ten stan był różnie definiowany przez zmieniające się przepisy, ale przez sam fakt bycia domownikiem nie nawiązywał się żaden stosunek prawny. Definicję pojęcia "domownik" stosuje się zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie wnioskowanym do zaliczenia. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (wskazanym w odpowiedzi na skargę ) skoro praca w gospodarstwie rolnym miała miejsce pod rządami poprzedniej ustawy , to powinna być oceniana z punktu widzenia tych przepisów , które obowiązywały w czasie jej wykonywania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje :
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza , skarga zasługuje na uwzględnienie .
Na wstępie należy stwierdzić , że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest kwestia nie zaliczenia do wysługi lat , od której zależy wzrost uposażenia zasadniczego, okresu pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 10 listopada 1987 r. do dnia 31 grudnia 1990 r.
Ustawa z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy , w art.1 ust.1 pkt.3 stanowi , że do stażu pracy , od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy , wlicza się pracownikowi przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym pracowników indywidualnych i członków ich rodzin. W ustawie tej nie zdefiniowano pojęcia "domownika" , lecz ustawodawca odesłał w ustaleniu jego normatywnej treści do przepisów o ubezpieczeniu społecznym pracowników indywidualnych i członków ich rodzin.
W rozpatrywanej sprawie rozbieżne stanowiska stron dotyczącą dwóch kwestii: pierwsza – to kwestia przepisów , które mają w sprawie zastosowanie , druga – to kwestia ustalenia normatywnej treści pojęcia " domownika".
Odnośnie przepisów, które mają zastosowanie w sprawie dotyczącej pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od dnia 10 listopada 1987 r. do dnia 31 grudnia 1990r. Sąd w całości podzielił stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę , jako zgodne z prawem. Praca w gospodarstwie rolnym powinna być oceniana z punktu widzenia tych przepisów , które obowiązywały w całym okresie wykonywania tej pracy.
W związku z powyższym, przechodząc do istoty sporu , a zatem , czy należało skarżącemu zaliczyć do wysługi lat okres pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 10 listopada 1987 r. do dnia 31 grudnia 1990r. , kwestie te należy rozważyć w oparciu o przepisy obowiązujące w tym okresie tj. na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
Domownicy pracujący w gospodarstwie rolnym zostali zdefiniowani w art.2 ust.2 tej ustawy jako członkowie rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym , jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem , ukończyły 16 , nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów , a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi ich główne źródło utrzymania. Zauważyć należy , że ustawodawca nie zamieścił w tej definicji warunku podlegania ubezpieczeniu społecznemu i opłacaniu składek na to ubezpieczenie. Zdaniem Sądu należy odróżnić pojęcie " domownika" od warunków podlegania ubezpieczeniu społecznemu . Wskazany przez organy § 2 ust.2 pkt.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczaniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin dotyczył ustalenia obowiązku ubezpieczenia domowników . Wskazuje na to jednoznacznie treść § 2 ust. 2pkt.1 ww. rozporządzenia , zgodnie z którym przy ustalaniu obowiązku ubezpieczenia domowników uznaje się, że praca domownika w gospodarstwie rolnym stanowi głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik kształci się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej .
Za uzasadnione należy uznać zarzuty skargi w części dotyczącej § 2 ust.2 pkt.1 rozporządzenia i należy zgodzić się z argumentacją , iż wskazany przepis związany jest ściśle z ustaleniem obowiązku ubezpieczenia domowników rolnika , a zatem nie może mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Definicja ustawowa zawarta w art.2 pkt.2 ww. ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. nie wyklucza z kręgu domowników pracujących w gospodarstwie domowym osoby , która kształciła się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej.
Stosownie do treści art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r., przez domownika rozumie się członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi ich główne źródło utrzymania.
W związku z powyższym , w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie , organy błędnie przyjęły , że skarżący nie może być uznany za domownika wykonującego pracę w gospodarstwie domowym swoich rodziców w okresie od dnia 10 listopada 1987 r. do dnia 31 grudnia 1990r. ze względu na naukę w Technikum Mechanicznym w Zespole Szkół Mechaniczno-Samochodowym.
Zdaniem Sądu , za błędne należy uznać również stanowisko organów , że nauka w szkole ponadpodstawowej wyklucza uznanie , że praca skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców stanowiła główne źródło jego utrzymania w rozumieniu art.2 pkt.2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Aprobując stanowisko organów należałoby się zastanowić , co w takim przypadku stanowi główne źródło utrzymania osoby , która dopiero pobiera naukę w szkole ponadpodstawowej .
Charakter pracy domownika w gospodarstwie rolnym nie może być utożsamiany z charakterem pracy rolnika w takim gospodarstwie. Domownik nie prowadzi zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, lecz wyłącznie pomaga rolnikowi w prowadzeniu takiej działalności. Oznacza to , że domownik nie musi pracować w takim samym wymiarze godzinowym , jak rolnik, co daje domownikowi możliwość kształcenia w szkole ponadpodstawowej lub wyższej.
To zróżnicowanie charakteru pracy rolnika i domownika wynika z art.2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin , który w ust.1 definiuje pojęcie " rolnika" , a w ust.2 - pojęcie "domownika". Zróżnicowanie to wynika z nakładu pracy rolnika i domownika oraz ich wkładu w rozwój gospodarstwa rolnego.
Zdaniem Sądu , praca osoby mającej status domownika, która realnie pomaga rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa rolnego , a jednocześnie pobiera naukę w szkole ponadpodstawowej – ma charakter pracy stanowiącej jej główne źródło utrzymania w rozumieniu art.2 pkt.2 ww. ustawy z dnia 14 grudnia 1982r.
Reasumując należy stwierdzić , że organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni normatywnej pojęcia "domownik" .
Stosownie do art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U2012.270) , ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
W związku z powyższym organy rozpoznając ponownie sprawę zobowiązane są do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło