III SA/Kr 13/13
PostanowienieWSA w Krakowie2016-01-12
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu do zastępstwa prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym, który nie złożył wniosku o przyznanie wynagrodzenia w pierwszej instancji, przysługuje wynagrodzenie za czynności podjęte w tej instancji oraz za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, jeśli wniosek o przyznanie wynagrodzenia złożył dopiero po zakończeniu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym?Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, pod warunkiem złożenia wniosku zawierającego oświadczenie o nieotrzymaniu wynagrodzenia w całości lub części. Nawet jeśli wniosek nie został złożony w pierwszej instancji, można go złożyć po zakończeniu postępowania, a podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, powiększone o podatek VAT.Stan faktyczny
Wniosek adwokata A. Ż. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane z urzędu w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Adwokat został ustanowiony w lutym 2013 r. i reprezentował skarżącego w pierwszej instancji, jednak nie złożył wniosku o wynagrodzenie. Następnie sporządził skargę kasacyjną, za którą również domaga się wynagrodzenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną bez orzekania o wynagrodzeniu. Adwokat ponownie złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia w styczniu 2016 r.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi A. Ż. kwotę 360 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. Ż. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 października 2012 r. [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi A. Ż. wykonującemu zawód w Kancelarii Adwokackiej przy [...] w K kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r. ustanowiono dla strony adwokata (k. 26), którego Okręgowa Rada Adwokacką wyznaczyła w osobie mecenasa A. Ż. (k. 24).
Wyznaczony adwokat reprezentował skarżącego w postepowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji (k. 71). Za przyczyną braku stosownego wniosku i oświadczenia, adwokata nie otrzymał jednak wynagrodzenia za spełnioną z urzędu pomoc prawną (k. 72).
W sporządzonej i wniesionej skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 października 2013 r. wyznaczony adwokat sformułował jednak już wniosek "o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" oświadczając jednocześnie, że nie otrzymał od skarżącego wynagrodzenia w całości ani w części (k. 89v).
Wyznaczony adwokat nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (k. 106).
Wyrokiem z dnia 10 września 2015 r. wydanym w sprawie do sygn. akt I OSK 324/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną strony bez orzekania o wynagrodzeniu za pomoc prawną spełnioną na zasadzie prawa pomocy.
W dniu 7 stycznia 2016 r. wyznaczony adwokat złożył w tut. sądzie ponownie wniosek o przyznanie wynagrodzenia za udzielenie bezpłatnej pomocy prawnej wraz z oświadczeniem, że nie otrzymał od skarżącego wynagrodzenia w całości ani w części.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Zasady te precyzuje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801). Rozporządzenie to weszło bowiem w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§23). Zamieszczony w tym rozporządzeniu przepis przejściowy przewiduje jednak, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji (§22).
Opierając się na założeniach logiki formalnej wynikającej z argumentacji a fortiori przyjąć równocześnie należy, że skoro w myśl §22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801) do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy dotychczasowe, to tym bardziej do spraw wszczętych i zakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Wskazują na to bowiem wyniki wnioskowania a maiore ad minus.
Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §20 dotychczasowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku adwokat złożył takie oświadczenie.
Podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5 powoływanego rozporządzenia (§2 ust. 2). Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi wysokość stawek minimalnych konkretyzuje umieszczony w rozdziale 5 rozporządzenia przepis §18 ust. 1 różnicując w zależności od instancji i przejawionej przez adwokata aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia.
W sprawie takiej jak niniejsza, stawka minimalna w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji wynosi 240 zł co wynika wprost z §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia. Z kolei za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej adwokatowi przysługuje dalszych 120 zł gdyż stosownie do §18 ust. 2 pkt. 2 lit. b) wymienionego rozporządzenia kwota ta odpowiada 50% należnej stawki za czynności adwokata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji. Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulega powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło