III SA/Kr 1308/10
WyrokWSA w Krakowie2012-02-02
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Maria Zawadzka, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymująca w mocy skierowanie na badania psychologiczne wydane przez Komendanta Powiatowego Policji jest zgodna z prawem pomimo wcześniejszych zarzutów dotyczących braku upoważnienia do podpisania decyzji odwoławczej i braku potwierdzenia doręczenia decyzji I instancji stronie?Ratio decidendi
Terminy określone w rozporządzeniach Ministra Zdrowia dotyczące skierowania na badania psychologiczne i lekarskie są terminami instrukcyjnymi, których przekroczenie nie powoduje wygaśnięcia uprawnienia organu do wydania decyzji. Brak pisemnego upoważnienia do podpisania decyzji przez pracownika organu nie skutkuje automatyczną nieważnością decyzji, jeśli istnieje pisemne umocowanie do działania w imieniu organu. Organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, gdyż decyzja ta miała podstawę prawną i faktyczną, a skarżący zachował termin do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
W 2005 roku Prokurator Rejonowy zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o skierowanie J. K. na badania psychologiczne z powodu prowadzenia przeciwko niemu postępowania za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości. Komendant Powiatowy wydał decyzję o skierowaniu na badania, która była kwestionowana z powodu wad formalnych i braku upoważnienia do podpisania decyzji odwoławczej. Po kilku postępowaniach sądowych i decyzjach organów odwoławczych, Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne, co zostało zaskarżone przez J. K.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę J. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 27 września 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji o skierowaniu na badania psychologiczne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 27 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne skargę oddala
Pismem z dnia 22.11.2005r. Prokurator Rejonowy wniósł do Komendanta Powiatowego Policji o skierowanie J. K. na badania psychologiczne w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem z uwagi na prowadzenie przeciwko niemu postępowania o kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwym w dniu 28.09.2005r.
Decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji zarządził skierowanie J. K. na badania psychologiczne w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem- na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 28.09.2005r. kierował pojazdem m-ki Fiat [...] w m. A w stanie nietrzeźwości.
Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji rozpoznał odwołanie J. K. od w/w decyzji, w piśmie z dnia 16.01.2006r., [...] stwierdzając, że skierowanie na badania dotknięte jest wadą formalną, gdyż omyłkowo zastosowano stary druk, nie mniej "nie dopatrzono się przesłanek przemawiających za uchyleniem decyzji..." i dlatego "należy odmownie rozpatrzyć przedłożone odwołanie."
Od decyzji tej J. K. złożył odwołanie do Komendy Głównej Policji i w wyniku tego pisma Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji poinformował, że z uwagi na wadę formalną skierowania z dnia [...] 2005r. "zlecono Komendzie Powiatowej Policji wydanie kolejnego skierowania, określonego według wzoru zawartego w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących prace na stanowisku kierowcy.
W dniu [...] 2006r. Komendant Powiatowy Policji wydał dwie decyzje dotyczące skierowania J. K. na badania:
1) psychologiczne nr [...], na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, z powodu: kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Wskazał też, że mając na uwadze fakt, iż decyzja Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2005r. była dotknięta wadą formalną, należało wydać niniejsze skierowanie;
2) lekarskie nr [...], na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym - w którym nie sprecyzowano powodu skierowania.
Decyzje podpisał z upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji - Naczelnik Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji nadkomisarz K. K.
Od obu decyzji organu l instancji J. K. złożył jedno odwołanie.
W wyniku tego odwołania Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w piśmie - decyzji z dnia [...] 2006r., [...] rozpatrzył je odmownie podnosząc, że odwołującemu został przedstawiony zarzut kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, a Prokurator Rejonowy skierował w dniu 30.12.2005r. przeciwko niemu do Sądu Rejonowego akt oskarżenia w tej sprawie. Nadto podał, że skierowania te nie są wydawane w drodze decyzji administracyjnych.
Od decyzji tej J. K. wniósł skargę podnosząc, że w skierowaniach organu l instancji brak jest podstawy prawnej i pouczenia o środkach zaskarżenia, a także to, że skierowanie nie jest oparte o prawdziwą podstawę faktyczną, gdyż rozstrzygnięciem wstępnym jest wynik postępowania sądowego w tej sprawie. Skarżący podniósł, że ewentualne skierowanie na badania można byłoby wydać po prawomocnym wyroku skazującym.
Wyrokiem z dnia 27 września 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 611/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - po rozpoznaniu skargi J. K. - stwierdził nieważność: zaskarżonej decyzji Naczelnika Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia [...] 2006 r., [...] oraz poprzedzających ją decyzji: skierowania na badania psychologiczne z dnia [...] 2005 r., nr [...] Komendanta Powiatowego Policji, skierowania na badania psychologiczne nr [...] z dnia [...] 2006 r., [...] Komendanta Powiatowego Policji i skierowania na badania lekarskie nr [...] z dnia [...] 2006 r., [...] Komendanta Powiatowego Policji.
Od powyższego wyroku Komendant Wojewódzki Policji wniósł skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3.03.2008r. sygn. akt I OSK 197/07 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27.09.2006r. sygn. akt III SA/Kr 611/06 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
NSA wyjaśnił, że brak jest podstaw do odrzucenia skargi z uwagi na niewłaściwość sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy.
Za zasadny NSA uznał zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących prace na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622) i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15).
Ustawa Prawo o ruchu drogowym nie zakreśla terminu tak do wydania skierowania na badanie lekarskie jak i skierowania na badanie psychologiczne. Termin taki wynika jedynie z rozporządzeń wykonawczych.
W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. osobie, o której mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzję o skierowaniu na badanie psychologiczne, wydaje komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym kierowała w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie jak alkohol.
Także § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. przewiduje, iż kierującemu pojazdem, o którym mowa w art. 122 ust.1 pkt 3 ustawy, skierowanie na badanie lekarskie wydaje komendant powiatowy Policji w terminie nie dłuższym niż 30 dni (...). Nie są to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego terminy ustawowe. Nie są to także terminy, których upływ powodowałby wygaśnięcie uprawnienia organu do wydania decyzji - skierowania na badanie lekarskie, skierowania na badanie psychologiczne.
Podstawa prawna do wydania określonych decyzji (skierowanie na badanie lekarskie, skierowanie na badanie psychologiczne) nadal, zatem istnieje, a jest nią przepis art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Aby wygasła możliwość wydania decyzji termin określony dla podjęcia tej decyzji musiałby być terminem materialnoprawnym.
W tym stanie prawnym nie można uznać, aby decyzje w sprawie wydane zostały bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Prowadzi to do wniosku, iż terminy, o jakich mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących prace na stanowisku kierowcy oraz w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami są terminami instrukcyjnymi. Naruszeniu terminów instrukcyjnych nie można przypisać sankcji nieważności. Tym samym decyzji wydanej z przekroczeniem takich terminów nie można skutecznie przypisać cech rażącego naruszenia prawa rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
NSA zauważył, że wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji, podpisanie decyzji administracyjnej z dnia [...] 2006r. przez Naczelnika Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji bez wyraźnego powołania się na odpowiednie upoważnienie Komendanta Wojewódzkiego Policji nie musi oznaczać automatycznie, że decyzja ta - z tego tylko powodu - jest nieważna.
NSA przywołał utrwalony w orzecznictwie i judykaturze pogląd, iż art. 107 § 1 k.p.a., jak i art. 268a k.p.a. nie wprowadzają expressis verbis obowiązku zamieszczenia w decyzji przy podpisie klauzuli upoważnienia do działania w imieniu organu. Zamieszczenie takiej klauzuli upraszcza jedynie ustalenie istnienia umocowania pracownika do działania w imieniu organu. Niezamieszczenie takiej klauzuli nie stanowi rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, ani tym bardziej do ustalenia naruszenia przepisów o właściwości. Brak klauzuli upoważnienia do działania w imieniu organu nakłada na organ administracji publicznej, bądź sąd kontrolujący decyzję administracyjną, ustalenie istnienia pisemnego umocowania do działania w imieniu organu. Wykładnia rozszerzająca w zakresie podstaw prawnych weryfikacji decyzji administracyjnej stanowi naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a.
Przepis art. 268a k.p.a. uzależnia ważność upoważnienia pracowników organu administracji do wydawania decyzji jedynie od zachowania pisemnej formy.
WSA w Krakowie powinien więc w razie wątpliwości zbadać, czy podpisujący decyzję miał upoważnienie do działania w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010r. sygn. III SA/Kr 649/08 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na decyzję Naczelnika Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia [...] 2006 r. nr: [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne i lekarskie kierowców- stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
Sąd z uwzględnieniem wytycznych NSA wskazał, że na rozprawie zobowiązał organ, który sporządził decyzję z dnia [...] 2006r. tj. Naczelnika Ruchu Drogowego do przełożenia pisemnego upoważnienia wydanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji do załatwiania w jego imieniu spraw, w tym do wydawania decyzji dla Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego mł. insp. J. G. Dodatkowo Sąd zobowiązał organ do przedłożenia dowodów doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie, jak również do przedłożenia dowodu nadania odwołania od tej decyzji w terminie 1 m-ca.
Pismem z dnia 2.10.2009r. podpisanym przez pełnomocnika organu radcę prawnego I. C. wyjaśniono, iż mł. insp. J. G. wydając decyzję z [...] 2006r. nie posiadał upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji. Wyjaśniono też, że organ nie posiada dowodu doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji.
W kontekście powyższego Sąd uznał, że zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Ten drugi przepis stanowi, że nieważna jest decyzja, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.
Decyzja wydana w toku postępowania odwoławczego, w rozpoznaniu odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji winna być wydana i podpisana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, który jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 127 § 2 Kpa w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r., Nr 43, poz. 277 ze zm.), bądź zgodnie z art. 268 a Kpa przez upoważnionego pracownika kierowanej przez wskazany organ jednostki, to jest takiego, który legitymuje się pisemnym upoważnieniem do wydawania decyzji.
Rozpoznający ponownie sprawę organ odwoławczy, mając na uwadze powyższe, winien ponadto poprzedzić merytoryczne rozpoznanie odwołania czynnościami, które będą miały na celu ustalenie zachowania terminu do wniesienia odwołania przez J. K.
Wobec tego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając ponownie odwołanie J. K. od decyzji organu I instancji - Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2006 r. w sprawie skierowania na badania psychologiczne nr [...]: Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 27 września 2010r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji- na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 124 ust. 1 pkt.2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Powyższą decyzję podpisał zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP podinsp. A. M. - powołując się na upoważnienie KWP.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z analizy dokumentacji wynika, iż w dniu 28 września 2005 r. w miejscowości A - J. K. kierował samochodem m-ki Fiat [...] w stanie nietrzeźwości (przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu wynoszącym: I badanie 2,8 ‰ i II badanie 2,6 ‰). Ujawnienie tego faktu bezwarunkowo obligowało Komendanta Powiatowego Policji do skierowania J. K. na badanie psychologiczne określone w art. 124 ust. 1 pkt. 2 lit. a oraz art. 123 Ustawy Prawo o ruchu drogowym
Szczegółowe warunki i tryb kierowania na tego rodzaju badania określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy oraz Ustawa Prawo o ruchu drogowym. Przymusowe, administracyjne kierowanie na badania psychologiczne osób kierujących pojazdami w stanie nietrzeźwości ma za zadanie zapewnienie bezpieczeństwa dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. Ten szczególny obowiązek dbania o bezpieczeństwo spoczywa na organach Policji, które ustawodawca wyposażył w administracyjnoprawne formy działania. W dniu 25.11.2008 r. uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego Wydział Grodzki na mocy, którego strona została uznana winną czynu zarzucanego jej aktem oskarżenia tj. z art. 178a § 1 kk.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy nie uznał odwołania J. K. za zasadne.
Na powyższą decyzję J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie przepisów postępowania jak i prawa materialnego.
W szczególności wskazał, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji było bezprawne w sytuacji, gdy WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010r. sygn. III SA/Kr 649/08 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, a tym samym również decyzja organu I instancji jest nieważna.
Ponadto organ II instancji nie mógł wydać decyzji nie dysponując potwierdzeniem doręczenia stronie decyzji organu I instancji i nie mając możliwości zweryfikowania terminowego złożenia odwołania.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie.
Podtrzymując dotychczasowe stanowisko wskazał ponadto, że KWP ustalił ponadto, że w dniu 25 listopada 2008r. uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego sygn. [...], mocą którego J. K. został uznany za winnego kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości w dniu 28 września 2005r., czym potwierdzono zaistnienie podstawy faktycznej skierowania na badania psychologiczne. Spełnione zostały tym samym przesłanki z art. 124 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Skarżący błędnie sądzi, że stwierdzenie przez WSA w Krakowie nieważności poprzednio wydanej decyzji II instancyjnej oznacza także nieważność decyzji organu I instancji - KPP. Sąd orzekł, bowiem jedynie o wadliwości decyzji z dnia [...] 2006r. [...] z powodu jej podpisania przez Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP mł. insp. J. G. bez wymaganego upoważnienia wydanego przez organ - Komendanta Wojewódzkiego Policji. Okoliczność ta nie miała żadnego wpływu na formę ani zawartość merytoryczną decyzji KPP. Zasadnie, więc Komendant Wojewódzki Policji przystąpił do ponownego rozpoznania odwołania J. K. z dnia 5 kwietnia 2006r.
Odnośnie zachowania terminu do wniesienia odwołania zauważył, że przy braku dokumentów urzędowych dot. doręczenia stronie decyzji organu I instancji, KWP uzyskał stosowne oświadczenie od skarżącego, zapewniając mu w ten sposób możliwość wypowiedzenia się co do kwestii, mającej istotne znaczenie dla jego praw i interesów. Jednocześnie KWP nie zakładał złej woli skarżącego, przeciwnie - przy braku dowodów na przekroczenie terminu ustawowego był zobligowany do uznania prawdziwości jego oświadczenia.
J. K. wniósł również skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] 2010r. – utrzymującą w mocy wydane przez Komendanta Powiatowego Policji w dniu [...] 2010r. skierowanie J. K. na badanie lekarskie nr [...] na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym "z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu." Sprawa ta została zarejestrowana do sygnatury III SA/Kr 16/11.
W przedłożonych wraz z odpowiedzią na powyższą skargę akt postępowania znajduje się dokument będący kopią decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2006r. nr (nieczytelny)[...] - w sprawie upoważnienia Naczelników Sekcji KPP i Komendantów Komisariatów powiatu [...] do podejmowania decyzji w imieniu Komendanta w sprawie kierowania na badania lekarskie i psychologiczne celem sprawdzenia stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami (...). Decyzja ta została wydana na podstawie art. 6 ust. l pkt. 2, art. 6f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, art. 106 § l i 5 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 122 ust.1 pkt.3 i art. 124 ust. l pkt. 2 lit. a i pkt. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. (Prawo o ruchu drogowym).
Z treści tego dokumentu wynika, że Komendant Powiatowy Policji upoważnił m.in. Naczelnika Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji do: 1. podejmowania decyzji w sprawie kierowania na badania lekarskie i psychologiczne kierujących pojazdem w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami, 2. podpisywania decyzji z jego upoważnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z ustawowymi kompetencjami – badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skargi.
Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Skarga nie jest zasadna.
Sprawa poddana kontroli Sądu toczy się od 2005 r. Dlatego też na wstępie należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 20 maja 2010 r. sygn. I OPS 12/09 (LEX nr 577569) wskazał, że: termin wydania przez organ kontroli ruchu drogowego decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców oraz osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U. Nr 69, poz. 622 ze zm.), jest terminem instrukcyjnym.
W art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U.z 2005r., nr 108, poz.908 ze zm.) ustawodawca jednoznacznie określił, iż skierowanie na badanie psychologiczne następuje w drodze decyzji wydawanej przez organ kontroli ruchu drogowego. Przyczynę skierowania na badanie psychologiczne na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy stanowi stwierdzenie, że kierujący pojazdem silnikowym kierował nim w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu.
Zgodnie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących prace na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2005 r., nr 69, poz. 622) osobie, o której mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzję o skierowaniu na badanie psychologiczne, wydaje komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym kierowała w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie jak alkohol.
Powyższa regulacja nie wprowadza, więc obowiązku ustalenia przez organ skazania prawomocnym wyrokiem karnym wydanym przez sąd powszechny strony postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania takiej decyzji, za czyn polegający na kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Badania psychologiczne przeprowadzane są, bowiem w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zatem organ może ustalić samodzielnie istnienie takiej potrzeby a wydanie wyroku skazującego potwierdzić może prawidłowość dokonanych ustaleń.
Skierowanie na badanie psychologiczne i na badanie lekarskie przez ten sam organ kontroli ruchu drogowego musi następować na tych samych zasadach tj. w drodze tego samego aktu prawnego czyli decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. Od decyzji wydanej przez komendanta powiatowego policji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie i psychologiczne służy odwołanie do organu wyższego stopnia tj. komendanta wojewódzkiego policji, którego decyzja jako decyzja organu odwoławczego na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
O wymogach formalnych decyzji stanowi art. 107 § 1 k.p.a. przez stwierdzenie, że decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydawania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.
Zgodnie z kolei z art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
W tym miejscu należy zauważyć, że sprawa jest ponownie przedmiotem rozpoznania przez Sąd.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a.: Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Wyrażoną w powyższym przepisie zasadę należy rozumieć w ten sposób, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Oznacza to, iż obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010r. sygn. III SA/Kr 649/08 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na decyzję Naczelnika Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia [...] 2006r. nr: [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne i lekarskie kierowców- stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Powyższy wyrok eliminował, więc z obrotu prawnego decyzję organu odwoławczego, zatem pozostawała w obrocie prawnym decyzja organu I instancji wydana w dniu [...] 2006r. przez Komendanta Powiatowego Policji dotycząca skierowania J. K. na badania psychologiczne nr [...], na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym, od której skarżący wniósł odwołanie z daty 5 kwietnia 2006 r.
Skarżący błędnie uważa, że stwierdzenie przez Sąd powyższym wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010r. sygn. III SA/Kr 649/08 nieważności poprzednio wydanej decyzji II instancyjnej oznacza także nieważność decyzji organu I instancji - KPP. Sąd orzekł, bowiem jedynie o wadliwości decyzji z dnia [...] 2006r. [...] z powodu jej podpisania przez Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP mł. insp. J. G. bez wymaganego upoważnienia wydanego przez organ - Komendanta Wojewódzkiego Policji. Okoliczność ta nie miała żadnego wpływu na formę ani zawartość merytoryczną decyzji KPP. Zasadnie, więc Komendant Wojewódzki Policji przystąpił do ponownego rozpoznania odwołania J. K. z dnia 5 kwietnia 2006r. od decyzji organu I instancji.
Rozpoznając ponownie odwołanie J. K. od decyzji organu I instancji - Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2006 r. w sprawie skierowania na badania psychologiczne nr [...] - Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 27 września 2010r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego skierowania na badania psychologiczne - na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 124 ust. 1 pkt.2 lit. a Ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Odnosząc się do poprawności tej decyzji organu odwoławczego - Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia 27 września 2010r. należy zauważyć, że pismem z dnia 22.11.2005r. Prokurator Rejonowy wniósł do Komendanta Powiatowego Policji o skierowanie J. K. na badania psychologiczne w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem z uwagi na prowadzenie przeciwko niemu postępowania o kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwym w dniu 28.09.2005r.
Wskazana w powyższym piśmie okoliczność stanowiła podstawę faktyczną wydanej w dniu [...] 2006r. przez Komendanta Powiatowego Policji decyzji dotyczącej skierowania J. K. na badania: psychologiczne nr [...], na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym, z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości.
Komendant Wojewódzki Policji rozpoznając odwołanie skarżącego od powyższej decyzji ustalił, że w dniu 25 listopada 2008r. uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego sygn. [...], mocą którego J. K. został uznany za winnego kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości w dniu 28 września 2005r., tj. z art. 178a § 1 kk. czym potwierdzono zaistnienie podstawy faktycznej skierowania na badania psychologiczne. Spełnione zostały tym samym przesłanki z art. 124 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Wprawdzie wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu 25 listopada 2008r. a więc po wydaniu w dniu [...] 2006r. przez Komendanta Powiatowego Policji skierowania J. K. na badania psychologiczne nr [...], jednakże organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. zobowiązany był do uwzględnienia tej okoliczności. Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy.
Ustalenie tego wyroku potwierdzało, zatem zasadność wydanego przez organ I instancji skierowania J. K. na badanie psychologiczne określone w art. 124 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 13 kwietnia 2010r. sygn. III SA/Kr 649/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że rozpoznający ponownie sprawę organ odwoławczy, winien poprzedzić merytoryczne rozpoznanie odwołania czynnościami, które będą miały na celu ustalenie zachowania terminu do wniesienia odwołania przez J. K.
Zgodnie z art. 134 kpa nie jest dopuszczalne odwołanie, które zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 kpa).
Organ odwoławczy nie dysponując potwierdzeniem odbioru przez J. K. decyzji I instancyjnej- Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2006r. w sprawie skierowania na badania psychologiczne nr [...], nie miał możliwości ustalenia na podstawie dokumentów urzędowych daty doręczenia skarżącemu tej decyzji. W związku z tym uzyskano pisemne oświadczenie J. K., z którego wynika, że jakkolwiek nie pamięta daty doręczenia mu skierowania, to stwierdza z pewnością, że odwołanie od niego złożył w dniu 5 kwietnia 2006r., który mieścił się w terminie 14 dniowym, zgodnym z pouczeniem na skierowaniu. Prawidłowo, zatem organ odwoławczy uznał, że skarżący zachował termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.
W konsekwencji powyższego nie był trafny zarzut skarżącego, że organ II instancji nie mógł wydać decyzji nie dysponując potwierdzeniem doręczenia stronie decyzji organu I instancji i nie mając możliwości zweryfikowania terminowego złożenia odwołania.
W skierowaniu na badania psychologiczne nr [...] jako podstawę prawną organ wskazał art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Z 2003r., Nr 58, poz. 515 z pózn. zm.). Jakkolwiek więc podstawy prawnej nie uściślono przez dodanie lit. a, to nie ulega wątpliwości, że podstawa prawna skierowania istnieje jak i podstawa faktyczna- kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości.
Ponadto należy zauważyć, że tekst jednolity ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązujący w dacie wydania decyzji został opublikowany w Dz.U. z 20.06.2005 r., nr 108, poz. 908. Przywołanie w decyzji poprzedniego publikatora tej ustawy nie podważa jej poprawności.
Decyzję organu I instancji podpisał z upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji Naczelnik Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji nadkomisarz K. K.
Komendant Powiatowy Policji w decyzji z dnia [...] 2006r. upoważnił Naczelnika Sekcji Ruchu Drogowego KPP do wydawania w jego imieniu skierowań na badania kierowców.
WSA w Krakowie w powyżej powołanym wyroku wskazał też, że decyzja wydana w toku postępowania odwoławczego, w rozpoznaniu odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji winna być wydana i podpisana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, który jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 127 § 2 Kpa w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, bądź zgodnie z art. 268 a k.p.a. przez upoważnionego pracownika kierowanej przez wskazany organ jednostki, to jest takiego, który legitymuje się pisemnym upoważnieniem do wydawania decyzji.
Prawidłowo, zatem rozpoznając ponownie odwołanie J. K. od decyzji organu I instancji - Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2006 r. w sprawie skierowania na badania psychologiczne nr [...], Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...]z dnia 27 września 2010r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Powyższą decyzję organu odwoławczego podpisał zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP podinsp. A. M. - powołując się na upoważnienie KWP. Skarżący nie kwestionuje tego upoważnienia a Sąd nie znajduje podstaw do jego weryfikowania wobec wyraźnego powołania się w zaskarżonej decyzji na odpowiednie upoważnienie Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Jak wskazał, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wydanego w tej sprawie wyroku z dnia 3.03.2008r. sygn. akt I OSK 197/07 orzekającego o uchyleniu poprzedniego wyroku WSA w Krakowie z dnia 27.09.2006r. sygn. akt III SA/Kr 611/06: "Zamieszczenie takiej klauzuli upraszcza jedynie ustalenie istnienia umocowania pracownika do działania w imieniu organu. Niezamieszczenie takiej klauzuli nie stanowi rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, ani tym bardziej do ustalenia naruszenia przepisów o właściwości. Brak klauzuli upoważnienia do działania w imieniu organu nakłada na organ administracji publicznej, bądź sąd kontrolujący decyzję administracyjną, ustalenie istnienia pisemnego umocowania do działania w imieniu organu.
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło