III SA/Kr 1311/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. R. na pismo Prezydenta Miasta z dnia 8 lipca 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 23 czerwca 2011r. R. R. zwrócił się do Gminy o wydanie decyzji stwierdzającej, iż jest uprawnionym do nabycia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu przy ul. A w K w ramach uprawnień przysługujących poprzedniemu najemcy – jego babce A. D., która zmarła 16 listopada 2007r. Pismem z dnia 8 lipca 2011r. Nr [...] Prezydent Miasta poinformował R. R., iż brak jest podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku z dnia 23 czerwca 2011r., gdyż budynek przy ul. A w K nie wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. Zgodnie bowiem z 1 ust. 1 i ust. 2 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, przepisy tej uchwały stosuje się wyłącznie do lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, o którym stanowi art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.). Tymczasem budynek przy ul. A w K stanowi własność osób fizycznych znanych z miejsca pobytu i pozostaje w zarządzie prywatnym. Po uprzednim wezwaniu Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa, R. R. pismem z dnia 26 września 2011r. wniósł skargę na powyższe pismo Prezydenta Miasta z dnia 8 lipca 2011r. Nr [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, gdyż sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W piśmie z dnia 5 grudnia 2011r. R. R. odniósł się do argumentów Prezydenta Miasta podniesionych w odpowiedzi na skargę. Skarżący stwierdził, iż jego skarga jest oparta na podstawie wynikającej z art. 52 § 1-3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazał, iż jego żądanie jest oparte na uchwale Rady Miasta z dnia [...] 2007r., która została wydana na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Uchwała ta jest więc aktem prawa miejscowego i nie narusza cywilnoprawnych stosunków najmu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Przystępując do rozpatrzenia skargi sąd w pierwszej kolejności bada kwestię dopuszczalności jej wniesienia z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Sąd administracyjny powołany został do kontroli działalności administracji publicznej. Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) określa art. 3 § 1-3 tej ustawy. Obejmuje on m.in. skargi na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, lub rozstrzygające sprawę co do istoty, inne niż określone w pkt 1-3 § 2 art.3 w/w ustawy akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, jak również inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Z treści § 3 cytowanego przepisu wynika z kolei, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki przewidziane w tych przepisach. Jednym z takich szczególnych przepisów jest art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), z którego wynika uprawnienie każdego, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej do zaskarżenia takiej uchwały po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia. Przepis ten wprowadza szczególną w stosunku do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulację dotyczącą zakresu kognicji sądu w sprawach skarg z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, powtarzając jednak zasadę przewidzianą w cytowanym powyżej art. 3 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, iż warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest to, że skarga ta dotyczy uchwały lub zarządzenia podjętego przez organ w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zakres kognicji sądu administracyjnego w przypadku skarg wnoszonych na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym został zatem ograniczony wyłącznie do spraw z zakresu administracji publicznej. Analogiczny wymóg sformułowany został także w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga na akt lub czynność dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy ten akt lub czynność są sprawami z zakresu administracji publicznej. Oczywistym jest, co wynika z konstytucyjnej zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP), że wszystkie organy władzy publicznej działać muszą na podstawie i w granicach prawa. Zasada ta wiąże także prezydenta miasta. Należy jednak z całą mocą podkreślić, że podejmowane przez prezydenta miasta akty lub czynności mogą mieć różny charakter: mogą dotyczyć nie tylko stosunków administracyjnoprawnych ale także stosunków cywilnoprawnych. Obok zatem rozstrzygnięć mających charakter władczych rozstrzygnięć administracyjnych podejmowanych w ramach przyznanych prawem kompetencji administracyjnych, występują także "inne" akty lub czynności, które takiego charakteru nie mają. W stosunku do nich nie jest wymagana tzw. kompetencja administracyjna, nie mają one bowiem charakteru administracyjnego. Ta różnorodność charakteru prawnego podejmowanych przez prezydenta aktów i czynności implikuje różne reżimy prawne, którym będą one podlegać. Jak wynika z cytowanych powyżej przepisów, bezwzględnym wymogiem ustawowym objęcia takich aktów lub czynności zakresem kognicji sądu administracyjnego jest, by zaskarżany akt lub czynność był podjęty "w sprawie z zakresu administracji publicznej". Tylko zatem takie akty lub czynności podlegają kontroli przez sąd administracyjny. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że pojęcie "w sprawie z zakresu administracji publicznej" odnosi się do samego przedmiotu aktu organu samorządowego, nie zaś do sfery "interesów prawnych i uprawnień" podmiotów żądających ochrony sądowej (postanowienie NSA z dnia 27 września 1990r., sygn. akt SA/Wr 952/90). Tymczasem zaskarżona niniejszą skargą pismo Prezydenta Miasta z dnia 8 lipca 2007r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez R. R. tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, nie jest ani aktem prawa miejscowego lub innym aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, ani też aktem lub czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Dotyczy ona bowiem sfery stosunków cywilnoprawnych. Taki bowiem charakter mają sprawy związane z najmem lokali. Ustawowe prawo wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy zostało uregulowane w przepisie art. 691 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Wskazane osoby wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Natomiast w razie braku w/w osób stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa. Powołany przepis ma zastosowanie do wszystkich lokali mieszkalnych i w istocie dotyczy nie zawarcia umowy najmu (umowy cywilnoprawnej), ale jej przekształcenia podmiotowego po stronie najemcy polegającego na tym, iż w miejsce dotychczasowego (zmarłego) najemcy wstępuje w stosunek prawny o takiej samej treści podmiot należący do kręgu osób wskazanych przez ustawodawcę (oczywiście o ile spełnia określone wymogi ustawowe). Zaskarżona pismo pozostaje zatem poza wskazanym w art. 3 cytowanej ustawy zakresem kognicji sądu administracyjnego. Powyższe stanowisko potwierdza fakt, że wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy, Wydział I Cywilny oddalił powództwo R. R. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego przy ul. A w K w miejsce A. D. W tym stanie rzeczy, ponieważ zaskarżona w niniejszej sprawie pismo nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidującego, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.