III SA/Kr 1312/21
WyrokWSA w Krakowie2022-02-18
Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski, Katarzyna Marasek-Zybura, Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w tym ustaleniu granic i powierzchni działek, została wydana z poszanowaniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie procedury ustalania granic i uwzględniania zarzutów stron?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dotyczące zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Operat techniczny, stanowiący podstawę danych ewidencyjnych, został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami technicznymi. W przypadku spornych odcinków granic, prawidłowo zostały one oznaczone jako sporne, a rozstrzygnięcie ewentualnych sporów granicznych powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty dotyczącą zarzutów do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie granic i powierzchni działek. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Kwestionowali ustalony przebieg granic i powierzchnię ich działki.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę i zarządził zwrot skarżącym solidarnie kwoty 200 zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2022 r. sprawy ze skargi S. S. i T. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 lipca 2021 r. znak [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków oraz do modernizacji i aktualizacji granic i powierzchni działki I. skargę oddala; II. zarządza zwrócić skarżącym S. S. i T. S. solidarnie kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 14 lipca 2021 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej: jako "k.p.a.") oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 2052) po rozpatrzeniu odwołania skarżących S. i T. S. od decyzji nr [...] Starosty z [...]2021 r. znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Starosta po rozpatrzeniu zarzutów zgłoszonych przez skarżących S. i T. S. do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym, dotyczących powierzchni i granic działek nr [...] i [...] położonych w obrębie J, decyzją nr [...] z [...] 2021 r. znak: [...] orzekł:
I. o uwzględnieniu zarzutów złożonych przez skarżących do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków jednostki ewidencyjnej M, obręb J, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego za numerem [...] w zakresie granic i powierzchni działki [...];
II. w ramach rozpatrzenia zarzutów do modernizacji o aktualizacji granic i powierzchni działki [...] położonej w J oraz ujawnieniu w bazie danych ewidencyjnych informacji o spornych odcinkach granic działki [...] z działkami: [...], [...], [...], [...] i [...]. Po nowym pomiarze powierzchnia działki [...] wynosi 0,4100 ha. Powyższe zatwierdza się zgodnie z dokumentacją [...] przyjętą do materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30.09.2015 r.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli skarżący, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem zawartym w punkcie II i wnosząc o uchylenie wydanej decyzji w zaskarżonej części i przeprowadzenie ponownie postępowania administracyjnego.
Opisaną we wstępie decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.
Na wstępie organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisami prawa materialnego regulującymi kwestie prowadzenia przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków są przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 2052; dalej powoływanej jako "ustawa") oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 393 - dalej powoływanej jako "rozporządzenie").
W roku 2009 przeprowadzono, na podstawie art. 24a ustawy, modernizację operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu J w gminie M. Projekt operatu opisowo-kartograficznego został wyłożony do publicznego wglądu zainteresowanych w dniach od 30 października do 20 listopada 2009 r. w siedzibie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Stał się on, zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem art. 24a ust. 8 i ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, z dniem 21 listopada 2009 r. operatem ewidencji gruntów i budynków. W dniu 16 kwietnia 2010 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 154 poz. 963 zamieszczono Informację Starosty z 29 marca 2010 r. w sprawie kompleksowej modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w obrębach: J, K, M, S, Ś i Z w jednostce ewidencyjnej M.
Operat opisowo-kartograficzny (modernizacyjny) dla obrębu J został przyjęty do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 27 listopada 2009 r. z numerem [...]. W ramach prac modernizacyjnych podejmowano czynności mające na celu ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych. Ustalenie przebiegu granic przedmiotowych działek ewidencyjnych odbyło się 15 września 2009 r. Ze sporządzonego z tych czynności protokołu wynika, że wniesiono i wskazano przebieg granicy na podstawie danych ewidencji gruntów oraz operatu [...]. Ze względu na dużą rozbieżność danych źródłowych przebieg granicy nie został ustalony.
Podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w trybie przepisu art. 24a ustawy, każdy czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych, a kiedy projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa (a od 12 lipca 2014 r. także w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa) informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych.
W rozpatrywanej sprawie ustalono, iż 2 lutego 2010 r., czyli po czynnościach wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego do publicznego wglądu, a przed zamieszczeniem informacji Starosty w Dzienniku Urzędowym Województwa, do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wpłynęło opatrzone datą 29 stycznia 2010 r. pismo skarżących, w którym wnioskowali oni o wyjaśnienie zmian dotyczących konfiguracji i pola powierzchni działek nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości J, gmina M. "Pragniemy nadmienić, że nie było nas przy pomiarach terenowych, nie zostaliśmy o nich powiadomieni pisemnie. Nie wyraziliśmy także zgody na jakiekolwiek zmiany wprowadzone najprawdopodobniej podczas modernizacji gruntów i użytków przez [...] firmę wykonującą pomiar."
Wniesione przez skarżących pismo z 29 stycznia 2010 r. powinno zostać uznane za zgłoszenie zarzutów do danych ewidencyjnych zgodnie z art. 24a ust. 9 ustawy.
Pismo skarżących zostało jednak pierwotnie potraktowane przez Starostę jako wniosek o aktualizację, a postępowaniem objęto nie tylko działki nr [...] i nr [...] wymienione w tym piśmie, ale też działki sąsiadujące nr [...] i nr [...]. Podczas prowadzonego wówczas postępowania została wykonana dokumentacja geodezyjna dotycząca działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], przyjęta do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 1 marca 2011 r. z numerem [...] (dołączona do dokumentacji modernizacji o tym samym oznaczeniu). Potwierdza ona, że geodeta uprawniony mgr inż. A. N. dokonała 16 czerwca 2010 r. ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działką nr [...] oraz działki nr [...] z działką nr [...]. Z protokołu ustalenia wynika, że przebieg tych granic został ustalony, a obecne na gruncie strony podpisały protokół. Na podstawie tej dokumentacji Starosta wydał decyzję z [...] 2011 r. znak: [...]. Decyzję tę uchylił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 17 czerwca 2011 r. znak: [...], w uzasadnieniu kwestionując m.in. objęcie postępowaniem działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...].
Przedmiotowa sprawa była już kilkakrotnie rozpatrywana zarówno przez organ l instancji, jak i organ odwoławczy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż działania podjęte przez Starostę po uchyleniu przez organ II instancji decyzji z [...] 2011 r. polegały na rozdzieleniu postępowania na dwa odrębne: jedno w sprawie zarzutów do powierzchni działek nr [...] i nr [...] i drugie w sprawie zarzutów do przebiegu granic tych działek. Ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę w zakresie przebiegu granic Starosta uznał, że ustalenie przebiegu granic, które miało miejsce 16 czerwca 2010 r. jest wadliwe, gdyż nastąpiła tutaj wymiana gruntów, zatem nieformalny obrót ziemią, który jest niedopuszczalny. W 2014 roku wykonawca prac modernizacyjnych sporządził, jako uzupełnienie operatu, wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczący działek nr [...] i [...], zgodnie z którym powierzchnie tych działek zostały zmienione na powierzchnie obowiązujące przed modernizacją. Wykaz ten stanowił podstawę wydania przez Starostę ostatecznej decyzji nr [...] z [...] 2014 r. znak: [...] dotyczącej wyłącznie powierzchni działek nr [...] i [...]. Decyzji tej organ nie uwzględnił w prowadzonym postępowaniu związanym z zarzutami, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 29 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1006/16 oraz Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w decyzji z [...] 2017 r. znak: [...].
W ramach działań dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych zgromadzona została dokumentacja, która miała umożliwić rozpatrzenie zarzutów zgłoszonych do danych ewidencyjnych. W związku z wykazanymi nieprawidłowościami w procesie modernizacji, dotyczącymi niespójności powierzchni z ustalonym 15 września 2009 r. i 16 czerwca 2010 r. przebiegiem granic przedmiotowych działek, powtórzono czynności mające na celu ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych.
Wynikiem ponownego ustalenia przebiegu granic działek nr [...] i nr [...] z działkami sąsiednimi, które odbyło się na gruncie 26 sierpnia 2015 r., jest operat techniczny, sporządzony przez geodetę uprawnionego B. P., przyjęty do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 30 września 2015 r. z numerem [...].
Organ podkreślił, że wobec faktu, że powierzchnia działki ewidencyjnej wynika z przebiegu jej granic, odrębne rozpatrywanie zarzutów dotyczących powierzchni i przebiegu granic działek było nieprawidłowe, czego skutkiem była wadliwość, a zatem i nieskuteczność prowadzonych postępowań. Z tej przyczyny Starosta, kontynuując postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów odnośnie do przedmiotowych działek, zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji znak: [...] z [...] 2014 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] 2018 r. znak: [...] stwierdził nieważność tej decyzji Starosty. W związku z jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego okoliczności sprawy uległy zmianie, wobec czego organ l instancji prawidłowo przyjął, że przedmiotem postępowania jest przebieg granic i powierzchnie działek ewidencyjnych nr [...] i [...], do których skarżący zgłosili zarzuty.
Starosta ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę, na skutek uchylenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzji z [...] 2019 r. znak: [...], rozdzielił ponadto sprawę na dwa odrębne postępowania, o czym pismem z 24 lipca 2020 r. zawiadomił zainteresowanych. Pierwsze dotyczy zarzutów do danych ujawnionych w operacie modernizacyjnym w zakresie granic i powierzchni działki nr [...] i podlega ocenie w niniejszej decyzji. Drugie postępowanie dotyczy działki nr [...] i podlega ocenie w niniejszej sprawie.
Rozpatrując niniejszą sprawę dotyczącą zarzutów zgłoszonych w trybie art. 24a ust. 9 ustawy, należało zbadać, czy dane objęte modernizacją dotyczące działki nr [...] stanowiącej własność skarżących, ujawnione na podstawie decyzji nr [...] Starosty z 28 kwietnia 2021 r. znak: [...] w ewidencji gruntów i budynków prawidłowo, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Jak wynika z akt sprawy, uznano za nieprawidłowe czynności ustalenia przebiegu granic przeprowadzone w ramach prac modernizacyjnych 15 września 2009 r. oraz w toku postępowania dotyczącego rozstrzygania zarzutów 16 czerwca 2010 r. Starosta rozpatrując przedmiotową sprawę uznał, że ustalenie przebiegu granic, które miało miejsce 16 czerwca 2010 r. jest wadliwe, gdyż nastąpiła tutaj wymiana gruntów, zatem nieformalny obrót ziemią, który jest niedopuszczalny. Było zatem zasadne powtórzenie tych czynności.
Rezultaty ponownie wykonanych prac mających na celu ustalenie przebiegu granic działki nr [...] oraz ich pomiaru zawiera przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operat [...] sporządzony przez geodetę uprawnionego B. P., który przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 30 września 2015 r. Należy mieć na uwadze, że są to prace geodezyjne, które należało wykonać zgodnie z przepisami rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym od 31 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1551 z 16 grudnia 2013 r.).
Organ wskazał na treść § 36, § 37, § 38, § 39 rozporządzenia. Wykonawca pracy geodezyjnej (operat [...]) dokonał analizy istniejącej dokumentacji (karta 365-364 akt sprawy), również tej wykonanej podczas modernizacji, a także sytuacji w terenie. Z czynności ustalenia sporządził protokół oraz szkic graniczny i pomierzył położenie ustalonych punktów granicznych. O czynnościach mających na celu ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych zawiadomił zainteresowanych prawidłowo, to jest zgodnie z § 38 ust. 3 rozporządzenia.
Z protokołu ustalenia granic (karta 420-426) spisanego 26 sierpnia 2015 r. przez geodetę B. P. wynika, że granice działki nr [...] wykonawca ustalił:
- z działkami nr [...] ( w punkcie 10115) i [...] na podstawie zgodnych wskazań właścicieli tych działek, potwierdzonych złożonymi podpisami do protokołu;
- z działką nr [...] na podstawie ostatniego spokojnego posiadania czyli zgodnie z § 39 ust. 2 rozporządzenia. Skarżący podpisali protokół ustalenia, natomiast przedstawiciele Skarbu państwa – Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej – właściciela działki nr [...], nie stawili się;
- z działkami: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] na podstawie analizy map jednostkowych, skarżący orz E. S. (ówczesny współwłaściciel działek nr [...] i nr [...]) nie zaakceptowali ustalonego przebiegu granic. Natomiast przedstawiciele Skarbu Państwa Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych – właściciela działki nr [...] praz P. T. właściciele działek nr [...] nie brali udziału w czynnościach ustalania. Przedstawiciele Gminy M E. G. i D. B. (działka drogowa nr [...]) uczestniczyły w czynnościach i podpisały protokół.
Podkreślenia wymaga, że ustalenie przebiegu granicy ewidencyjnej kończy się z chwilą opracowania operatu technicznego i przyjęcia go do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. To operat techniczny jest dokumentem geodezyjnym stanowiącym podstawę decyzji, a nie kolejne oświadczenia zainteresowanych podmiotów składane na etapie prowadzenia administracyjnego postępowania ewidencyjnego.
Organ odwoławczy stwierdził, iż czynności dokonane przez geodetę B. P. 26 sierpnia 2015 r. dotyczące granic działki nr [...] są prawidłowe w świetle przepisów rozporządzenia.
Odnosząc się do powierzchni działki nr [...] organ wskazał, iż w wyniku dokonanego ustalenia przebiegu granic i pomiaru położenia punktów granicznych uzyskano ich współrzędne z wymaganą dokładnością. Zgodnie z przepisem rozporządzenia § 60 ust. 1 pkt 2, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej jest między innymi numeryczny opis granic, którego dokonuje się za pomocą zbiorów punktów granicznych, określonych na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędem średnim nieprzekraczającym 0,30 m (§ 61 ust. 1 rozporządzenia) względem osnowy 1 klasy. Pozyskanie współrzędnych punktów granicznych określających przebieg granic działki nr [...] z wymaganą dokładnością, wskazaną w powołanym przepisie, pozwoliło na obliczenie jej pola powierzchni.
Z zawartego w operacie [...] (karta 299) wykazu zmian wynika, że powierzchnia działki nr [...] wynosi 0,4100 ha, a punkty graniczne (karta 352) pomierzono z błędem średnim nieprzekraczającym 0,10 m i nadany został im atrybut BPP=1.
Rozpatrując niniejszą sprawę dotyczącą zarzutów złożonych do zmodernizowanych danych granic i powierzchni działki ewidencyjnej nr [...], organ odwoławczy ocenił dostępną dokumentację zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowiącą podstawę wykazania przebiegu granicy nr [...]. Dokonał analizy kryteriów, według których ustalono przebieg granic tej działki z działkami sąsiednimi i uznał, że operat techniczny nr [...], w tym zawarty w nim protokół ustalenia przebiegu granic, zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami technicznymi i mogą stanowić podstawę do wykazania danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi oraz powierzchni działki nr [...].
W ocenie organu odwoławczego okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione przez organ l instancji. W sprawie zgromadzono niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono czynny udział stronom na każdym etapie postępowania administracyjnego. Wobec powyższego organ odwoławczy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty uznał za prawidłowe, wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli skarżący S. i T. S. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, a to:
- art. 7 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to niewłaściwe uzasadnienie podstaw prawnych wydanego orzeczenia,
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a to w przypadku dostrzeżonych braków postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji niewydanie decyzji reformatoryjnej.
Skarżący podnieśli, że organ I instancji naruszył przepisy prawa materialnego ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, a to: art. 7d pkt 1, art. 20, 21, 22 ust 1, 24a pkt 1, 8, 9, 10 oraz § 36, § 37, § 38, § 39, § 44, pkt 8, § 45, § 55, § 56 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wnieśli o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W obszernym uzasadnieniu, skarżący streścili przebieg dotychczasowego postępowania. Zdaniem skarżących organ odwoławczy nie rozpoznał zgłoszonych w odwołaniu zarzutów, gdyż uzasadnienie decyzji wyłącznie podsumowuje dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego i powiela w znakomitej części treść uzasadnienie organu I instancji. Skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja w istotny sposób narusza ich prawo własności, gdyż dokonane czynności geodezyjne dotyczące ich nieruchomości powodują, że działka, której są współwłaścicielami, oznaczona numerem [...], zmieniła powierzchnię. Skarżący zarzucili, że zarówno Starosta oraz Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 14 lipca 2021 r. naruszyli przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a to: art. 20, art. 21, art. 22, art. 24 ust 2a pkt 2 i ust 2b pkt 2, ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 36, § 37, § 38, § 39, § 44, pkt 8, § 45, § 55, § 56 § 61, § 62 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Także, zdaniem skarżących, zarówno organ I i II instancji wydając rozstrzygnięcie nie wzięły pod uwagę wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w wyroku z dnia 29 listopada 2016r. (sygn. akt III SA/Kr 1006/18).
Skarżący zarzucili, że organ odwoławczy zobowiązany był rozpatrzyć odwołanie w ramach postępowania służącego weryfikacji poprawności przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, co zobowiązuje ten organ do ustalenia, czy postępowanie to zostało wszczęte z zachowaniem wymogów określonych w art. 24a ust. 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz do ustalenia, czy zakres prowadzonego postępowania modernizacyjnego uprawnia do dokonywania zmian skutkujących przeniesieniem z jednej jednostki rejestrowej do innej jednostki rejestrowej wyodrębnionej działki gruntu, której stan prawny według księgi wieczystej jest ustalony, niezależnie od tego, czy stan ten jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym.
Zdaniem skarżących organ odwoławczy pominął zupełnie podnoszone w odwołaniu zarzuty dotyczące decyzji organu I instancji. Organ II instancji uznał, że operat techniczny [...], w tym zawarty w nim protokół ustalenia przebiegu granic, został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami technicznymi i może stanowić podstawę do wykazania danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granic działki nr [....] z działkami sąsiednimi oraz powierzchni działki [...].
Skarżący podkreślili, że słusznie organ I instancji zauważył, że skarżący nigdy nie wyrazili zgody na ustaloną granicę działki [...] od punktu 10356 poprzez punkty 10578, 10675, 10726, 10795 do punktu 10844. Z całego uzasadnienia decyzji wynika chęć organu do zrzucenia z siebie odpowiedzialności za wykonane dotychczas prace geodezyjne i związane z tym zmiany w ewidencji gruntów i wymuszenia na stronach, aby granice poszczególnych działek oraz ich powierzchnia została ustalona w administracyjnym bądź sądowym postępowaniu rozgraniczeniowym. Tymczasem takie postępowanie nie byłoby konieczne, gdyby organ uwzględnił zarzuty i powrócił do dokumentacji zgromadzonej przed pracami modernizacyjnymi. Do tego czasu nie istniał spór sąsiedzki. Na podstawie wyroku Sądu Rejonowego granice nieruchomości zostały ustalone.
Skarżący podnieśli, że organ wskazuje, iż zasadnym jest dokonanie aktualizacji powierzchni poszczególnych działek. Jednocześnie zupełnie pomija wcześniejsze swoje rozstrzygnięcia. I tak w decyzji z dnia [...] 2014r. organ uznał za konieczne dokonanie zmiany powierzchni działki o numerze [...] z 0,4630 ha na 0,5574 ha i działki [...] z 0,4096 ha na 0,2492 ha, aby w decyzji z dnia [...] 2017r. dokonać ponownej zmiany tym razem powracającej do stanu z przed decyzji z dnia [...] 2014r. a więc powierzchni działki [...] z 0,2492 ha na 0,4100 ha i powierzchni działki [...] z 0,5574 ha na 0,4630 ha, zgodnie z operatem [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 września 2015r.
Z akt postępowania, jak również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zdaniem skarżących, nie wynika, w jaki sposób powierzchnia działek została obliczona. Zdaniem skarżących przedstawiane pisma i zdjęcia przez S. S. w żadnym wypadku nie mogą stanowić dowodu w sprawie, gdyż dowodem takim powinny być zeznania świadków. Zarówno organ, jak i inni uczestnicy postępowania nie posiadają możliwości, aby dokonać oceny i weryfikacji złożonych oświadczeń. Nadto osoby, które podpisały się pod oświadczeniami, w znakomitej większości są zainteresowane pozytywnym zakończeniem sprawy, jeśli chodzi o zabezpieczenie interesów S. S. Ostatecznie organ winien zauważyć, że oświadczenia te pozostają w sprzeczności ze stanowiskiem S. i T. S. Co znamienne, oświadczenie dotyczy stanu użytkowania od lat 70-tych ubiegłego wieku. Tymczasem część osób, które podpisały się pod tym oświadczeniem, ze względu na wiek nie może pamiętać tych lat. Skarżący dysponują również zdjęciami, które zostały wykonane przed wydaniem decyzji i obrazują stan na gruncie. Na zdjęciach tych uwidoczniony jest stan posiadania (miedza), szpaler drzewek, stan, kiedy na działce sąsiedniej nie było budynku gospodarczego należącego do E. S.
Skarżący podkreślili, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2016r. decyzja Starosty z dnia [...] 2014 r. jest ostateczna nie może być pominięta w toku dalszego postępowania. Jak zaznaczył Sąd decyzja w zakresie powierzchni działek przywracała jej powierzchnię sprzed modernizacji. Tymczasem zarówno w uchylonej już decyzji z dnia [...] 2015 r. jak i decyzji z dnia [...] 2017r. organ zdaje się nie zauważać, iż już wcześniej orzekał w przedmiocie powierzchni działek.
Skarżący podczas całego postępowania podnosili kwestię prawidłowego ustalenia przebiegu granic swoich działek. Opierali się przy tym na mapach geodezyjnych sporządzonych przed modernizacją. Jest to o tyle istotne, że według nich stan spokojnego posiadania nieruchomości nie uległ zmianie. Oczywiście należy pamiętać także o konieczności ustalenia linii brzegowej (ma to znaczenie w przypadku ustalenia powierzchni działki). Obraz przedstawiony na mapie ewidencyjnej w skali 1 : 2880 obowiązującej przed modernizacją zdaniem skarżących jest prawidłowy. Oczywiście różni się od opracowania sporządzonego podczas modernizacji, ale to nie może oznaczać, że mapa analogowa jest nieprawidłowa. Nie można zgodzić się z organem, który stwierdza, że mapa analogowa zawiera błędy. Nie ma dowodów na to, że mapa była niedokładana, nastąpił skurcz materiału. Jak również nie można zgodzić się z twierdzeniem, że zazwyczaj dawne mapy katastralne obarczone są znacznymi zniekształceniami geometrycznymi.
Uwzględniając złożone w tym postępowaniu zarzuty dokonano zmiany powierzchni w/w działek w modernizowanej ewidencji. Pomimo znaczącej zmiany powierzchni w/w działek nie doszło do zmiany map ewidencyjnych, które obrazują granice działek. Granice działek przebiegają w odmienny sposób, niż zostało to ujawnione na mapach ewidencyjnych.
Poprzednio obowiązujące mapy ewidencyjne (wykonane przed modernizacją) miejscowości J obrazowały rzeczywisty stan na gruncie i uwzględniały też powierzchnie działek, która została ustalona w/w decyzją Starosty. Należy wskazać tutaj na mapę przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1967 r. Wówczas budynki na działkach, których granice według Starosty są sporne, już istniały. Zostały zresztą na tej mapie naniesione. Skoro zmianie uległy powierzchnie działek, to taka sama zmiana winna nastąpić, jeżeli chodzi o granice ewidencyjne działek. Oczywiście organ mógłby wskazać, że przebieg takiej granicy jest sporny między stronami, ale byłyby one zgodne z przyjętą przez organ powierzchnia działek. A tak w obecnej sytuacji na skutek dokonanej modernizacji zarówno powierzchnia działek, ale też granice działek nie są zgodne.
W ocenie skarżących granice nieruchomości powinny zostać ustalone na gruncie przez uprawnionego geodetę w ramach określonych prawem procedur formalno – technicznych, w wyniku których powinna powstać dokumentacja geodezyjno-prawna stanowiąca podstawę jej oznaczenia w operacie ewidencyjnym, a następnie w dziale I księgi wieczystej. Sporządzona przez geodetę dokumentacja przebiegu granicy, która została włączona do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, powinna gwarantować właścicielowi nieruchomości ochronę posiadanych praw i dawać poczucie pewności, w jakim obszarze przysługujące mu prawo może on wykonywać.
W odpowiedzi na skargę organ, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 lipca 2021 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty nr [...] z dnia [...] 2021 r. znak: [...] orzekającej o uwzględnieniu zarzutów złożonych przez skarżących do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków jednostki ewidencyjnej M, obręb J, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego za numerem [...] w zakresie granic /powierzchni działki [...] i o rozpatrzeniu zarzutów do modernizacji o aktualizacji granic i powierzchni działki [...] położonej w J oraz ujawnieniu w bazie danych ewidencyjnych informacji o spornych odcinkach granic działki [...] z działkami: [...], [...], [...], [...] i [...]. Po nowym pomiarze powierzchnia działki [...] wynosi 0,4100 ha. Powyższe zatwierdzone zostało zgodnie z dokumentacją [...] przyjętą do materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30.09.2015 r.
Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.g.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje między innymi informacje dotyczące gruntów to jest ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Z kolei sama ewidencja gruntów i budynków została zdefiniowana w art. 2 pkt 8 u.p.g.k. jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zasadniczo w ramach ewidencji gruntów obszar kraju został podzielony na jednostki ewidencyjne, które są obszarami gruntów położonych w granicach administracyjnych gminy, a w przypadku gdy w skład gminy wchodzi miejscowość o statusie miasta, również w granicach administracyjnych miasta. Z kolei jednostka ewidencyjna została podzielona na obręby ewidencyjne, które są określane przez nazwę i numer lub przez sam numer. W ramach obrębów ewidencyjnych funkcjonują działki ewidencyjne. (zob. E. Stefańska [w:] Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, wyd. II, red. J. Lang, J. Maćkowiak, T. Myśliński, Warszawa 2018, art. 20). Zgodnie z obowiązującym w czasie wydawania decyzji przez organ II instancji §9 ust. 1 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393), zwanego daje r.e.g.b., działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.
W orzecznictwie przyjęto, że rejestr ewidencji gruntów ma być wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19.10.2011 r., I OSK 1764/10, LEX nr 1131488). Na jej podstawie strona nie nabywa więc prawa. W orzecznictwie podkreśla się, że ewidencja nie rozstrzyga natomiast sporów co do gruntów, organy ewidencyjne nie są zaś uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Łodzi z 14.03.2012 r., III SA/Łd 24/12, LEX nr 1139539).
W art. 20 ustawy ustawodawca określił rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (art. 20 ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 ustawy.
Sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych został określony w obowiązującym w czasie wydawania decyzji zarówno przez organ I, jak i II instancji rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Wobec powyższego podkreślić należy, że obowiązek starosty utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, o którym mowa w § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie może być jednak rozumiany jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz powołanego wyżej rozporządzenia wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie.
Stosownie do art. 24a ust. 1 ustawy starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Zgodnie natomiast z przepisami art. 24a ust. 9 i 10 Prawa geodezyjnego i kartograficznego środkiem prawnym służącym do kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo kartograficznym, przez osoby, których interesu prawnego dotyczą te dane, są zarzuty. O uwzględnieniu lub odrzuceniu tych zarzutów, starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10 art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
Zgodnie z § 36. r.e.g.b. przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej między innymi w celu podziału nieruchomości.
Postępowanie prowadzi się zgodnie z § 37. r.e.g.b., który w ust. 1 stwierdza, że jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Natomiast w ust. 2 tegoż paragrafu stwierdzono, że ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, może nastąpić w oparciu o zobrazowania lotnicze, satelitarne lub ortofotomapę, jeżeli te zobrazowania lub ortofotomapa charakteryzują się rozdzielczością zapewniającą wizualizację szczegółów sytuacyjnych, które mogą mieć znaczenie przy ustaleniu przebiegu tych granic. Przed przystąpieniem do ustalania przebiegu granic konieczne jest zawiadomienie wszystkich właścicieli oraz użytkowników wieczystych tych działek, a także osoby władające tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania (§ 38 ust. 1 r.e.g.b.) Takie zawiadomienie powinno zawierać następujące informacje:
1) dzień, godzinę i miejsce rozpoczęcia tych czynności;
2) oznaczenia i ewentualne dane adresowe działek ewidencyjnych, których będą dotyczyć te czynności, a także numery ksiąg wieczystych, jeżeli księgi takie są prowadzone dla tych działek;
3) pouczenie o konieczności posiadania dokumentu umożliwiającego ustalenie tożsamości osoby deklarującej swój udział w tych czynnościach oraz o tym, że udział w tych czynnościach leży w interesie podmiotu i że nieusprawiedliwione niewzięcie w nich udziału nie będzie stanowić przeszkody do ich przeprowadzenia. Jak z powyższego wynika pouczenie o tym, ze udział leży w interesie danego podmiotu jest niezbędny, gdyż dzięki temu dana osoba może zrozumieć, ze jej interesy mogą zostać naruszone w wyniku przeprowadzenia podziału sąsiedniej działki i że w jej interesie jest faktyczna obecność w trakcie przeprowadzania czynności na gruncie. Z kolei w/w zawiadomienie Powinno ono być doręczone za zwrotnym poświadczeniem odbioru lub za pokwitowaniem, nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem.
Kolejny § 39 r.e.g.b. odnosi się do sposobu postępowania przy ustalaniu przebiegu granic działek ewidencyjnych i położenia punktów granicznych. W pierwszym rzędzie ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca (uprawniony geodeta) na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, (na przykład z powodu nieobecności w momencie dokonywania pomiarów), o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. Dopiero w sytuacji, gdy spokojnego stanu posiadania nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków. Ustalane punkty graniczne wykonawca oznacza na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała stabilizacja tych punktów może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych i może dotyczyć wyłącznie punktów ustalonych w oparciu o zgodne oświadczenie. Następnie wyniki ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca utrwala w protokole, a integralną jego częścią są szkice graniczne.
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2021 r. znak [...] Starosta orzekł o uwzględnieniu zarzutów złożonych przez skarżących do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków i jednocześnie w ramach rozpatrzenia tych zarzutów do modernizacji o aktualizacji granicy i powierzchni działki [...] oraz o ujawnieniu w bazie danych ewidencyjnych informacji o spornych odcinkach granic działki z działkami [...], [...], [...], [...] i [...], a więc zgodnie z art. 24a ust. 9 i 10 rozpoznał zarzuty skarżących.
Ze skargi z dnia 28 września 2021 r. wynika, że skarżący nie zgadzają się z wydaną decyzją, gdyż w istotny sposób narusza ona ich prawo własności. Co ciekawe w większości zarzuty odnoszą się do działki [...], a nie do działki [...] będącej przedmiotem zaskarżonych decyzji. Sąd nie podziela zarzutów skarżących. W ocenie Sądu organy rozważyły wszystkie istotne okoliczności dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
Z akt sprawy należy wywnioskować, że uznano za nieprawidłowe czynności ustalenia przebiegu granic przeprowadzone w ramach prac modernizacyjnych 15 września 2009 r. oraz w toku postępowania dotyczącego rozstrzygania zarzutów 16 czerwca 2010 r. Starosta rozpatrując przedmiotową sprawę uznał, że ustalenie przebiegu granic, które miało miejsce 16 czerwca 2010 r. było wadliwe, gdyż nastąpiła tutaj wymiana gruntów, zatem nieformalny obrót ziemią, który jest niedopuszczalny. Było zatem zasadne, zdaniem organu, powtórzenie tych czynności. Rezultaty ponownie wykonanych prac mających na celu ustalenie przebiegu granic działki nr [...] oraz ich pomiaru zawiera przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operat [...] sporządzony przez geodetę uprawnionego B. P., który przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 30 września 2015 r.
Z protokołu ustalenia granic (karta 420-426) spisanego 26 sierpnia 2015 r. przez geodetę B. P. wynika, że granice działki nr [...] wykonawca ustalił:
- z działkami nr [...] (w punkcie 10115) i [...] na podstawie zgodnych wskazań
właścicieli tych działek, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych czyli w myśl § 39 ust. 1 rozporządzenia;
- z działką nr [...] na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania czyli zgodnie z § 39 ust. 2 rozporządzenia. S. S. i T. S. podpisali protokół ustalenia, natomiast przedstawiciel Skarbu Państwa - Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej - właściciela działki nr [...] nie stawił się;
- z działkami: nr [...], nr [...] nr [...] nr [...] i nr [...] na podstawie analizy map jednostkowych czyli w trybie przepisu § 39 ust. 3 rozporządzenia.
Skarżący nie wyraził zgody na ustaloną granicę działki [...] od punktu 10136 poprzez punkty: 10186, 10289, 10413 do punktu 10469 (punkt zaakceptowany) oraz na odcinku od punktu 10495 prze punkt 10492 do punktu 10115 (punkt zaakceptowany). Z kolei Pan E. S. ( w dacie pomiaru właściciel działek [...] i [...] wraz z żoną M. S.) nie wyraził zgody na przebieg granicy działki [...] z działką [...] na odcinku od punktu 10469 przez punkty 10419. 10374, 10346 do punktu 10495.
Z uwagi na powyższe granice działki [...] z działkami: [...], [...], [...], [...] i [...], ustalone przez geodetę w terenie, zostały w operacie oznaczone jako sporne - stosownie do przepisu zawartego w §39 ust. 8 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Należy przy tym zauważyć, że granica działki [...] z działkami [...] i [...] na odcinku od punktu 10075 przez punkty: 10103, 10107, 10119, 10136 do punktu 10186. Działki [...] oraz [...] jak wynika z zapisów w ewidencji gruntów i budynków, które ujawnione są z określaniem użytku jako Wp - woda płynąca - powinny były zostać ustalane z uwzględnieniem ustawy Prawo wodne (ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 z późn. zm.). Tym niemniej okazało się, że w chwili ustalania granic koryto potoku J, na odcinku gdzie działka [...] graniczy z działką [...], jest przesunięte, a zatem na przedmiotowym odcinku działki [...] nie ma już wód płynących i wobec tego nie ma konieczności uwzględniania w tym zakresie ustawy Prawo wodne.
Zdaniem Sądu dane ewidencyjne zawarte w operacie technicznym [...] spełniają wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych, a dokumentacja geodezyjna w nim zawarta, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego 30 września 2015 r., może stanowić podstawę do wykazania przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi, w tym ujawnienia w bazie danych ewidencyjnych informacji o spornych odcinkach granic.
Należy także zauważyć, że organ prawidłowo dokonał obliczanie powierzchni działki nr [...] na odstawie dokonanego wcześniej ustalenia przebiegu granic i pomiaru położenia punktów granicznych.
Sąd podkreśla, że rozpatrując niniejszą sprawę dotyczącą zarzutów złożonych do zmodernizowanych danych granic i powierzchni działki ewidencyjnej nr [...], organ odwoławczy ocenił dostępną dokumentację zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowiącą podstawę wykazania przebiegu granicy nr [...]. Dokonał analizy kryteriów, według których ustalono przebieg granic tej działki z działkami sąsiednimi i uznał, że operat techniczny nr [...], w tym zawarty w nim protokół ustalenia przebiegu granic, zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami technicznymi i mogą stanowić podstawę do wykazania danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi oraz powierzchni działki nr [...]. Trafnie również, nieakceptowane przez właścicieli granice zostały uznane za sporne.
Zdaniem Sądu skoro skarżący uważają, że przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami przebiega inaczej niż zostało to odzwierciedlone aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków, to rozstrzygnąć ten spór należy i można tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym. Dopiero wynik postępowania rozgraniczeniowego może stanowić podstawę do dokonania przez organy ewidencyjne aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami.
Prawo dopuszcza korektę niektórych danych ewidencyjnych, ale tylko pod warunkiem, że nie budzą one wątpliwości i są przez prawo dopuszczone. Regulacje te mają na celu uniezależnienie założenia ewidencji bądź jej modernizacji od rozpatrzenia sporów własnościowych dotyczących działek, dla których właściwy jest tryb postępowania rozgraniczeniowego.
Przy wydawaniu kontrolowanych decyzji organy nie dopuściły się ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na jej wynik.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak pkt 1 sentencji wyroku.
Zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 535) w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis wynosił 200 zł, skarżący uiścili wpis w wysokości 400 zł, w związku z powyższym Sąd zarządził w pkt 2 wyroku zwrot nadpłaconego wpisu w kwocie 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło