III SA/Kr 1320/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Jakub Makuch Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 12 czerwca 2024 r., nr SKO-PS-4110-51/24 w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek okresowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu 480,00 (czterysta osiemdziesiąt) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany od tego rodzaju czynności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 12 czerwca 2024 r., nr SKO-PS-4110-51/24 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z 7 maja 2024r., znak: MOPS.I.5011.003913.05.2024, uchylającą w całości decyzję nr MOPS.I-5011.006761.09.2022 7 dnia 12 września 2022r. z późniejszymi zmianami o przyznaniu A. H. zasiłku okresowego. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r., poz.572) w związku z art. 38 ust. 1, art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. 2023, poz. 901 ze zm.). Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia 12 września 2022 r., (nr MOPS.I.5011.006761.09.2022) przyznano A. H. zasiłek okresowy od 1 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. w wysokości 600 zł z powodu długotrwałej choroby. Następnie decyzją z dnia 02 grudnia 2022 r., zmieniono wspomnianą decyzję w części dotyczącej wysokości, powodu oraz okresu przyznania świadczenia i przyznano A. H. zasiłek od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 31 października 2024 r. w kwocie 300,00 miesięcznie. Kolejną decyzją z dnia 14.04.2023 r. zmieniono ww. decyzję w części dotyczącej wysokości zasiłku w okresie od 01 kwietnia 2023 r. do 30 kwietnia 2023 r. w kwocie 192,08 zł oraz od 1 maja 2023 r. do 31 października 2024 r. w kwocie 246,04 zł. Organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w związku z informacją o zmianie sytuacji dochodowej rodziny. SKO w Nowym Sączu w decyzji z 15 lutego 2024 r. uchyliło decyzję organu I instancji w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu skarżącej zasiłku okresowego i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kolegium podkreśliło, że koniecznym będzie wykazanie, czy A. H. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też prowadzi je wspólnie z synem. Decyzją z dnia 07 maja 2024r., znak: MOPS.I.5011.003913.05.2024 Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowym Sączu, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Nowego Sącza uchylił w całości decyzję nr MOPS.I-5011.006761.09.2022 z dnia 12 września 2022r. z późniejszymi zmianami przyznającą A. H. zasiłek okresowy. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w przeprowadzonych w dniu 13 października 2023 r. oraz 27 marca 2024 r. wywiadach środowiskowych, a także na podstawie zgromadzonej dokumentacji ustalono, że pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym syn A. H., D. H. uzyskał dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę, które we wrześniu 2023 r. wyniosło 2 533,86 zł. Kwota zmiany tego dochodu w stosunku do dochodu ustalonego w decyzji z dnia 14 kwietnia 2023 r., nr MOPS.l. 5011.003320.04.2023, przekroczyła 10% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. w przypadku rodziny A. H. kwotę większą niż 60,00 zł, co wpływa na wysokość zasiłku okresowego. Wyjaśniono, iż dochód rodziny A. H. we wrześniu 2023 r. wyniósł 3 241,78 zł, a w jego skład wchodzi zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł, zasiłek stały w wysokości 492,08 zł oraz wynagrodzenie za pracę D. H. w wysokości 2 533,86 zł. Dochód na osobę w rodzinie A. H. wynosi zatem 1620,89 zł i przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynoszące 600 zł. W związku z czym organ I instancji uznał, iż zasiłek okresowy A. H. nie przysługuje. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu I instancji zasadne stało się uchylenie w trybie art. 106 ust. 5 ustawy, ww. decyzji z dnia 12 września 2022 r. z późniejszymi zmianami, przyznającej zasiłek okresowy w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji A. H. zarzuciła, że nie zgadza się z treścią uzasadnienia, gdyż nie jest prawdą, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Oświadczyła, że syn już dawno się wyprowadził, gdyż nie było w domu warunków do życia. Poinformowała, że kiedyś na była zaciągnięta pożyczka na remont domu poi pożarze, którą do dziś spłaca syn i z tego powodu są kłótnie bo syn uważa, że nie ma środków do życia. Poinformowała, że zawsze mówiła, ze syn nie daje jej żadnych pieniędzy i nie wie o nim nic bo są w konflikcie a odwiedziny dotyczą jego kota. Wyjaśniła przy tym, że wiele razy podpisywała pusty papier i to jest jej jedyne wytłumaczenie na to, że zaistniała taka sytuacja. Uzasadniając opisane na wstępie rozstrzygnięcie, Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 106 ust. 5 ustawy decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. W dniu 13 października 2023 r. w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego Pani A. H. złożyła pisemne oświadczenie, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem D. Nie wie jednak czy syn osiąga dochód, jest dorosły i nie opowiada się jej. W dniu 30 października 2023r. wpłynęło do organu zaświadczenie o zarobkach D. H., z którego wynika, że we wrześniu 2023r. uzyskał dochód w kwocie brutto 3600,00zł. (493,56zł. - składka społ., 43,00zł.- składka zdrów., 250,00zł. - koszty uzyskania przychodu). Z uwagi na fakt, że zasiłek okresowy został przyznany dla rodziny składającej się z dwóch osób tj. A. H. i D. H., to po uzyskaniu dochodu przez D. H. należało osiągnięty przez niego dochód uwzględnić w dochodzie rodziny i ponownie ocenić, czy rodzina spełnia przesłanki do dalszego pobierania zasiłku okresowego. Organ II instancji zaznaczył, że w trakcie pobierania zasiłku okresowego A. H. nie poinformowała organu o zmianie sytuacji dochodowej rodziny (o uzyskaniu dochodu przez syna), jak również nie zgłaszała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, lecz do października 2023r. zawsze oświadczała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem. Kolegium wyjaśniło, że kwestia tego, czy A. H. - w okresie od września 2022r. do dnia wydania przez organ I instancji decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu zasiłku okresowego - prowadziła wspólne gospodarstwo domowe w synem, czy samodzielnie nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu. Podkreślono, że dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy istotny jest jedynie fakt, czy w dacie rozpatrywania tej sprawy istniały podstawy do uchylenia decyzji orzekającej o przyznaniu A. H. zasiłku okresowego, czy też nie. W ocenie Kolegium, analiza akt sprawy wskazuje, że istnieją podstawy do uchylenia decyzji orzekającej o przyznaniu rodzinie A. H. zasiłku okresowego przyznanego decyzją z dnia 12 września 2022r. z późniejszymi zmianami. Jeżeli bowiem przyjąć, że A. H. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, to jak wyżej wyjaśniono, po uzyskaniu dochodu przez D. H. należało osiągnięty przez niego dochód uwzględnić w dochodzie rodziny. Wówczas należało przyjąć, że dochód na osobę w rodzinie A. H. wynosił 1620,89 zł i przekraczał kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynoszące 600 zł. Rodzina utraciła zatem prawo do zasiłku okresowego, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji przyznającej ten zasiłek. Natomiast w sytuacji uwzgledniającej oświadczenie strony, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z synem, również należało uchylić decyzję o przyznaniu zasiłku okresowego, gdyż był on przyznany dla rodziny, a nie dla gospodarstwa jednoosobowego, a zatem w oparciu o inne przepisy i zasady oraz inny stan faktyczny. W takiej sytuacji, A. H. powinna była poinformować organ o tym, że syn wyprowadził się i nie prowadzi już z nią wspólnego gospodarstwa domowego oraz powinna była wystąpić o przyznanie jej zasiłku okresowego dla gospodarstwa jednoosobowego. Pismem z dnia 8 lipca 2024r. A. H. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając: - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 901 z późn, zm.) poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany sytuacji dochodowej, w sytuacji, gdy do takiej zmiany nie doszło, - naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 7 maja 2024 roku; wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie poprzez przyznanie odwołującej A. H. prawa do zasiłku okresowego, ewentualnie: - przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przed właściwym organem, - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, - nieobciążanie skarżącej mogącymi pojawić się kosztami postępowania z uwagi na jej tragiczną sytuację materialną, którą skarżąca zechciała zobrazować w załączonym oświadczeniu majątkowym. Skarżąca zakwestionowała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i oświadczyła, że od samego początku wskazywała, że jej syn nie mieszka z nią oraz że w przedmiotowej sprawie nie doszło do jakiejkolwiek zmiany sytuacji dochodowej strony. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz.935) dalej - p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 § 1 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. SKO w Nowym Sączu w decyzji z 15 lutego 2024 r. uchyliło decyzję organu I instancji w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu skarżącej zasiłku okresowego i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kolegium podkreśliło, że koniecznym będzie wykazanie, czy A. H. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też prowadzi je wspólnie z synem. Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (w skrócie "u.p.s."), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł , zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600 zł , zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Natomiast, stosownie do treści art. 8 ust. 3 u.p.s. - za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszając o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 u.p.s., za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Według art. 38 ust. 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zgodnie z art. 38 ust. 2 u.p.s. zasiłek okresowy ustala się: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że miesięczna kwota zasiłku nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Na podstawie regulacji zawartej w art. 163 k.p.a., organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w rozdziale 13 Kodeksu, o ile przewidują to przepisy szczególne. Takim przepisem szczególnym jest art. 106 ust. 5 u.p.s., zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także, jeśli wystąpiły przesłanki z art. 11, art. 12, art. 107 ust. 5 u.p.s., przy czym zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Postępowanie w sprawie wzruszenia decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 jest postępowaniem nowym w stosunku do tego, w którym wydano decyzję podlegającą wzruszeniu, a decyzja wydana w tym trybie - jako konstytutywna - kształtować może na nowo sytuację prawną strony. Podkreślić należy, że każda z przesłanek wymienionych w art. 106 ust. 5 u.p.s. stanowi samodzielną, odrębną podstawę uchylenia lub zmiany decyzji, a zakresy tych podstaw są rozłączne. Z powołanego przepisu wynika również, że zmiana sytuacji materialnej czy osobistej może powodować zmianę lub uchylenie decyzji, z tym że chodzi tu o zmiany, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji przyznającej określone świadczenie. Natomiast stwierdzenie przez organ administracyjny wystąpienia przesłanek określonych w art. 106 ust. 5 u.p.s., wiąże się z wydaniem decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję pierwotną ze skutkiem, co do zasady, na przyszłość. Wskazanie przez organ, że sytuacja materialna lub osobista strony uległa zmianie, powinna wywrzeć tylko ten skutek, iż stosownie do unormowań art. 38 ust. 1 oraz art. 106 ust. 5 u.p.s., organ pomocy społecznej powinien był ustalić czy skarżącej przysługuje prawo do zasiłku okresowego na dzień orzekania w przedmiotowej sprawie. W kontrolowanej sprawie sporna jest właśnie okoliczność, czy doszło do zmiany sytuacji dochodowej skarżącej, przy uwzględnieniu okoliczności prowadzenia przez skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego z D. H. (synem), którą to okoliczność ustalono, w ocenie Sądu, w sposób arbitralny. Z treści przeprowadzonego w dniu 15 grudnia 2023 r. wywiadu środowiskowego wynikają pewne nieścisłości. Skarżąca wskazuje m.in., że syn pomieszkuje domu, ale nie partycypuje w kosztach mieszkaniowych. W wywiadzie odnotowano, że "z rozmowy wynika, iż mogą pozostawać ze sobą w konflikcie". W oświadczeniu z 15 grudnia 2023 r. złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, skarżąca oświadczyła, że syn zjawia się czasem i czasem pomaga, nie wie gdzie pracuje. W oświadczeniu z 5 stycznia 2024 r., złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, skarżąca podała, że "pozostaje skonfliktowana z synem od kilku miesięcy, a wcześniej nie prowadziliśmy wspólnego gospodarstwa domowego". W oświadczeniu z 17 stycznia 2024 r., złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, skarżąca oświadczyła, że jest sama i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W oświadczeniu z 17 stycznia 2024 r., złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, skarżąca oświadczyła, że zamieszkuje od miesięcy sama (...) syn rzadko pożycza grosza (...) Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że nie zostało ustalone czy skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też prowadzi je wspólnie z synem. Podkreślenia jednakże wymaga, iż precyzyjne i jednoznaczne ustalenia faktyczne powyższego rodzaju muszą wynikać z akt sprawy oraz powinny mieć odzwierciedlenie w prawidłowo zredagowanym uzasadnieniu decyzji. Stosownie do definicji rodziny zawartej w art. 6 pkt 14 u.p.s. rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Faktyczny związek, o jakim mowa w powołanym przepisie oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie jest przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Wspólne zamieszkiwanie dwóch lub więcej osób w rozumieniu art. 6 pkt 14 u.p.s. zawsze będzie oznaczać wspólne gospodarowanie (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1947/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1537/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 889/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl.). Warto w tym miejscu odnotować, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 lutego 1996 r. (sygn. akt II URN 56/95; System Informacji Prawnej LEX) stwierdził, iż "cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują." O istnieniu powyższej sytuacji mogą zatem świadczyć: przygotowanie wspólnych posiłków, przetworów, organizowanie drobnych napraw, szczegółowa orientacja co do zajęć drugiej osoby (ich rodzaju, miejsca wykonywania, opłatności, wysokości odpłatności itp.), wspólne zamieszkiwanie, przy zachowaniu pozorów zamieszkiwania w innym miejscu. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W kontrolowanej sprawie organ I instancji nie dał wiary oświadczeniom skarżącej z tego tylko powodu, że wcześniej (przed wszczęciem postępowania w tej sprawie) treść oświadczeń skarżącej była odmienna. Podkreślić trzeba, że w tym postępowaniu administracyjnym nie zgromadzono żadnego dowodu, z którego by wynikało, że skarżąca prowadzi wraz z synem wspólne gospodarstwo domowe. Takim dowodem nie może być zaświadczenie pracodawcy o wysokości zatrudnienia D. H., w którym widnieje adres [...], [...] N. Organ odwoławczy poprzestał na powieleniu ustaleń dokonanych przez organ I instancji nie odnosząc się szczegółowo do podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu okoliczności, a przede wszystkim bez szczegółowej oceny wiarygodności tych twierdzeń i oświadczeń złożonych przez skarżącą w świetle całości zgromadzonego materiału dowodowego. Nie jest taką oceną wiarygodności samo przytoczenie twierdzeń organu I instancji przeciwnych do twierdzeń skarżącej. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego, który poprzedza wydanie decyzji, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wskazując powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności, ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1151/16). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na pełną weryfikację poprawności zmiany decyzji w sprawie zasiłku stałego dla skarżącego. Pamiętać natomiast należy, że nie jest rolą sądu administracyjnego zastępowanie organu administracji w podejmowaniu rozstrzygnięć administracyjnych oraz poszukiwanie w całokształcie sprawy motywów, jakimi kierowano się przy wydaniu decyzji. Motywy te muszą wprost wynikać z decyzji, umożliwiając sądowi administracyjnemu kontrolę prawidłowości działań organu, które doprowadziły do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 października 2016 r., III SA/Łd 270/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym uwzględnić fakt, że organ administracji bierze pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący w dacie wydania decyzji. Ponadto, jak wskazał ustawodawca w art. 133 § 1 p.p.s.a. – sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Badając zgodność z prawem wydanej decyzji Sąd nie może zatem zastępować organu w gromadzeniu materiału dowodowego koniecznego do załatwienia sprawy i włączaniu ich do akt sprawy. Z tych względów Sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki z art. 106 ust. 5 u.p.s. - do uchylenia decyzji z 12 września 2022 r. z późniejszymi zmianami, przyznającej zasiłek okresowy. W ponownie prowadzonym postępowaniu w tej sprawie organy administracji uwzględnią przedstawioną ocenę, uzupełnią materiał dowodowy sprawy w zakresie wyżej wskazanym oraz wypowiedzą się w sygnalizowanych kwestiach. Organy winny rozstrzygnąć istotne dla sprawy okoliczności, w sposób zgodny z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. dokonać oceny zgromadzonego materiału dowodowego, jego wiarygodności, jak też wiarygodności twierdzeń skarżącej. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) orzekł jak w punkcie I wyroku. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł w punkcie II wyroku zgodnie z art. 250 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 763) w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu przyznając kwotę 480 zł powiększoną o podatek VAT należny dla tego rodzaju czynności. Pełnomocnik skarżącej wniósł o zasądzenie koszów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oraz złożył oświadczenie, że nie zostały one pokryte w całości, ani w części. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).