III SA/Kr 1325/24

| | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 czerwca 2024 r. sygn. akt SKO.NP/4115/124/2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r. znak: SKO.NP/4115/124/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej: k.p.a.), art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm.; dalej: u.ś.r.) oraz art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. T. (dalej: skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia 10 kwietnia 2024 r. znak: GOPS.ŚR.5231.8.2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad matką K. M. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 24 listopada 2023 r. skarżąca wystąpiła do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad matką, legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Bochni z dnia 20 września 2023 r. nr [...] zaliczającym ww. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe ze stwierdzeniem, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 23 sierpnia 2023 r. Wójt Gminy D., decyzją z dnia 10 kwietnia 2024 r. znak: GOPS.ŚR.5231.8.2023, odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad matką. Wprawdzie ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że matka skarżącej posiada niezdolność do samodzielnej egzystencji, jednak nie sposób przyjąć, aby skarżąca z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje opiekując się matką, rzeczywiście nie mogła podjąć żadnej pracy. Ponadto organ I instancji podkreślił, że skarżąca nie jest jedyną osobą zobowiązaną do alimentacji względem matki, są jeszcze jej dwie siostry. W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji, skarżąca zarzuciła: 1. błędne zastosowanie art. 17 ust. 1a u.ś.r. stanowiącym o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki posiada zstępnych, którzy nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz córki, 2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną przez skarżącą, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. W motywach rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału niewątpliwie wynika, że skarżąca nie zaprzestała całkowicie prowadzenia gospodarstwa rolnego, skoro jak wynika z informacji uzyskanej z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, skarżąca figuruje w ewidencji producentów ARiMR i ma nadany numer gospodarstwa. Nadto dodał, że w latach 2022-2023 ww. składała wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich i takie płatności otrzymywała z ARiMR. Dodatkowo na podstawie oświadczenia o stanie majątkowym złożonym przez skarżącą w dniu 19 grudnia 2023 r. ustalono, że posiada ciągnik Ursus 303, brony, radło oraz pług. W tych okolicznościach SKO stwierdziło, że twierdzenie skarżącej o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym od 1 stycznia 2014 r., nie przystaje do oświadczenia złożonego w ramach wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w którym podała, że zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 22 listopada 2023 r. Nadto w latach 2022-2023 ww. składała wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich i takie płatności otrzymywała z ARiMR. Z powyższych ustaleń jednoznacznie wynika, że skarżąca posiada status producenta rolnego. Twierdzenia skarżącej w tym względzie zawarte w piśmie z dnia 1 marca 2023 r., jakoby skarżąca nie figurowała w ewidencji producentów rolnych, pozostają w sprzeczności z pismem Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 marca 2024 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2114 z póżn. zm.) płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli; został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności (pkt 1), oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (pkt 2). Ponadto wyjaśnił pojęcia takie jak: producent rolny, gospodarstwo rolne, rolnik czy prowadzenie działalności gospodarczej. Podkreślił, że płatności przysługują osobom, które rzeczywiście wykonują pracę w gospodarstwie rolnym. Z kolei samo posiadanie gospodarstwa rolnego nie jest wystarczającym i samoistnym warunkiem otrzymania płatności. Na rolniku spoczywa bowiem obowiązek przestrzegania praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, które wchodzą w zakres prowadzenia gospodarstwa rolnego i czerpania z tego tytułu korzyści w postaci otrzymywanych dopłat unijnych. Następnie Kolegium, odniosło się sposobu rozumienia kategorii prowadzenia działalności rolniczej, powołując się na uchwalę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. I OPS 5/12, w której wskazano, że prowadzenie działalności rolniczej wiąże się ściśle z normalnymi działaniami koniecznymi dla prowadzenia gospodarstwa rolnego, tj. z wykonywaniem pracy w tym gospodarstwie lub wykonywaniem innych zwykłych czynności związanych z prowadzeniem takiej działalności, z tym że czynności te lub praca nie muszą mieć charakteru pracy fizycznej, a mogą polegać np. na zarządzaniu gospodarstwem. Prowadzenie gospodarstwa rolnego może polegać zatem tylko na zarządzaniu nim. Dopiero występowanie całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli niemożność wykonywania pracy fizycznej w gospodarstwie i brak możliwości zarządzania nim, z reguły stanowi obiektywną przeszkodę w prowadzeniu gospodarstwa, a tym samym osiągania z niego dochodu. Z kolei przy właściwej organizacji pracy, rolnik może prowadzić gospodarstwo rolne - zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jest bowiem organizatorem własnej pracy. Ma możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną. SKO stwierdziło, że skarżąca jest zarejestrowana w ewidencji producentów rolnych prowadzonej przez ARiMR z racji ubiegania się i pobierania płatności bezpośrednich w opisanych przez Agencję latach. Kolegium, nie dopatrzyło się informacji, z której wynikałoby, że skarżąca złożyła wniosek o wykreślenie z ewidencji producentów. W związku z powyższym – zdaniem Kolegium – skarżąca, nie spełniła przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynikającej z art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r., ponieważ wbrew złożonemu oświadczeniu w ramach wniosku z dnia 22 listopada 2023 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego z dniem 22 listopada 2023 r. Nadto skarżąca przy właściwej organizacji pracy mogłaby zarządzać gospodarstwem rolnym i jednocześnie sprawować opieka nad niepełnosprawną matką, w wymiarze koniecznym do zaspokojenia wymagań podopiecznej. W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącą a koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką. Skarżąca nie wykazała w dostateczny sposób, że zakres opieki sprawowanej nad matką, uniemożliwia jej dalsze prowadzenie gospodarstwa, czy też w sposób zupełny podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skarżąca przedłożyła dokumenty medyczne w postaci: - karty informacyjnej z dnia 28 lipca 2023 r. wydanej przez SPZOZ w Bochni Szpital Powiatowy Oddział Chorób Wewnętrznych z Pododdziałem Kardiologicznym, gdzie, pacjentka przebywała w okresie od 11 lipca 2023 r. do 28 lipca 2023 r. W ramach rozpoznania uwidoczniono występujące u matki skarżącej choroby - podejrzenie wrzodu samotnego odbytnicy, polip esicy, uchyłki esicy, guzki krwawnicze, infekcja układu moczowego, nadciśnienie tętnicze, przewlekły zespół wieńcowy, otyłość, niedowład połowiczy lewostronny, rozległe zmiany naczyniopochodne poudarowe mózgowia, miażdżyca uogólniona, zmiany zwyrodnieniowe stawów głównie stawu kolanowego lewego, gruczolak lewego nadnercza, niedokrwistość niewielkiego stopnia z powodu niedoboru żelaza. W epikryzie m.in. zapisano, że pacjentka jest głównie leżąca z powodu bólu lewego stawu kolanowego; - zaświadczenia lekarskiego z dnia 25.01.2024 r. wydane przez lekarza specjalistę medycyny ogólnej SPZOZ w D. Ponadto skarżąca przedłożyła ocenę podopiecznej wg skali Barthel, z której wynika, że matka skarżącej uzyskała wynik na poziomie 10 pkt na 100 pkt możliwych do osiągnięcia. Niniejsze oznacza, że badana potrzebuje pomocy w krojeniu i smarowaniu masłem - 5 pkt, sporadycznie, bezwiednie nie kontroluje czynności fizjologicznych - 5 pkt. W pozostałym zakresie niepełnosprawna uzyskała wynik 0 pkt. U matki skarżącej przeprowadzono również w dniu 22 stycznia 2024 r. Skrócony Test Sprawności Umysłowej AMTS. W ramach testu pacjentka uzyskała wynik na poziomie 6 pkt na 10 pkt możliwych, co oznacza, że u ww. występują zaburzenia w stopniu umiarkowanym. W ramach rodzinnego wywiadu środowiskowego pracownik socjalny odnotował, że matka skarżącej zamieszkuje ze skarżącą jej mężem oraz trojgiem dzieci. Ze względu na konieczność sprawowania opieki nad matką skarżąca oświadczyła, że nie pracuje zawodowo, nie podejmuje prac dorywczych, pracownik socjalny podał, że matka skarżącej jest osobą w podeszłym wieku, chorą, niepełnosprawną w stopniu znacznym, na stałe. Jest po dwóch udarach i od maja 2023 r. większość spędza w łóżku. Pozostaje w stałym leczeniu poradni kardiologicznej i lekarza rodzinnego. Jednocześnie wskazano, że wysadzana jest na wózek inwalidzki, wymaga pomocy osób drugich wszystkich czynnościach życia codziennego. Zakres opieki obejmuje codzienną zmianę pampersa, smarowanie ciała, utrzymanie higieny osobistej. Nadto skarżąca wykonuje codzienne zakupy, przygotowuje posiłki, podaje leki, wykonuje czynności porządkowe. Czynności opiekuńcze skarżąca wykonuje przez około 7 godzin dziennie. Od miesiąca sierpnia 2023 r. skarżąca opiekuje się matką praktycznie przez cały czas. Kolegium powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśliło, że opisane czynności opiekuńcze wykonywane przez skarżącą wobec niepełnosprawnej matki, mają charakter typowych czynności codziennych przez co nie wymagają nieprzerwanej obecności osoby opiekuna. Na szczególną uwagę zasługuje fakt prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa rolnego, a ściślej możliwość zaplanowania pracy, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną. Dodatkowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, że oprócz skarżącej w równym stopniu zobowiązanymi do alimentacji matki jest jeszcze jej dwoje dzieci: - M. M., która mieszka w M., prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje z córką D. i jej rodziną, pracuje zawodowo na dwie zmiany w N. jako operator maszyn, w związku z czym nie ma możliwości sprawowania opieki nad matką, odwiedza jednak matkę w niedzielę i pomaga siostrze, - B. M., która mieszka w D., jest chora, ma problemy z poruszaniem się, dlatego może służyć jedynie pomocą w formie dotrzymywania matce towarzystwa, odwiedza matkę w niedziele. W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że istotne jawi się zaangażowanie, wymienionych w przedmiotowym wypadku członków rodziny, w sprawowanie opieki, chociażby doraźnej polegającej np. na pomocy finansowej wobec skarżącej, co wydaje się w przedmiotowym wypadku realne do spełnienia. Reasumując Kolegium wskazało, że z zebranego materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby opieka nad niepełnosprawną matką, sprawowana przez skarżącą, wykluczała podjęcie przez nią jakiejkolwiek aktywności zawodowej szczególnie, że nie zaprzestała ona prowadzenia gospodarstwa rolnego. Czynności skarżącej związane z opieką nad matką nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie pracy. W świetle zasad doświadczenia życiowego opieka nad niepełnosprawną jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem pracy, chociażby w niewielkim wymiarze czasu. Nadto możliwa jest również pomoc najbliższych członków rodziny w sprawowaniu opieki nad niepełnosprawną matką skarżącej. Przyjęty stan faktyczny sprawy uzasadnia zatem ocenę, że bezpośredni i ścisły związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem przez skarżącą aktywności zawodowej a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, nie istnieje w realiach rozpoznawanej sprawy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżonej decyzji zarzuciła: - rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżąca zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będącą jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż rodzeństwo skarżącej może partycypować w opiece nad niepełnosprawną matką, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia; - naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczeni co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organy obu instancji, stanowił przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r., z treści którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809, dalej: k.r.o.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ze wskazanych przepisów wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wymienionym w nim osobom, jeżeli spełnią one łącznie wskazane w nich przesłanki. Jak wynika z akt sprawy, matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Bochni z dnia 20 września 2023 r. nr [...] zaliczającym ww. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe ze stwierdzeniem, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 23 sierpnia 2023 r. Stosownie natomiast do treści art. 17b ust.1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 1). Dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w świetle art. 17b ust. 2 u.ś.r. jest stosowne oświadczenie złożone przez rolnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Taka forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Z oczywistych względów, nie ma w tym przypadku innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej – art. 7 k.p.a.). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Potencjalne sankcje karne, jakie mogą być zastosowane względem rolnika, który złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, pozostają bez związku z obowiązkiem organu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd podziela stanowisko wyrażone np. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. II SA/Łd 727/20, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lutego 2022 r. sygn. III SA/Kr 1600/21 (opubl. w CBOSA), że za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Za gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 333), o którym mowa w art. 3 pkt 6 u.ś.r., uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Stosownie zaś do art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, użyte w ustawie określenia "rolnik" oznaczają - rolnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Działalność rolnicza (art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013) oznacza: - produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; - utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub - prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy. Na rolniku spoczywa obowiązek przestrzegania praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (art. 9 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Jak wynika z informacji uzyskanej z Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa z dnia 12 marca 2024 r., skarżąca figuruje w ewidencji producentów ARiMR i ma nadany numer gospodarstwa. Nadto dodano, że w latach 2022-2023 ww. składała wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich i takie płatności otrzymywała z ARiMR. Informacja ta świadczy, że skarżąca w istocie nie przestała być rolnikiem przed końcem 2023 r., zatem Kolegium zasadnie przyjęło, że skarżąca nie spełniła przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. Sąd wskazuje, że systemowo, świadczenia pielęgnacyjne, zgodnie z art. 17 ust. 1 zdanie ostatnie u.ś.r., przysługują tylko tym osobom, które "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji". System świadczeń rodzinnych został tak pomyślany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Sąd podzielił zatem stanowisko Kolegium, że z uwagi na brak stosownej dyspozycyjności, skarżąca nie sprostała wymaganiom, które dałyby skuteczną możliwość ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką nad matką a niepodejmowaniem pracy, nie istnieje związek przyczynowy. Jedynie dodatkowo Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie podziela poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż "nie bez znaczenia dla sprawy jest okoliczność, że (...) posiada oprócz skarżącej, jeszcze dwoje dorosłych dzieci, a zatem, występują inne osoby, które powinny (osobiście bądź finansowo) włączyć się do opieki nad niepełnosprawną matką, do czego są zobowiązane zgodnie z ustawą Kodeks rodzinny i opiekuńczy (...) skarżąca nie jest jedyną osobą, na której ciąży obowiązek opieki nad matką, na co słusznie wskazywano w niniejszej sprawie. Ponadto należy zaznaczyć, że w ramach systemu pomocy społecznej istnieją różne formy wsparcia osób w opiece nad ich bliskimi umożliwiające opiekunom zachowanie aktywności zawodowej, w tym pomoc w formie usług opiekuńczych" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. I OSK 2322/22, opubl. w CBOSA), "jak prawidłowo wskazał to Sąd pierwszej instancji, opieka sprawowana przez skarżącą może być wspomagana przez dwóch braci skarżącej, przy czym wsparcie to nie musi przybierać postaci świadczeń osobistych. Sprawowany wymiar opieki, w tym w związku z uwzględnieniem możliwości wsparcia ze strony rodzeństwa, nie charakteryzuje się zatem związkiem przyczynowo-skutkowym wymaganym do przyznania wnioskowanego świadczenia" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2024 r., sygn. I OSK 128/23, opubl. w CBOSA), "w okolicznościach niniejszej sprawy nie można pominąć również faktu, że w niedalekiej odległości od matki skarżącej ( w sąsiedniej miejscowości) mieszka jej druga córka, która - jak sama podała – sprawuje czasami opiekę nad matką. Okoliczność ta nie ma co prawda decydującego znaczenia przy ocenie istotnej w sprawie przesłanki związku przyczynowego, jednak nie pozostaje bez wpływu na tę ocenę, bowiem obrazuje możliwości rodziny związane z organizacją opieki nad niepełnosprawnym jej członkiem" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. I OSK 229/23, podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. I OSK 158/23, opubl. w CBOSA). W ocenie Sądu, proces wykładni w kontrolowanej sprawie winien być dwuetapowy. W pierwszej kolejności wobec braku zdefiniowania pojęcia obciążenie obowiązkiem alimentacyjnym w u.ś.r. należy posłużyć się metodą wykładni systemowej zewnętrznej. Następnie w ramach wykładni systemowej wewnętrznej należy ustalić znaczenie tego pojęcia przy uwzględnieniu wszystkich przepisów k.r.o. regulujących obowiązek alimentacyjny. Istotnym jest także, że w u.ś.r. brak jest odesłania do jednego przepisu k.r.o., co ewentualnie mogłoby skutkować uznaniem, że wolą ustawodawcy było zawężenie ustalenia znaczenia pojęcia obciążenia obowiązkiem alimentacyjnym do tego przepisu ustawy. W braku tego rodzaju odesłania, w ocenie Sądu zasadnym jest dokonywanie procesu wykładni w oparciu o wyżej przedstawione zasady. W sytuacji, gdy wykładnia przepisów k.r.o. prowadzi do wniosku, że dana osoba może być obciążona albo obowiązkiem alimentacyjnym w całości albo jedynie jego częścią, to nie jest zasadnym nadanie pojęciu obciążenia obowiązkiem alimentacyjnym innego znaczenia na potrzeby u.ś.r. Podkreślenia wymaga, że k.r.o. w zakresie zagadnień związanych z obciążeniem obowiązkiem alimentacyjnym, jest aktem prawnym o podstawowym znaczeniu, także dla materii regulowanej u.ś.r., w sytuacji, gdy w u.ś.r. nie uregulowano danej kwestii w sposób odmienny. U.ś.r. nie wprowadziła specyficznego pojęcia obciążenia obowiązkiem alimentacyjnym. Konsekwencją tego jest takie rozumienie tego pojęcia, jak wynika on z regulacji k.r.o. Powyższe względy przemawiają za tym, że właściwym jest zastosowanie wykładni systemowej wewnętrznej przepisów k.r.o. Dopiero zastosowanie tych metod wykładni umożliwia właściwe odczytanie znaczenia pojęcia obciążenia obowiązkiem alimentacyjnym. W ocenie Sądu w tym przypadku aktualne jest stwierdzenie, że "żaden przepis prawa nie jest oderwaną jednostką, lecz występuje w pewnym kontekście systemowym – jest częścią określonego aktu normatywnego, który z kolei jest częścią określonej gałęzi prawa przynależącej do systemu prawa polskiego. Wykładając więc dany przepis prawa, należy brać pod uwagę jego relacje do innych przepisów danego aktu normatywnego (wykładnia systemowa wewnętrzna) oraz do przepisów zawartych w innych ustawach (wykładnia systemowa zewnętrzna)" (M. Zirk-Sadowski w: System Prawa Administracyjnego Wykładnia w prawie administracyjnym, tom 4, 2 wyd., wyd. CH BECK, str. 227). Przepisy regulujące pomoc społeczną nie cechują się autonomią od innych gałęzi prawa (w tym wypadku prawa rodzinnego) jaką cechuje się prawo podatkowe. Zatem jeżeli osoba wymagająca opieki ma oprócz osoby skarżącej jeszcze inne dzieci, z których część zamieszkuje w nieznacznej odległości od tej osoby, to realizując obowiązek alimentacyjny, w zakresie je obciążającym, mogą one wspomóc osobę skarżącą w opiece nad wymagającym opieki. Natomiast dzieci zamieszkujące w dalszej odległości, również realizując obowiązek alimentacyjny, w zakresie je obciążającym, powinny wspomóc tę osobę w inny sposób tj. finansując pomoc w opiece nad nią. Zgodnie bowiem z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Stosownie do treści art. 129 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, krewnych w tym samym stopniu, w tym wypadku dzieci, obowiązek alimentacyjny obciąża, co należy podkreślić, w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Tymczasem art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach nie przewiduje możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie obciążonej jedynie częścią obowiązku alimentacyjnego. Uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego jest osoba obciążona obowiązkiem alimentacyjnym, a nie jego częścią. Zgodnie natomiast z art. 135 § 1 k.r.o., zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Z kolei stosownie do § 2 tego przepisu, wykonanie obowiązku alimentacyjnego wobec osoby niepełnosprawnej, może, ale nie musi, polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych, polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania uprawnionego. Zgodnie zaś z art. 140 § 1 k.r.o., osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania, będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w tej samej kolejności, byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić. Okoliczności te mają co najmniej pośrednie znaczenie dla oceny czy zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez wnioskującego o świadczenie pielęgnacyjne, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. W niniejszej sprawie skarżąca ma siostry, z których jedna – M. – oświadczyła, że w razie potrzeby służy pomocą przy matce, mieszka od niej w odległości 2 km. Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na szczegółowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które, w ocenie Sądu, odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.