III SA/Kr 1331/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący w złożonym dnia 9 kwietnia 2015 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że należy do niego gospodarstwo rolne o powierzchni 4,20 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 1193 zł netto wynagrodzenia za pracę. Uzasadniając swoje starania podniósł, że jest w trudnej sytuacji finansowej. Twierdzi, że aktualnie przeznacza na prąd 88 zł, na wodę 20 zł, na wyżywienie 500 zł, na podatek 100 zł, na ubezpieczenie 110 zł, na środki czystości 100 zł, na opał 200 zł, na śmieci 20 zł. Z urzędu stwierdza się, że w składanych wcześniej wnioskach o prawo pomocy skarżący deklarował wysokość swoich dochodów na poziomie 1300 zł netto (k. 24). Nadto w skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego piśmie z dnia 18.03.2015 r. wyraźnie zaakcentował, że pogorszeniu uległa jego sytuacja materialna, gdyż jego wynagrodzenie zostało obniżone na kwotę 1193,80 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Z treści art. 259 §3 ppsa wynika, że prawomocne postanowienie referendarskie ma moc wiążącą jak orzeczenie sądu. Stąd ponowne postępowanie w tej samej kwestii wymaga zaistnienia "zmiany okoliczności sprawy" o której to przesłance wzmiankuje przepis art. 165 ppsa. Przez wyrażenie "zmiana okoliczności sprawy" należy zaś rozumieć stan faktyczny który uzasadniałaby wydanie postanowienia odmiennej treści niż, to które zostało wcześniej wydane (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Mede: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Zakamycze 2005 s. 382; J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006 s. 352). Obniżenie wynagrodzenia skarżącego wpisuje się w przedstawioną charakterystykę przesłanki o jakiej wzmiankuje przepis art. 165 ppsa. Jest to bowiem zmiana polegająca na pogorszeniu się sytuacji materialnej skarżącego (por. uzasadnienie postanowienia NSA z 4 marca 2015 r. sygn. akt. I OZ 176/15. Równocześnie nie można tracić z pola widzenia, że wykazane przez skarżącego w obecnym wniosku wydatki pochłaniają niemal w całości deklarowaną obecnie przez skarżącego kwotę dochodu. Wszystko to razem wzięte wskazuje zaś, że skarżący spełnia przesłanki umożliwiające przyznanie mu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, albowiem tych nie jest w staniu uiścić bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Okoliczność, że w postanowieniu z dnia 18 listopada 2005 r. (II OZ 877/05) Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział pogląd, zgodnie z którym postanowienia referendarza sądowego mające walor prawomocnych orzeczeń sądu (art. 259 ppsa) mogą być uchylane i zmieniane jedynie postanowieniami wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanymi na podstawie art. 165 ppsa nie sprzeciwia się niniejszemu rozstrzygnięciu. Zauważyć bowiem wypada, że stosownie do treści art. 258 §2 pkt. 7 ppsa w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy referendarze sądowi posiadają kompetencję do wydawania na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznawania lub odmowy przyznania prawa pomocy. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "co do" jest synonimem wyrażenia "w przedmiocie", które obejmuje pełne spektrum rozstrzygnięć jakie mogą zapaść a więc także zmiany uprzedniego. Skoro zaś referendarz sądowy został wyposażony w kompetencję do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy to takie jego uprawnienie obejmuje tym bardziej umocowanie do dopasowania swego rozstrzygnięcia w nawiązaniu do zmienionych okoliczności sprawy. Możliwość zmiany postanowienia jest bowiem niczym innym jak tylko narzędziem procesowym służącym dostosowaniu orzeczenia do sytuacji strony. Jeśli zaś w zakres rozumienia zwrotu "co do przyznania lub odmowy prawa pomocy" użytego w art. 258 §2 pkt. 7 ppsa daje się wpisać także możliwość zmiany takiego postanowienia w trybie art. 165 ppsa to wbrew podnoszonym obiekcjom przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują także możliwości zaskarżenia takiego postanowienia sprzeciwem (art. 259 ppsa). Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 165 w związku art. 258 §2 pkt. 7 i art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa