III SA/Kr 1344/10
WyrokWSA w Krakowie2011-10-18
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Janusz Kasprzycki, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołania, ograniczając się do rozpoznania odwołań jednej ze stron, podczas gdy inne strony również wniosły odwołania, a jedna z nich wniosła o przywrócenie terminu do ich wniesienia?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, w przypadku wniesienia odwołań przez kilka stron od tej samej decyzji organu I instancji, ma obowiązek rozpatrzyć je łącznie w jednym postępowaniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania, organ musi ustalić, czy wszystkie odwołania zostały wniesione w terminie, a w przypadku wniosku o przywrócenie terminu, najpierw rozstrzygnąć tę kwestię. Zaniechanie tego obowiązku, poprzez ograniczenie się do rozpoznania tylko części odwołań, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Organ I instancji uchylił wydane wcześniej zezwolenia i odmówił wydania nowych, powołując się na fakt, że lokal znajduje się w budynku wielorodzinnym, a wnioskodawcy nie przedłożyli zgody Wspólnoty Mieszkaniowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało te decyzje w mocy, uznając odwołania M. Ż. za skuteczne, a odwołania pozostałych stron za wniesione z uchybieniem terminu, bez rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca M. Ż. kwestionowała charakter budynku i potrzebę uzyskania zgody wspólnoty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2011 r. sprawy ze skarg M. Ż. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa z dnia 22 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 4,5% - 18% oraz piwa z dnia 22 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18% I. uchyla zaskarżone decyzje, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. Ż. kwotę 2271,00 zł (słownie: dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie – p.p.s.a.) Sąd postanowił połączyć sprawę o sygn. akt.
III SA/Kr 1344/10 ze sprawami o sygn. akt III SA/Kr 1345/10, III SA/Kr 1346/10
do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. III SA/Kr 1344/10.
Zaskarżonymi decyzjami z dnia 22 września 2010 r. nr [...], nr [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 18 ust. 1 i ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2007 r. Nr 70 poz. 473 ze zm., zwanej dalej ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi) oraz art. 138 § 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie
– k.p.a.) - utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
Organ I instancji - Prezydent Miasta - decyzjami z dnia [...] 2009 r., znak: [...], znak: [...], znak: [...], orzekł o uchyleniu decyzji - zezwoleń z dnia [...] 2007 r., znak: [...], znak: [...], znak: [...], na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. A, tj. zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, jakim jest drink-bar w B, przy ul. A , na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. B., tj. zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu oprócz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, jakim jest drink-bar w B, przy ul. A, na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. C, tj. zawierających powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, jakim jest drink-bar w B, przy ul. A, wydanych dla M. Ż., M. P. oraz K. C. oraz orzekł o odmowie wydania M. Ż., M. P. oraz K. C. zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. A, tj. zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, jakim jest drink-bar w B, przy ul. A, na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. B., tj. zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu oprócz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, jakim jest drink-bar w B, przy ul. A, na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. C, tj. zawierających powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, jakim jest drink-bar w B, przy ul. A. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 i art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
W uzasadnieniach tych decyzji organ I instancji wskazał, że podstawą wznowienia z urzędu postępowań zakończonych decyzjami - zezwoleniami z dnia [...] 2007 r., było ujawnienie nowych istotnych faktów i nowych dowodów,
które istniały w chwili wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał zezwolenia. Z dokonanych ustaleń wynika bowiem, że nieruchomość przy ul. A ma charakter budynku mieszkalnego wielorodzinnego, a więc w postępowaniach o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych wnioskodawcy winni byli przedłożyć zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej, pełniącej zarząd budynkiem, w którym miała odbywać się sprzedaż napojów alkoholowych. Organ wskazał, że w dniu 4 czerwca 2008 r. do Urzędu Miasta wpłynęło pismo H. P. – A., działającej jako zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A w B, z którego wynikało, iż w budynku tym znajdują się mieszkania oraz funkcjonuje tam Wspólnota Mieszkaniowa. Z kolejnego pisma H. P. – A. z dnia 3 lipca 2008 r. wynikało, że Wspólnota Mieszkaniowa funkcjonuje od 2002 r., o czym świadczą kserokopie zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON oraz decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej dla przedmiotowej Wspólnoty. We wskazanym piśmie H. P. – A. zwróciła się o wznowienie postępowania w sprawie wydania zezwolenia na rzecz wspólników Spółki cywilnej "D" w lokalu przy ul. A w B. W tej sytuacji, postanowieniami z dnia [...] 2008 r. organ wznowił z urzędu postępowania w sprawie wydania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, przyjmując, że organ w dniu wydania wcześniejszych zezwoleń nie wiedział o istnieniu tam Wspólnoty Mieszkaniowej, co w rezultacie skutkowało koniecznością uzyskania jej zgody. Podczas wizji lokalnej, w trakcie której uczestniczył również zarządca nieruchomości, przeprowadzonej w dniu 5 listopada 2008 r. stwierdzono, iż lokal ze sprzedażą alkoholu mieści się na parterze budynku pięciokondygnacyjnego. Łącznie w budynku znajduje się 14 lokali mieszkalnych, w większości wynajmowanych na cele mieszkaniowe. W części lokali mieszkają ich właściciele. W dniach 3 i 5 czerwca oraz 8 września 2009 r. przeprowadzono rozprawy administracyjne, w celu przesłuchania bardzo licznej grupy świadków na okoliczność charakteru przedmiotowego budynku. Ze złożonych zeznań wynika, że część lokali mieszkalnych pod tym adresem użytkowana jest z przeznaczeniem na wynajem (krótko i długoterminowy), zazwyczaj dla turystów zagranicznych. Świadkowie zgodnie zeznali iż wielokrotnie widzieli wchodzące do budynku osoby, wyglądające na turystów i wnoszące bagaże. Nie widywali tam natomiast osób sprawiających wrażenie stałych mieszkańców. Organ zaznaczył przy tym, że świadkowie obecni na rozprawie, w sposób spójny i jednolity zeznawali, iż ich zdaniem w budynku funkcjonuje hostel, z którego korzystają przede wszystkim osoby przybywające z zagranicy. Tą okoliczność organ prowadzący postępowanie uznał za udowodnioną (zgodnie z wnioskiem pełnomocnika strony), dlatego też odstąpiono od prób przesłuchania pozostałych świadków (również zgłaszanych przez pełnomocnika strony), uznając dotychczasowe wyjaśnienia za wiarygodne. Dalej organ zaznaczył, że zgadza się ze stwierdzeniem pełnomocnika strony, iż ustawodawca nie zdefiniował w ustawie o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pojęcia "budynek mieszkalny wielorodzinny", jednakże wskazał, że definicja taka określona jest w ustawie Prawo budowlane,
a nie - jak twierdzi pełnomocnik strony - w rozporządzeniu wykonawczym do prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2a w/w ustawy, budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest budynek, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej
niż dwóch lokali mieszkalnych. Interpretując zatem przedmiotowy przepis a contrario należy stwierdzić, iż budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym jest budynek,
w którym wydzielono więcej niż dwa lokale mieszkalne. W takiej sytuacji, zdaniem organu, przy określaniu charakteru budynku dla celów postępowania o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, należy korzystać z przytoczonej powyżej definicji. Z ewidencji ludności prowadzonej w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta wynika, że na dzień 10 czerwca 2008 r.
w czterech lokalach mieszkalnych było zameldowanych łącznie pięć osób. Stan
na 10 lutego 2009 r. było to siedem osób w siedmiu mieszkaniach i podobnie stan
na 12 listopada 2009 r. wynosił siedem osób zameldowanych w siedmiu lokalach.
W czterech mieszkaniach meldunki dotyczą pobytu stałego. Wszystkie powyższe ustalenia (w szczególności zeznania świadków) nie zmieniają faktu, iż w budynku funkcjonuje od 2002 r. Wspólnota Mieszkaniowa, która jako jedyna była władna
do wyrażenia zgody na sprzedaż napojów alkoholowych lub jej nie wyrażania. Organ zaznaczył przy tym, że w trakcie prowadzonego postępowania, zgodnie z ogólnymi zasadami k.p.a., podjęto również próby polubownego załatwienia sporu ze Wspólnotą Mieszkaniową. Na wniosek przedsiębiorców, organ w dniu 7 listopada 2008 r. wyznaczył termin do przedłożenia aktualnej zgody wspólnoty, co mogłoby
w przypadku przedłożenia takiej zgody, skutkować wydaniem decyzji o odmowie uchylenia zezwoleń. Dwukrotnie termin ten był przedłużany, ze względu
na oświadczenie strony o kłopotach związanych z przeprowadzeniem zebrania członków wspólnoty. W dniu 20 kwietnia 2009 r. do Urzędu Miasta wpłynęła informacja od administratora nieruchomości, iż Wspólnota Mieszkaniowa w dniu
5 grudnia 2008 r. nie wyraziła zgody na sprzedaż napojów alkoholowych. Organ zaznaczył, że fakt prowadzenia przez właścicieli wyodrębnionych lokali ich wynajmu na cele mieszkaniowe nie zmienia charakteru budynku. W konsekwencji, przedsiębiorcy wnioskując o wydanie zezwoleń na sprzedaż alkoholu, winni byli przedłożyć zgodę wspólnoty (lub też innego podmiotu, działającego z jej upoważnienia), czego nie uczynili, oświadczając jednocześnie, iż budynek nie ma charakteru mieszkalnego wielorodzinnego. Tymczasem w wyniku postępowania ustalono również, iż Wspólnota Mieszkaniowa nie wyrażała i nie wyraża zgody
na prowadzenie tam sprzedaży napojów alkoholowych.
Odwołania od powyższej decyzji złożyła M. Ż. oraz M. P. i K. C. W ramach wstępnej kontroli instancyjnej, działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że jedynie odwołania M. Ż. zostały wniesione
w terminie, przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a., natomiast pozostałe odwołania złożono z uchybieniem temu terminowi. A zatem, przedmiotem merytorycznego rozpoznania były wniesione skutecznie odwołania M. Ż.
W odwołaniach tych M. Ż. podniosła naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez uchylenie zezwoleń, podczas gdy brak było w ogóle podstaw do wznowienia postępowania, gdyż w sprawie nie wyszły na jaw istotne okoliczności faktyczne nieznane organowi I instancji. W jej ocenie okoliczność istnienia wspólnoty mieszkaniowej nie stanowi istotnej dla sprawy okoliczności, ani dowodu. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez odmowę wydania decyzji w sytuacji, gdy zgoda o której mowa w tym przepisie nie była wymagana, Budynek, w którym zlokalizowany jest drink-bar przy ul. A, nie jest bowiem budynkiem wielorodzinnym w rozumieniu art. 18 ust. 6 pkt 3 tej ustawy. Naruszenie wskazanego art. 18 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy oraz art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, polegało na błędnym przyjęciu, że dla celów postępowania o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych należy korzystać z definicji zawartej w/w przepisach, a co za tym idzie przyjęcie przez organ I instancji błędnego założenia, iż w niniejszej sprawie do wydania decyzji o zezwoleniu na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych potrzebne jest dołączenie do wniosku pisemnej zgody zarządcy nieruchomości, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podczas gdy budynek, w którym zlokalizowany jest drink-bar nie jest budynkiem wielorodzinnym w rozumieniu art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez zupełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegającego na nie zbadaniu, czy w dacie wydania decyzji, następnie uchylonych, zgoda wspólnoty istniała. Ta bowiem chwila winna zostać uznana za miarodajną, szczególnie że w chwili ubiegania się przez strony o udzielenie zezwoleń zgoda większości członków wspólnoty (liczonej wielkością udziałów) istniała. Wskazane przepisy zostały także naruszone poprzez wydanie decyzji bez zupełnego przeprowadzenia, dopuszczonego przez organ I instancji, dowodu z przesłuchania wszystkich wnioskowanych przez stronę świadków
i przesłuchanie tylko niektórych, w sytuacji gdy nie wyczerpano środków dyscyplinujących świadków, którzy nie stawili się na poszczególne rozprawy administracyjne. Skarżąca podniosła także, że nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy, gdyż z jednej strony przyznano, że przedmiotowa nieruchomość stanowi hostel, a z drugiej przyjęto, że w części lokali mieszkają ich właściciele, pomimo braku ku temu jakichkolwiek dowodów, a w szczególności wobec nie podjęcia próby przesłuchania świadków zameldowanych przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca wskazała również na naruszenie art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie sprzecznego z tymi przepisami
art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zdaniem skarżącej wymóg uzyskania pisemnej zgody właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym stanowi zbyt daleko idącą ingerencję w prawo własności podmiotu wynajmującego stronom przedmiotowy lokal.
W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w budynku nr [...] przy ul. A w K funkcjonuje Wspólnota Mieszkaniowa od 2002 r. Dowodem na tą okoliczność są znajdujące się w aktach na karcie nr 36 i 35 kserokopie zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON oraz decyzji o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej dla przedmiotowej wspólnoty. Z akt wynika również, że Zarząd Wspólnoty w drodze umowy z dnia 1 lipca 2005 r. powierzył zarządzanie nieruchomością H. P. – A., która prowadzi licencjonowaną działalność w zakresie zarządzania nieruchomościami. W ocenie organu odwoławczego prawidłowe są również ustalenia organu l instancji, dotyczące charakteru budynku, w którym prowadzona jest na podstawie przedmiotowego zezwolenia sprzedaż napojów alkoholowych. Jest to budynek pięciokondygnacyjny, w którym znajduje się łącznie 14 lokali mieszkalnych, w większości wynajmowanych na cele mieszkalne. Z informacji Wydziału Podatków i Opłat UM z dnia 16 lipca 2009 r. wynika, że lokale od nr [...]-[...] są zgłoszone do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W części lokali mieszkają ich właściciele, co stwierdzono w protokole oględzin budynku z dnia 5 listopada 2008 r. Kolegium zaznaczyło, że podziela stanowisko organu l instancji w zakresie ustalenia charakteru przedmiotowego budynku, który zgodnie z ustawą Prawo budowlane jest budynkiem wielorodzinnym (wydzielonych jest więcej niż dwa lokale). Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, posługując się w art. 18 ust. 6 pkt 3 pojęciem budynek wielorodzinny nie odsyła wprost do ustawy Prawo budowlane, jednakże, w ramach wykładni systemowej obowiązującego prawa, definicja budynku wielorodzinnego zawarta w ustawie Prawo budowlane, w sposób jednoznaczny określająca to pojęcie, ma zastosowanie w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, Kolegium uznało, że decyzje organu I instancji są prawidłowe i brak jest podstaw do ich uchylenia. Wnioskodawca ubiegający się o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych winien do wniosku dołączyć zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku. Skoro zgody takiej nie było, to tym samym zezwolenie na sprzedaż alkoholu wydane zostało bez zachowania wymogu ustalonego we wskazanym art. 18 ust. 6 pkt 3. Z akt wynika również, że organ l instancji we wznowionych postępowaniach podjął czynności mające na celu konwalidowanie powyższego uchybienia. Zgodnie bowiem z art. 63 § 1 Kodeksu cywilnego zgoda wyrażona po złożeniu oświadczenia ma moc wsteczną od jego daty. W przedmiotowej sprawie została jednakże przez Wspólnotę Mieszkaniową podjęta uchwała, w której Wspólnota nie wyraziła zgody na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu. W tym stanie sprawy decyzje organu I instancji są prawidłowe i brak jest podstaw do ich uchylenia.
Skargi na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Krakowie wniosła M. Ż. Stanowią one powtórzenie zarzutów podniesionych w odwołaniach od decyzji pierwszoinstancyjnych. Skarżąca zarzuciła, że organowi wydającemu decyzje o zezwoleniach na sprzedaż napojów alkoholowych znana była okoliczność, iż budynek położony przy ul. A pełni funkcję hostelu. A zatem wskazany jako okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania fakt, że w budynku funkcjonuje Wspólnota Mieszkaniowa pozostaje bez znaczenia. Zdaniem skarżącej niezależnie jednak od tego, czy Wspólnota Mieszkaniowa istnieje, czy nie zgoda zarządy lub administratora jest zbędna, co wynika z przyjęcia przez organ I instancji, w toku pierwotnego postępowania, że przedmiotowy budynek jest budynkiem "z funkcją wyłącznie użytkową". W związku powyższym okoliczność istnienia wspólnoty mieszkaniowej nie może uzasadniać wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako, że nie stanowi istotnej dla sprawy okoliczności, ani dowodu. Nawet gdyby przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie istniały podstawy do wznowienia postępowania, to nowe decyzje wydane na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. powinny odpowiadać decyzjom dotychczasowym, na podstawie których stronom przysługiwałoby uprawnienie do sprzedaży alkoholu. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ma kwestia rozumienia pojęcia budynku wielorodzinnego. Zdaniem skarżącej za błędne należy uznać stanowisko organów obu instancji, iż taki właśnie charakter ma budynek przy ul. A. Mając na uwadze zestawienie ilości osób zameldowanych w przedmiotowym budynku można jednoznacznie stwierdzić, że budynek ten nie jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. W żadnym bowiem z lokali nie zamieszkuje nawet jedna rodzina. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę,
że pomimo zeznań szeregu świadków, iż w przedmiotowej nieruchomości nikt
na stałe nie zamieszkuje, organy obu instancji nie podjęły jakichkolwiek działań
w celu ustalenia, czy stan wynikający z meldunków odpowiada rzeczywistemu. Organy nie wyjaśniły też w sposób wyczerpujący, czy przedmiotowy budynek
w całości pełni funkcję "hostelu".
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę
do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie,
lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
W rozpoznawanej sprawie skład orzekający Sądu nie powziął wątpliwości,
co do zgodności przepisu art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. z art. 20, art. 21 oraz 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Podkreślić bowiem należy, że uzyskanie zezwolenia na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych, na gruncie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podyktowane jest ważnym interesem publicznym, jakim jest ochrona osób, w tym w szczególności małoletnich, przed skutkami spożywania alkoholu. Taka reglamentacja obrotu napojami alkoholowymi w postaci konieczności uzyskania zezwolenia na ten obrót znalazła konstytucyjne uzasadnienie w "powszechnie uznawanych wartościach" (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 8 kwietnia 1998 r., sygn. K 10/97, OTK ZU nr 3/1998, poz. 29, z 28 stycznia 2003 r., sygn. K 2/02, OTK ZU nr 1/A/2003, poz. 4, z 14 czerwca 2004, sygn. SK 21/03, OTK ZU nr 6/A/2004, poz. 56). Dodatkowy zatem wymóg uzyskania przez podmiot zajmujący się obrotem napojami alkoholowymi w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w myśl tego przepisu, jest jednym z instrumentów ograniczającym nadmierne spożywanie alkoholu, co jest aksjologicznie uzasadnione, skoro w świetle ustawy uznaje się "(...) życie obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego i materialnego dobra Narodu (...)." (Preambuła ustawy). Istnieje więc szeroki katalog konstytucyjnych przesłanek pozwalających ustawodawcy na ingerencję między innymi w konstytucyjną wolność prowadzenia działalności gospodarczej, czy inne prawa i wolności. Obrót napojami alkoholowymi nie może być bowiem postrzegany jako zwykła działalność gospodarcza w świetle konieczności ochrony zdrowia i moralności publicznej oraz bezpieczeństwa publicznego, stąd konstytucyjne wartości mogą podlegać różnego rodzaju ograniczeniom.
Wobec powyższego Sąd dokonał kontroli zaskarżonych decyzji według kryterium legalności.
Dokonana pod tym względem ocena zaskarżonych decyzji pozwoliła Sądowi
na uznanie, że skargi są zasadne, ale nie z przyczyn w nich wskazanych. Sąd stwierdził bowiem z urzędu, że przy ich wydawaniu naruszono przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że: " Wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek
ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie."(por. wyroki NSA z 1 kwietnia 2005 r.; sygn. akt OSK 1230/04, LEX nr 176134 oraz z 31 sierpnia 2010 r.; sygn. akt II OSK 1198/09, LEX nr 746416).
W tym więc przypadku, gdy od decyzji organu I instancji, zapadłych w wyniku wznowienia postępowania, odwołania wnieśli oprócz skarżącej także M. P.
i K. C. obowiązkiem organu odwoławczego było ich rozpatrzenie w jednym terminie. Nim jednak organ odwoławczy mógł to uczynić, jego zadaniem było uprzednie ustalenie, co wynika z postanowień art. 134 k.p.a., czy wszystkie z nich zostały wniesione w ustawowym terminie, a jeżeli nie, to wobec tych ze środków zaskarżenia, które zostały wniesione z uchybieniem terminu należało wydać postanowienia stwierdzające wniesienie ich z uchybieniem terminu, chyba że strona wniosła wnioski o ich przywrócenie. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszych sprawach. W aktach administracyjnych postępowania odwoławczego zalega bowiem pismo jednego z odwołujących się – M. P. – z którego treści wynika, że wniósł on odwołania "(...) z opóźnieniem z powodu choroby." i "Prosi o przyjęcie odwołania (...)". Wobec tego organ odwoławczy zobowiązany był najpierw rozstrzygnąć kwestię przywrócenia terminu do wniesienia tych odwołań, w ramach trybu art. 58 i 59 § 2 k.p.a., a dopiero po tym przystąpić do łącznego rozpatrzenia tych spośród nich, które zostały skutecznie wniesione.
Zaniechanie rozstrzygnięcie kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołań i nie wydanie w tym zakresie stosownych aktów administracyjnych,
a jedynie ograniczenie się do stwierdzenia w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, że pozostałe odwołania złożono z uchybieniem terminowi i przedmiotem merytorycznego rozpoznania uczyniono wniesione skutecznie odwołania M. Ż., było nieprawidłowe, pozostające w sprzeczności z materiałem akt sprawy i naruszające postanowienia nie tylko art. 134 w zw. z art. 58 i 59 § 2 k.p.a., ale również i art. 138 § 1 pkt 1 w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem doprowadzać do sytuacji, w których mogłoby dojść
do wydania sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć. Środek zaskarżenia choćby jednej ze stron, oprócz skarżącej mógł okazać się zasadny i skutkowałby wydaniem decyzji uchylającej decyzję organu I instancji.
Podkreślić także należy jeszcze jeden niezmiernie ważny aspekt, mianowicie w sytuacji podjęcia przez organ odwoławczy decyzji po rozpatrzeniu odwołań skarżącej, wyłączona została możliwość rozpoznania innych dotychczas nierozpoznanych odwołań i ponownego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Do takich sytuacji nie można dopuszczać i w żaden sposób nie mogą być one akceptowane. Złożenie dwóch lub więcej odwołań przez różne strony
od decyzji organu I instancji nie powoduje wszczęcia odrębnych postępowań odwoławczych, lecz jedno jest postępowanie odwoławcze przed organem wyższego stopnia (w tym wypadku przed samorządowym kolegium odwoławczym),
które wymaga wydania decyzji rozpatrującej wszystkie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie,
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł,
na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło