III SA/Kr 1352/10
PostanowienieWSA w Krakowie2011-05-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność organu wykonawczego gminy polegająca na wstępnej weryfikacji wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów gminy, zakończona pisemnym zawiadomieniem wnioskodawcy o niespełnieniu przesłanek, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego, a jeśli tak, to czy jej zaskarżenie wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Czynność organu wykonawczego gminy polegająca na wstępnej weryfikacji wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów gminy, zakończona pisemnym zawiadomieniem wnioskodawcy o niespełnieniu przesłanek, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 PPSA. Wniesienie skargi na taką czynność wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, a jego niewyczerpanie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na czynność Prezydenta Miasta z dnia 07.10.2010r., którą odmówiono mu przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy, powołując się na posiadanie przez niego wystarczającej powierzchni mieszkalnej. Skarżący zaskarżył również uchwałę Rady Miasta z dnia 24.10.2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali. W toku postępowania przed sądem, skarżący przyznał, że nie poprzedził skargi na czynność Prezydenta Miasta wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co było wymagane przez art. 52 § 3 PPSA. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania zakresu skargi i wykazania zachowania trybów zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę J. B. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 07 października 2010r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy p o s t a n a w i a o d r z u c i ć s k a r g ę.
Prezydent Miasta pismem z dnia 07 października 2010r. znak [...] odmówił J. B. na podstawie uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy [...] (Dz. Urz. woj. Małpo. Z dnia 5 grudnia 2007r. , Nr 850, poz. 5589) przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy z uwagi na fakt, że skarżący posiada zameldowanie na pobyt stały w lokalu mieszkalnym położonym przy ul. A w K. oraz zamieszkuje w lokalu składającym się z trzech pokoi, kuchni i pomieszczeń przynależnych o łącznej powierzchni użytkowej 66 m kw, w tym powierzchni mieszkalnej 48,10 m kw. Na jedną osobę zameldowaną i zamieszkująca w lokalu przypada więc 24,05 m kw. W piśmie znalazło się pouczenie o możliwości zaskarżenia w/w pisma jako aktu prawnego z zakresu administracji publicznej, po poprzedzeniu skargi czynnością określoną w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Pismem z dnia 04.11.2010r. J. B. wniósł za pośrednictwem Prezydenta Miasta skargę, w której na wstępie oznaczył, że "zaskarża"
w całości w/w uchwałę Rady Miasta, nie zgadzając się z odmową przyznania lokalu socjalnego. Dodał, że przedstawił w sprawie wszystkie wymagane dokumenty i nie jest już w stanie samodzielnie poradzić sobie ze staraniem się
o lokal mieszkalny, zarzucając nieudolność działania pracownikom Urzędu Miasta.
Wezwaniem z dnia 26.04.2011r., w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 20.04.2011r., J. B. został zobowiązany do sprecyzowania zakresu
w/w skargi poprzez wskazanie czy została ona złożona na w/w uchwałę Rady Miasta, jeśli tak to o precyzyjne wskazanie którego paragrafu tej uchwały dotyczy skarga, o wykazanie zachowania trybu zaskarżenia (wniesienia do organu wezwania poprzedzającego skargę), o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) czy na czynność Prezydenta Miasta zawartą w piśmie z dnia
07 października 2010r. znak [....], w treści którego Prezydent Miasta odmówił J. B. przyznania lokalu mieszkalnego
z zasobów Gminy, a jeśli skarga dotyczy tej czynności – to
o równoczesne wykazanie czy skarżący zachował tryb zaskarżenia tej czynności,
o którym mowa z kolei w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. o wyjaśnienie (i przedstawienie stosownych dokumentów wraz z dowodami nadania) czy w okresie między otrzymaniem w/w pisma stanowiącego czynność Prezydenta Miasta (w dniu [...]2010r.) a złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z daty 04.11.2010r. skarżący zwracał się do Prezydenta Miasta z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa oraz czy Prezydent Miasta odpowiedział na to wezwanie, w terminie do 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
W dniu 13.05.2011r. J. B. wyjaśnił, że złożona przez niego pismem z dnia 04.11.2010r. skarga dotyczy zarówno uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. nr [....], jak i wydanego na jej podstawie aktu administracyjnego z dnia [....]2010r. , w którego treści uznano, że nie przysługuje mu lokal mieszkalny. Nie potrafi wskazać na podstawie którego przepisu uchwały został wydany ten akt, gdyż jego treść jest sformułowana ogólnie, bez odniesienia się do konkretnego paragrafu uchwały. W związku z tym zaskarża cały akt leżący
u podstawy odmowy przyznania mu lokalu mieszkalnego.
Co do zachowania trybu zaskarżenia pisma Prezydenta Miasta
z 07.10.2010r. przyznał, że nie dokonał czynności, o której mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a, wskazanej w piśmie Prezydenta, co znaczy, że nie poprzedził skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zauważył jednak, że Prezydent Miasta stosuje wprowadzające w błąd pouczenie, dodatkowo niejasne, gdyż nie można ustalić rodzaju czynności, której wymaga się dokonania przed złożeniem skargi. Skarżący nie jest przy tym prawnikiem i nie korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie dodał, że pismem z dnia 13.05.2011r. wezwał Prezydenta Miasta o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, załączając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a kopie tych pism załączył do pisma wyjaśniającego do Sądu. W świetle tego skarżący uznał, że nie zachodzi podstawa do odrzucenia skargi z uwagi na niewyczerpanie trybu zaskarżenia, ale podstawa do zawieszenia postępowania sądowoadministarcyjnego do czasu odpowiedzi organu na wniosek z dnia
o przywrócenie terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W niniejszym postępowaniu przedmiotem rozstrzygnięcia jest skarga J. B. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 07.10.2010r. znak [...]. Skarga na uchwałę Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy [...] (Dz.Urz. woj. Małpo. Z dnia 5 grudnia 2007r. , Nr 850, poz. 5589) zarejestrowana pod odrębną sygnaturą zostanie odrębnie rozpoznana.
Podstawowym zagadnieniem w te sprawie jest ustalenia czy może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę, dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r. podjęta
w składzie siedmiu sędziów ( III ZP 37/97), w której sformułowano pogląd że " wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art.16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.)" OSNP 1998/7/200. Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych.
Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz
z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny następującej uchwały w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 lipca 2008r. ( I OPS 4/08) " Uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art.3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) " LEX nr 400065. Przedmiotowa uchwała zapadła na tle stanu faktycznego powstałego w W. Ustawa z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego W. ( Dz.U. Nr 41, poz.361 ze zm.) określa w odrębny sposób status Gminy W., w której dzielnice jako jednostki pomocnicze gminy wykonują w konkretnym zakresie zadania gminy. Do zakresu działania dzielnic należy m.in. utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych, a organem wykonawczym dzielnicy jest zarząd. Stąd też w powołanej uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008r. przedmiotem analizy i oceny jest uchwała zarządu dzielnicy, która została zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy p.p.s.a. Struktura pozostałych gmin w Polsce jest odmienna, a zadania
z zakresu najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gmin należą do organu wykonawczego gminy. Nadto podejmowane na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy
i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz.1591 z późn. zm.) uchwały rad gmin określające zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, mogą zawierać różne (ale mieszczące się
w granicach prawa) rozwiązania, ale w każdym przypadku są to akty prawa miejscowego. Stąd też stosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. wymaga, aby w każdym przypadku dostosować ją do treści obowiązującej w danej gminie uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali. Obowiązująca w K. uchwała Nr [...] Rady Miasta
z dnia 24 października 2007r. przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone
w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem, a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone
w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale, w rozpoznawanej sprawie jest to pismo z dnia 07.07.2010r. podpisane z up. Prezydenta, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art.3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a.
Wniesienie skargi na taką czynność Prezydenta powinno być zgodnie z art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Nie wyczerpanie powyższego trybu powoduje, że skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. podlega odrzuceniu.
W niniejszej sprawie należy przyjąć, że spełniona została przesłanka
z cytowanego wyżej artykułu, gdyż J. B. nie zachował trybu zaskarżenia czynności Prezydenta Miasta z dnia 07 października 2010r. znak [...], co przyznał w piśmie z dnia 13.05.2011r. precyzującym skargę.
Brak jest natomiast podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania z racji złożenia przez skarżącego wniosku do organu o przywrócenie terminu do wezwania o usunięcie naruszenia prawa z tego względu, że zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a tj. gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego toczącego się postępowania jest możliwe
w sytuacji gdy po pierwsze, skarga została skutecznie wniesiona a po drugie, gdy postępowanie administracyjne pozostaje w toku. Żaden z tych warunków nie został spełniony. Skarga nie poprzedzona wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa nie jest skutecznie wniesiona i nie powoduje wszczęcia postępowania sądowoadministarcyjnego. W sytuacji uwzględnienia przez organ administracyjny wniosku skarżącego pozostaje kwestia ponownego złożenia skargi na czynność Prezydenta Miasta z 07.10.2010r.
Mając na uwadze powyższe Sąd odrzucił skargę J. B. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło