III SA/Kr 1352/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak – Molczyk Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 skargę oddala. R. S. 15 maja 2012 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej powoływana jako ARiMR) wniosek o przyznanie płatności na rok 2012. We wniosku tym zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej działki rolne o powierzchni 1 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012, poz. 1164), art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 30 listopada 2009 r. nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina oraz art. 104 K.p.a. odmówił przyznania R. S. jednolitej płatności obszarowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że płatność obszarowa została odmówiona ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową. Powierzchnia deklarowana działek rolnych, kwalifikowana do płatności wynosiła 1 ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosiła 0,75 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. Zgodnie z art. 7 ust. 1 a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustaleniu tej powierzchni zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 uwzględniono również wyniki przeprowadzonej na miejscu kontroli. Tego rodzaju kontrola ma na celu skuteczne zweryfikowanie zgodności danych przedstawionych we wniosku z rzeczywistym stanem faktycznym. Pomiar działek był dokonywany za pomocą urządzeń GPS (pomiaru satelitarnego) jak również innymi metodami, zarówno sprzęt jak i osoby wykonujące taki pomiar muszą spełniać szereg wymogów. Dlatego też wyniki kontroli stanowią istotny dowód w procesie ustalania wymiarów nieruchomości. W ramach przeprowadzonej kontroli (w dniu 20 listopada 2012 r. i 4 kwietnia 2013 r.) stwierdzono uchybienia dotyczące działki rolnej B polegające na tym, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej. Powierzchnia gruntów użytkowanych rolniczo na działce rolnej B położonej na działce ewidencyjnej nr [...] faktycznie wynosi 0,12 ha czyli jest o 0,02 ha większa niż wynika to z deklaracji. Natomiast w przypadku działki rolnej A znajdującej się na działce nr [...] z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni (0,59 ha) wykluczono 0,27 ha. Ustalono zatem, że powierzchnia działki rolnej A faktycznie kwalifikująca się do otrzymania jednolitej płatności obszarowej wynosi 0,32 ha. W związku z powyższym powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu, co do której wniosek został rozpatrzony wynosi zatem 0,75 ha, a nie jak zadeklarowano 1 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosi 33,3333%. Zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Z tych wszystkich względów organ odmówił przyznania R. S. jednolitej płatności obszarowej. Od tej decyzji odwołanie wniósł R. S., domagając się jej uchylenia jako podjętej przedwcześnie. Organ nie poczekał na zastrzeżenia strony tylko przyjął za miarodajny niedostateczny wynik kontroli. Według strony organ zignorował różnice między kontrolą administracyjną a kontrolą terenową, niewielki areał, który wykluczono i charakter terenu, gniazda lęgowe, oczko wodne, rośliny chronione. Ponadto odwołujący wskazał, że sytuacja dotycząca działki nr [...] nie powinna rzutować na całość gospodarstwa. Wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z którym przepisy wspólnotowe umożliwiające zaliczenie powierzchni nieużytkowanych rolniczo jako uprawnione do płatności obszarowych mają pierwszeństwo przed przepisami krajowymi ustalającymi minimalną wielkość powierzchni uprawnionej do tych płatności. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 27 września 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, ze powierzchnia uprawniona za 2012 r. do płatności JPO była mniejsza niż powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Zawyżenia powierzchni uprawnionej do w/w płatności stwierdzono w przypadku działki rolnej A (pow. deklarowana do płatności JPO - 0,59 ha). Kontrola polegała na określeniu charakterystyk obszarów objętych wnioskiem strony (dot. to działki ewid. nr [...]), w związku z wymogami płatności do jakich te tereny zostały zgłoszone. Uwzględniając powyższe powierzchnia uprawniona do płatności została oszacowana w przypadku działki rolnej A na poziomie 0,32 ha. Łączne zawyżenie wynosiło 0,27 ha. Obszar ten został wykluczony z wniosku strony i potraktowany jako zawyżenie łącznej powierzchni uprawnionej do płatności. O kontroli producent nie został powiadomiony. Czynności sprawdzające w jej ramach prowadzili dysponujący odpowiednimi upoważnieniami pracownicy Biura Kontroli na Miejscu OR ARiMR. Wspomniane czynności polegały m.in. na ustaleniu granic i powierzchni zadeklarowanych przez stronę działek rolnych, zweryfikowaniu grup upraw wskazanych przez stronę na działkach i stwierdzeniu stanu tych działek. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS), umożliwiających odpowiednio dokładne obliczenia dot. obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu. Rezultaty kontroli utrwalono w protokole nr [...] i materiale fotograficznym. W ocenie organu II instancji wspomniane materiały pozwalają wystarczająco jednoznacznie określić powierzchnię, sposób użytkowania i stan poszczególnych działek rolnych strony. Obszar wykluczony z płatności na działce ewid. nr [...] ewidentnie obejmował teren nieużytkowany rolniczo. Stan działki potwierdzają także zdjęcia lotnicze i satelitarne. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że zastosowane przez organ I instancji szacunki dotyczące powierzchni uprawnionej na wyżej wymienionej działce należy ocenić jako prawidłowe. Organom ARiMR nic nie wiadomo na temat podlegania wymienionego obszaru przepisom o ochronie przyrody. Strona nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów mogących to potwierdzić, dotyczących przykładowo gniazd lęgowych związanych z opisywaną przez stronę roślinnością lub oczkiem wodnym. Ewidentnie nie jest to również żadna plantacja wierzby ani zagajnika o krótkiej rotacji, również odwołujący się nic o tym nie wspomniał. Ukształtowanie działki nr [...] (i całej okolicy) wątpliwym czyni także ewentualne znaczenie jej centralnej części dla stosunków wodnych. Ponadto zdaniem organu, już zawyżenie powierzchni o 0,01 ha oznaczałoby odmowę płatności, z uwagi na brak minimalnej powierzchni uprawniającej do skutecznego ubiegania się o ten rodzaj wsparcia. Wygląd centralnej i północnej części działki ewid. nr [...], pozwalał i pozwala na stwierdzenie, że w praktyce nie umożliwiał on i nie umożliwia prowadzenia jakiejkolwiek rzeczywistej działalności rolniczej. Nie sposób bowiem przekonująco twierdzić, że strona prowadziła działalność rolniczą na terenie zadrzewionym i zakrzaczonym. Kwestionowany teren nie jest porośnięty pojedynczymi krzewami/drzewami - to zwarty obszar gęsto rosnących między innymi kilkuletnich zadrzewień i zakrzaczeń. l ten zwarty obszar skutecznie zmniejsza powierzchnię, która może być użytkowana rolniczo w ramach w/w działki. Należy tu wskazać, że ze zdjęć lotniczych wykonanych na przestrzeni lat wcale nie wynika, aby centrum działki ewid. nr [...] stale i naturalnie było tak zadrzewione/zakrzaczone jak to jest przynajmniej od 2009 r. Zawartość tych zdjęć wskazuje wręcz na to, że w/w zadrzewienia/zakrzaczenia gęstnieją i przyrastają w ciągu kolejnych lat, a strona nie podejmuje żadnych działań mających temu przeciwdziałać. Organ podniósł również, że strona była poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zgłaszania ewentualnych uwag do dnia 26 września 2013 r. Jednak do tego dnia nie wpłynęło żadne pismo wnioskodawcy. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie wskazanych płatności są obowiązane samodzielnie przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności tej sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia określonego faktu danej sprawy spoczywa przede wszystkim na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przepis art. 3 ust. 2 pkt 4 cytowanej ustawy stanowi z kolei, że organ prowadzący postępowanie w sprawie tych płatności zapewnia stronom, na ich żądanie czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tym samym istotna w danej sprawie okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, również kiedy strona nie wypowiedziała się, co do przeprowadzonych dowodów. Do momentu wydania niniejszej decyzji strona nie przedłożyła jednak żadnych materiałów mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ I instancji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz treść art. 7 ust. 1 pkt 1 – 2a oraz ust. 1 a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. i art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 niemożliwym było przyznanie stronie płatności w żądanej wysokości. R. S. na tą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jej uchylenia i wymierzenia Dyrektorowi Oddziału Regionalnego ARiMR grzywny za niewykonanie wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1315/12. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzja jest błędna, ponieważ zarówno wojewódzki sąd administracyjny jak i NSA uznały jego prawo do płatności, choć pomniejszonej. Organ stosował sprzeczne z kodeksem postępowania administracyjnego metody przewlekania sprawy, co jest wynikiem zmowy wszystkich szczebli Agencji. Jedynie występująca w sprawie różnica poglądu prawnego nie może być przyczyną tak kolosalnych opóźnień w rozpoznaniu i zakończeniu sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz stwierdzając całkowitą bezzasadność żądania dotyczącego nałożenia kary finansowej na organ. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w Krakowie rozłączono sprawy ze skargi R. S. na Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Skarga na niewykonanie wyroku WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r. została rozpoznana pod sygn. akt III SA/Kr 1351/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: | Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 | |sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 - dalej powoływana jako p.p.s.a.), | |uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów | |postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w | |granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność | |i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem | |jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie ich nie | |stwierdzenia sąd administracyjny – wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, oddala ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. | |Przechodząc do oceny kontrolowanego postępowania administracyjnego i zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż postępowanie w sprawach | |przyznania jednolitych płatności obszarowych bądź uzupełniających płatności obszarowych toczy się zasadniczo w oparciu o przepisy | |K.p.a., co wynika z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z | |2008 roku, Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Jednocześnie art. 3 ust. 2 i ust. 3 tejże ustawy wprowadza szereg modyfikacji w zasadach | |postępowania, wynikających z K.p.a. Stosownie do art. 3 ust. 2, w postępowaniu organ administracji publicznej stoi na straży | |praworządności (pkt 1), jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2), udziela stronom, na ich | |żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków | |będących przedmiotem postępowania (pkt 3) oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich | |żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu | |art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (pkt 3). Oznacza to znaczne ograniczenie przewidzianych w K.p.a. zasad | |prawdy materialnej oraz czynnego udziału strony w postępowaniu. Wyraźne wyłączenie zastosowania art. 81 K.p.a. (zgodnie z nim | |okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów) | |oznacza, że brak możliwości wypowiedzenia się strony na temat poszczególnych dowodów nie wyklucza oparcia na nich ustaleń faktycznych. | |Nadto art. 3 ust. 3 ustawy stanowi, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane | |przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia| |faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. | |W niniejszej sprawie skarżący zadeklarował powierzchnię 1 ha gruntów rolnych, która uprawniałaby go do otrzymania płatności obszarowej.| |Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej i na miejscu wynosiła faktycznie 0,75 ha. | |Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią | |stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosiła 33,33%. Zatem zgodnie z art. 58 akapit drugi | |rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a | |powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Z tych| |wszystkich względów należało odmówić przyznania R. S. jednolitej płatności obszarowej. | |W ocenie Sądu ustalenia faktyczne organów administracji publicznej są rzetelne i wnikliwe, znajdują też należyte oparcie w materiale | |dowodowym sprawy. Powierzchnię ewidencyjno – gospodarczą organy administracji publicznej ustalały na podstawie całokształtu zebranego w| |sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu decyzji wyczerpująco wskazały, w oparciu o które dokładnie dowody stwierdzono, iż grunty | |rolne skarżącego nie osiągają zadeklarowanej we wniosku powierzchni 1 ha do płatności, a jedynie 0,75 ha. Skarżący podnosi natomiast | |gołosłowne twierdzenia. Nie przedłożył do momentu wydania decyzji przez organ odwoławczy żadnych dowodów mogących potwierdzić, obecność| |gniazd lęgowych lub oczka wodnego, ani innych dowodów pozwalających na rzeczywiste kwestionowanie ustaleń faktycznych organów. Mają | |racje organy, że nie można uznać, że skarżący prowadził działalność rolniczą na terenie zadrzewionym i zakrzaczonym. Kwestionowany | |teren nie jest porośnięty pojedynczymi krzewami/drzewami, a jest to zwarty obszar gęsto rosnących między innymi kilkuletnich zadrzewień| |i zakrzaczeń. Organ prawidłowo przyjął, że ten zwarty obszar skutecznie zmniejsza powierzchnię, która może być użytkowana rolniczo w | |ramach zadeklarowanej działki. Ze zdjęć lotniczych wynika, w centrum działki ewidencyjnej. nr 1210 są zadrzewienia/zakrzaczenia. | |Natomiast Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że skoro skarżący zadeklarował najmniejszą powierzchnię gruntów rolnych, | |jaką jest 1 ha, uprawniającą do otrzymania płatności obszarowej to każde uchybienia w rolniczym wykorzystaniu tej powierzchni | |pozbawiają skarżącego wnioskowanej płatności. Należy zauważyć, że w świetle przepisu art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr | |1122/2009 dla celów tego rozporządzenia "działka rolna" oznacza jedynie zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i | |obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Przepis ten nie wymaga od rolnika, aby na potrzeby uzyskania płatności zadeklarował pełne | |wykorzystanie przestrzeni działki rolnej. Innymi słowy, rolnik dla ubiegania się o płatność obszarową może zadeklarować mniejszą | |wielkość obszaru rolniczego wykorzystania działki niż na to pozwala jej całkowita powierzchnia. Toteż, w świetle przepisów tego | |rozporządzenia, w zgodności, z którym powinna być ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a to z uwagi na | |zasadę nadrzędności prawa wspólnotowego nad prawem krajowym, przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 wspomnianej ustawy nie mógłby być | |interpretowany w taki sposób, aby charakter działki rolnej dyskwalifikowały obiekty, o których mowa w przepisie art. 34 ust. 2 | |rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Tym samym wchodzi w rachubę możliwość istnienia działki rolnej, której powierzchnia | |bezpośrednio przeznaczona na rolnicze wykorzystanie jest mniejsza niż całkowita wielkość działki rolnej, również w granicach jej | |minimalnej wielkości, tj. 1 ha. Przepis art. 7 ust. 1 powołanej ustawy nie stanowi podstawy do zmniejszenia lub pozbawienia rolnika | |jednolitej płatności obszarowej, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono mniejszy niż 1 ha, ale prawidłowo zadeklarowany, obszar | |rolniczego wykorzystania działki, gdyż to stanowi przedmiot regulacji przepisów art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Takie| |stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 sierpnia 2012r. sygn. akt II GSK 998/11. | |Niemniej jednak mimo błędnego stanowiska organu odwoławczego w tym przedmiocie nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy | |albowiem różnica między powierzchnią zadeklarowaną przez skarżącego do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną | |przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, w takiej sytuacji faktycznej nie przyznaje się pomocy w danym roku. W | |związku z tym z tych powodów prawidłowo odmówiono skarżącemu płatności. | |Odnośnie powoływania się skarżącego na wyrok tut Sądu z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1315/12 stwierdzić należy, że | |rozstrzygnięcie to nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, gdyż Sąd wówczas nie miał postawionego problemu nieprawidłowo | |zadeklarowanej powierzchni działki, co jest istotą przedmiotowego postępowania | |Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a. | | | | | | |