III SA/Kr 1353/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D. B. na akt Prezydenta Miasta z dnia 12 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata K. R. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 grudnia 2011r. W dniu 12 maja 2010r. D. B. złożyła w Urzędzie Miasta wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy ze względów społecznych (bezdomność, eksmisja bez prawa do lokalu socjalnego, przemoc w rodzinie). Pismem z dnia 17 czerwca 2010r. nr [...] Prezydent Miasta poinformował D. B., iż zgodnie z uchwałą Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. Nr 850, poz. 5589 z późn. zm.), wnioski o najem lokalu komunalnego rozpatrywane są w stosunku do wnioskodawców dokumentujących niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i niskie dochody. Organ wyjaśnił, iż uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są między innymi osoby, które zamieszkują i są zameldowane na pobyt stały w lokalu o nadmiernym zaludnieniu, położonym na terenie Gminy. Prezydent Miasta stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że D. B. nie zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały, tj. na os. A w K. Tym samym zdaniem organu, D. B. nie spełnia kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, które jest jedną z podstaw do ubiegania się o mieszkanie z zasobu Gminy. W piśmie z dnia 9 lipca 2010r. D. B. stwierdziła, że wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 3 kwietnia 2009r., sygn. akt [...], ojciec jej dzieci został skazany za przestępstwo z art. 207 Kodeksu karnego, tj. za znęcanie się nad nią. Oznacza to zdaniem D. B., że na podstawie § 12 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy jest uprawniona do ubiegania się o najem lokalu socjalnego z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2010r. nr [...] Prezydent Miasta powtórzył, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są między innymi osoby, które zamieszkują i są zameldowane na pobyt stały w lokalu o nadmiernym zaludnieniu, położonym na terenie Gminy. Tymczasem ze złożonego przez D. B. wniosku wynika, że nie zamieszkuje ona w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały, tj. na os. A w K. Równocześnie organ wyjaśnił, że zgodnie z § 12 ust. 2 w/w uchwały o pomoc mieszkaniową ze względów społecznych mogą ubiegać się osoby pozbawione możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym są zameldowane na pobyt stały, w przypadku występowania przemocy w rodzinie potwierdzonej prawomocnym orzeczeniem sądowym (dotyczy miejsca stałego zameldowania). Natomiast z dołączonego do akt sprawy prawomocnego wyroku orzekającego o znęcaniu się psychicznym i fizycznym konkubenta D. B. – Z. R. wynika, zdaniem organu, że przemoc w rodzinie nie występuje w miejscu stałego zameldowania. Prezydent Miasta uznał więc, iż nie można traktować D. B. jako osoby pozbawionej możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały. Pismem z dnia 27 sierpnia 2010r. D. B. wezwała Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa poprzez nieuznanie jej za osobę uprawnioną do ubiegania się o przyznanie lokalu socjalnego ze względów społecznych z mieszkaniowego zasobu Gminy. W uzasadnieniu D. B. powołała się na treść § 12 ust. 1 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] i stwierdziła, że wystąpiła o pomoc mieszkaniową ze względów społecznych, tj. z uwagi na przemoc w rodzinie. Wyjaśniła, iż obecnie mieszka w lokalu przy ul. B w K, gdzie miała zamieszkać na pewien okres, aby nie być uzależniona od rodziców oraz aby uchronić dzieci od awantur jej ojca. D. B. wskazała, że ojciec jej dzieci został skazany za zanęcanie się nad nią i rodziną, a ona sama nie miała możliwości powrotu do miejsca zameldowania, aby uchronić się od przemocy. D. B. podniosła również, iż przyznanie jej lokalu mieszkalnego mogłoby nastąpić na podstawie § 14 ust. 2 w/w uchwały, który stanowi, że w przypadkach szczególnych, uzasadnionych ważnymi względami społecznymi, Prezydent Miasta może, po zasięgnięciu opinii właściwej przedmiotowo Komisji Rady Miasta, odstąpić od uregulowań zawartych w uchwale i wyrazić zgodę na zawarcie umowy najmu lokalu. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Prezydent Miasta w piśmie z dnia 1 października 2010r. nr [...] podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 12 sierpnia 2010r. Odnosząc się natomiast do kwestii przyznania D. B. lokalu mieszkalnego w trybie określonym w § 14 ust. 2 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] Prezydent Miasta wskazał, iż przedmiotowy tryb stosowany jest w przypadkach szczególnych, uzasadnionych ważnymi względami społecznymi wnioskodawcy, których zasadność poddawana jest ocenie właściwej komisji Rady Miasta. Prezydent Miasta wyjaśnił, iż jest adresatem bardzo wielu wniosków osób, które wnoszą o potraktowanie ich sprawy mieszkaniowej jako wyjątkowej i uzasadnionej ważnymi względami społecznymi. Na pomoc mieszkaniową w K oczekuje aktualnie ponad 800 rodzin spełniających warunki określone w przepisach prawa miejscowego. Dodatkowo ponad 2000 rodzin oczekuje na otrzymanie mieszkania na podstawie wyroku sądowego orzekającego o ich uprawnieniu do lokalu socjalnego z zasobu Gminy. Prezydent Miasta stwierdził zatem, iż powyższa sytuacja zmusza go do ograniczenia liczby wnioskodawców, którzy uzyskują pomoc mieszkaniową z pominięciem ogólnie obowiązujących na terenie Gminy przepisów prawnych. W związku z tym Prezydent Miasta uznał, iż nie ma możliwości przyznania D. B. lokalu komunalnego na zasadach ogólnych, jak również zastosowania trybu szczególnego. Pismem z dnia 17 września 2010r. D. B. wniosła skargę na akt Prezydenta Miasta z dnia 12 sierpnia 2010r. nr [...], w której powtórzyła swoje argumenty podniesione wcześniej w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca stwierdziła, iż jest osobą uprawnioną do ubiegania się o pomoc mieszkaniową z zasobu mieszkaniowego Gminy na podstawie § 12 ust. 1 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...], gdyż została dotknięta przemocą w rodzinie. Wskazała również, że Prezydent Miasta może przyznać jej lokal mieszkalny w trybie szczególnym przewidzianym w § 14 ust. 2 w/w uchwały. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi, gdyż jest ona niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto Prezydent Miasta podniósł, iż w sytuacji ewentualnej zmiany okoliczności faktycznych, co zdaje się, jego zdaniem, sugerować skarżąca załączoną do skargi kopią potwierdzenia wymeldowania z pobytu stałego z dnia 15 października 2010r. o wymeldowaniu skarżącej i jej dzieci od tego dnia z pobytu stałego pod adresem: K, Os. A, ponowne rozpatrywanie przesłanek warunkujących spełnienie przyznania pomocy mieszkaniowej może odbywać się wyłącznie w oparciu o wniosek skarżącej dokumentujący i potwierdzający nowe okoliczności faktyczne sprawy. Prezydent Miasta wskazał, iż skarżąca takiego wniosku nie złożyła, co sprawia, że fakt jej wymeldowania z pobytu stałego jest prawnie irrelewantny i nie zmienia w żadnym stopniu stanu faktycznego wynikającego z wniosku zainteresowanej. Dopiero bowiem ewentualne ponowne złożenie przez skarżącą wniosku wraz z odpowiednimi dokumentami w trybie przewidzianym uchwałą, a w szczególności dział III "Zasady weryfikacji i kwalifikowania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu", umożliwi zdaniem organu, dokonanie jego weryfikacji w kontekście spełnienia przesłanek umożliwiających przyznanie pomocy mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 145, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Kontrolę Sądu w niniejszej sprawie zainicjowała skarga D. B. na podjęty na podstawie uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (Dziennik Urzędowy Województwa z dnia 5 grudnia 2007, nr 850, poz. 5589) akt Prezydenta Miasta z dnia 12 sierpnia 2010r. w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy . W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje dopuszczalność tego rodzaju skargi przed sądem administracyjnym. Pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia określonych w uchwale przesłanek do zawarcia lub przedłużenia umowy najmu, stanowi akt z zakresu administracji publicznej, który dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżąca spełniła warunek poprzedzenia tej skargi wezwaniem organu na piśmie do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu tego aktu (art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarga została wniesiona w przewidzianym w art. 53 §2 p.p.s.a. terminie. Wobec zatem zachowania trybu poprzedzającego wniesienie skargi, podlegała ona merytorycznemu rozpoznaniu w niniejszej sprawie. Skarżąca w niniejszej sprawie domagała się od organu przyznania jej lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy na podstawie § 10, 12 ust. 1 oraz 14 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Zdaniem Sądu organ trafnie ocenił, że przepisy te nie mogły w niniejszej sprawie stanowić podstawy prawnej do pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia. Stanowiąca w niniejszej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia uchwała Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (Dziennik Urzędowy Województwa z dnia 5 grudnia 2007, nr 850, poz. 5589), wydana została na podstawie upoważnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie Gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 266 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 z późn. zm.). Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego, a więc jednym z powszechnie obowiązujących źródeł prawa, które w świetle rozdziału III Konstytucji RP mogą stanowić podstawę prawną jednostronnych władczych rozstrzygnięć skierowanych do podmiotów zewnętrznych wobec administracji. Na podstawie upoważnienia ustawowego (art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie Gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego) rada gminy umocowana została przez ustawodawcę do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie Gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego precyzuje bardziej szczegółowo, co powinny określać uchwalane przez gminy zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Uchwała Rady Miasta z dnia [...] 2007r. w rozdziale 3 określa zasady wynajmu lokali w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. Uprawnionymi do zawarcia umowy najmu są osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych i niskim dochodzie (określonym § 4 uchwały). Przesłanka niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych może mieć następującą postać: warunki niemieszkalne (§ 9), nadmierne zaludnienie (§ 10), wychowankowie placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz rodzin zastępczych (§ 11), względy społeczne (§ 12) oraz utrata tytułu prawnego wskutek upływu trzyletniego terminu wypowiedzenia umowy (§ 13). W dziale III uchwały określono zasady weryfikacji i kwalifikowania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali, przewidując w § 16 ust. 2 uchwały, że wstępna weryfikacja wniosku o przydział lokalu następuje w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku wraz z kompletem wymaganej dokumentacji, a w § 20 ust. 6, że: "W przypadku stwierdzenia przez właściwy do spraw mieszkaniowych wydział Urzędu Miasta braku spełnienia kryteriów udzielenia pomocy mieszkaniowej wynikających z niniejszej uchwały, wnioskodawca jest o tym pisemnie zawiadamiany wraz z informacją o możliwości złożenia skargi na akt prawny z zakresu administracji publicznej na podstawie Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił w niniejszej sprawie brak występowania przesłanek warunkujących w świetle przepisów § 10, § 12 oraz § 14 ust. 2 uchwały Rady Miasta w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy możliwość przyznania skarżącej lokalu z zasobu mieszkaniowego Gminy. Zgodnie z treścią § 10 ust. 1 i 2, uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są osoby, które zamieszkują i są zameldowane na pobyt stały w lokalu o nadmiernym zaludnieniu, położonym na terenie Gminy. Tymczasem ze złożonego przez D. B. wniosku wynika, że nie zamieszkuje ona w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały, tj. na os. A w K. Jest to niesporna w niniejszej sprawie przesłanka faktyczna, która uniemożliwia zastosowanie wobec skarżącej § 10 uchwały. Z kolei, zgodnie z § 12 ust. 2 w/w uchwały, o pomoc mieszkaniową ze względów społecznych mogą ubiegać się osoby pozbawione możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym są zameldowane na pobyt stały, w przypadku występowania przemocy w rodzinie potwierdzonej prawomocnym orzeczeniem sądowym. Natomiast z dołączonego do akt sprawy prawomocnego wyroku orzekającego o znęcaniu się psychicznym i fizycznym konkubenta D. B. – Z. R. wynika, że przemoc w rodzinie nie występuje w miejscu stałego zameldowania. Trafnie zatem ocenił organ, że w świetle występującego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, nie można traktować D. B. jako osoby pozbawionej możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały. W ocenie Sądu organ nie naruszył prawa także przy zastosowaniu § 14 ust. 2 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...], prawidłowo uzasadniając powody niezaliczenia sytuacji skarżącej do kategorii przypadków "szczególnych, uzasadnionych ważnymi względami społecznymi". Zmiana sytuacji faktycznej, jaka nastąpiła w niniejszej sprawie w dniu 15 października 2010r., polegająca na wymeldowaniu skarżącej i jej dzieci z miejsca dotychczasowego pobytu stałego, pozostaje bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny, kontrolując działanie administracji, bierze bowiem pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Ta zmiana stanu faktycznego może być uwzględniona przez organ administracyjny w dalszym postępowaniu, zainicjowanym przez skarżącą kolejnym wnioskiem. Mając na uwadze powyższe należy zatem stwierdzić, że w wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonego aktu Prezydenta Miasta Sąd doszedł do przekonania, że akt ten zapadł po należytym wyjaśnieniu sprawy i jest zgodny z prawem materialnym i procesowym. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.