III SA/Kr 1353/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ś. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 2 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca w złożonym dnia 23.03.2015 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 31,5 m2, działka rolna o powierzchni 0,96 ha i około 130.000,00 zł oszczędności. Nie posiada przedmiotów wartościowych. Swoje stałe miesięczne dochody oszacowała na kwotę 1875 zł brutto (1559,95 zł netto). Uzasadniając swoje starania podniosła, że jest osobą samotną, starszą i schorowaną. Powiada, że od lat oszczędza aby zakupić mieszkanie w K bliżej siostry. Nie uważa się za osobą zamożną. Utrzymuje, że jest osobą niepełnosprawną, która boryka się z wymienionymi przez siebie dolegliwościami zdrowotnymi. Twierdzi, że dużo wydaje na lekarstwa . Z urzędu stwierdza się, że w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, który skarżącą złożyła we wrześniu ubiegłego roku, rzeczona ujawniała oszczędności w kwocie ponad 70.000,00 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżącą działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Skarżąca korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co zgodnie z art. 241 ppsa - oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Następnie zauważyć wypada, że obecny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca składa po orzeczonej uprzednio odmowie ustanowienia dla niej adwokata (k. 78). Wskazując na powyższe podnieść jednak należy, że choć zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jakkolwiek przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy tak przez osoby fizyczne jaki i osoby prawne to jednak odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę (sygn. akt. I OZ 416/05). Zdaniem orzekającego w realiach rozstrzyganego przypadku okoliczności te nie uległy zmianie na tyle aby zaistniały podstawy do zmiany dotychczasowych ustaleń. Skarżąca ma w dalszym ciągu zapewnione stałe źródło dochodu. Obecnie w wysokości 1559,95 zł netto. W dalszym ciągu swoje potrzeby bytowe zaspakaja we własnym mieszkaniu. W dalszym ciągu posiada prócz tego opisaną wyżej działkę rolną. Ponadto – co ciekawe - dysponuje obecnie oszczędnościami w wysokości około 130.000,00 zł. Sytuacja taka oznacza zaś, że w przeciągu sześciu miesięcy do złożenia poprzedniego wniosku skarżąca niemal dwukrotnie powiększyła swoje zasoby pieniężne. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że w poprzednimi wniosku deklarowała wysokość swoich oszczędności na poziomie 70.000,00 zł. Skarżąca w dalszym ciągu nie podjęła też próby określenia jak kształtują się stałe miesięczne obciążenia jej gospodarstwa domowego związane z utrzymaniem domu, opłaceniem mediów i innych należności, wykupieniem lekarstw poprzestając na enigmatycznej wzmiance, że bardzo dużo wydaje na lekarstwa i pomoc w czynnościach codziennych. W konsekwencji przyznanie w takich warunkach skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie dla niej adwokata z urzędu nadal nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.