III SA/Kr 1362/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Elżbieta Kremer Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Rektora Akademii [...] im. [...] w [...] z dnia 11 października 2006r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu K. Z. na rzecz radcy prawnego J. K. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług. Decyzją Nr [...] z dnia 11 października 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania K. Z., Rektor Akademii [...] im. [...] w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dziekana Wydziału [...] w [...] z dnia [...] września 2006 r. Nr Dz. [...] w przedmiocie skreślenia K. Z. z listy studentów I roku studiów stacjonarnych na kierunku informacja naukowa i bibliotekarstwo. W podstawie prawnej decyzji Rektora powołano przepisy art. "138" kpa, 207 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (dz.U. Nr 164, poz. 1365) oraz § 17 ust. 9 tiret 2 i § 19 ust. 1 pkt. 1 Regulaminu Studiów Akademii [...] im. [...] w [...] obowiązującego od 1 października 2001 r. W uzasadnieniu decyzji Rektora Akademii [...] wskazano następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. Podstawę faktyczną decyzji Dziekana Wydziału [...] w [...] z dnia [...] września 2006 r. w przedmiocie skreślenia K. Z. z listy studentów I roku studiów stacjonarnych na kierunku informacja naukowa i bibliotekarstwo z dniem 1 października 2005 r., stanowiło ustalenie, iż nie zaliczyła I roku studiów w roku akademickim 2004/2005. Organ I instancji ustalił, że K. Z. w czasie letniej sesji egzaminacyjnej nie przystąpiła do egzaminu z przedmiotu "historia książki", i nie usprawiedliwiła tej nieobecności, co stosownie do § 15 Regulaminu Studiów skutkowało oceną niedostateczną. Stwierdzono, że studentka nie przystąpiła również do egzaminu w sesji poprawkowej i nie usprawiedliwiła nieprzystąpienia, co spowodowało drugą ocenę niedostateczną. W dniu [...] .09.2005 r. złożyła prośbę o egzamin komisyjny z tego przedmiotu, uzyskując zgodę w oparciu o § 17 pkt. 2 Regulaminu Studiów. Wynik egzaminu komisyjnego przeprowadzonego dnia 30 września 2005 r. również był niedostateczny. Zdaniem Dziekana Wydziału [...] w tej sytuacji decyzja o skreśleniu z listy studentów znajduje oparcie w przepisach § 19 ust. 9 i tiret drugie i § 19 ust. 1 pkt. 1 Regulaminu Studiów. W odwołaniu od tej decyzji K. Z. podnosiła, że podejmując decyzję Dziekan nie wziął pod uwagę, że jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, że była dręczona przez prowadzącego przedmiot "historia książki" i że tylko wybrany kierunek ją interesuje. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Rektor Akademii Pedagogicznej przyjął za własne ustalenia organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, iż nie mogą one wpłynąć na podważenie prawidłowości decyzji organu I instancji znajdującej oparcie w powołanych przepisach. Uzasadniając swoją decyzję Rektor podkreślił, iż sprawa skreślenia skarżącej z listy studentów była już przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, który wyrokiem z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Kr 1355/05 "stwierdził, że poprzednie skreślenie skarżącej nastąpiło jedynie z naruszeniem przepisów formalnych". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uzupełnioną pismem z dnia 16 kwietnia 2007 ustanowionego pełnomocnika, wniosła na powyższą decyzję K. Z. z wnioskiem o jej uchylenie. Skarżąca podniosła, że na egzamin w I i II terminie nie stawiła się gdyż nie miała jeszcze zaliczenia ćwiczeń z tego przedmiotu. Wskazując na § 15 ust. 5 regulaminu studiów, zgodnie z którym egzamin z przedmiotu, dla których plan studiów przewiduje ćwiczenia, student może zdawać dopiero po zaliczeniu ćwiczeń, skarżąca prezentuje stanowisko, iż stanowiło to okoliczność usprawiedliwiającą nieobecność na terminach egzaminu. Skarżąca podnosiła, że w dniu [...].09.2005 tj. po terminie do zaliczenia poprawkowego, uzyskała komisyjne zaliczenie ćwiczeń z przedmiotu historia książki, a zatem uzyskała prawo do zdawania egzaminu poprawkowego, a z braku przesłanek z § 17 ust. 4 Regulaminu Studiów, egzamin komisyjny był niedopuszczalny, a decyzja narusza rażąco art. 7 i 9 kpa. Rektor Akademii [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując ustalenia, w nawiązaniu do zarzutów skargi wskazano, że sesja poprawkowa zgodnie z zarządzeniem Dziekana trwała w roku akademickim 2004/2005 w dniach [...] września 2005, skarżąca uzyskała zaliczenie ćwiczeń [...] września 2005 r. i mogła przystąpić tylko do egzaminu komisyjnego, który na jej prośbę wyznaczono na dzień [...].09.2005. Podniesiono także, iż w wyroku z dnia [...].06.2006 Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał wiążącej oceny skutków nieusprawiedliwienia nieobecności w I i II terminie na egzaminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja jest bowiem zgodna z prawem. Stosownie zaś do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2000 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), zgodność z prawem , stanowi kryterium kontroli zaskarżonej decyzji. Zgodnie z przepisem art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej ustawa p.p.s.a. – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu, wiążą w sprawie ten Sąd i organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Należy przypomnieć, że w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. III SA/Kr 1355/05 wydanego w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów I roku na kierunku informacja naukowa i bibliotekarstwo, zawarta została ocena prawna dotycząca wykładni regulaminu. W orzeczeniu tym expressis verbis stwierdzono, że przepis § 17 ust. 1 Regulaminu Studiów umożliwia zdawanie egzaminu poprawkowego z każdego przedmiotu nie zdanego w pierwszym terminie sesji, a za równoznaczne z otrzymaniem oceny niedostatecznej Regulamin Studiów uznaje nieusprawiedliwione przed Dziekanem niestawienie się na egzamin zarówno w pierwszym terminie jak i w terminie poprawkowym (§ 15 ust. 7 w zw. z § 17 ust. 1). Stwierdzono dalej, że warunkiem dopuszczenia do egzaminu z przedmiotów, dla których plan studiów przewiduje ćwiczenia jest zaliczenie tych ćwiczeń (§ 12 ust. 9, § 14, § 15 ust. 5 i 6). Na tle tych uregulowań, zajął Sąd wówczas stanowisko prawne, że niezaliczenie zajęć z przedmiotu objętego zaliczeniem, samo przez się nie stanowi usprawiedliwionej przyczyny niestawiennictwa w terminie na egzamin (§ 15 ust. 5 w zw. z § 12 ust. 9 i § 14 ust. 5 i 6). Na tle powyższych uregulowań oraz wiążącej wykładni, w świetle niespornego ustalenia, że skarżąca nie zgłosiła się do egzaminu z historii książki w sesji letniej i poprawkowej, że nie usprawiedliwiała nawet tej nieobecności, bo nie mając zaliczenia ćwiczeń z tego przedmiotu, uważała iż jej nieobecność jest usprawiedliwiona, zgodne z przepisem art. 189 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 25 lipca 2005 r., jest stanowisko organów Uczelni, że skarżąca nie zaliczyła tego przedmiotu w sesji letniej i poprawkowej. W tej sytuacji, na wniosek studenta, zgodnie z § 17 ust. 2 Regulaminu Studiów mógł być przeprowadzony jedynie egzamin komisyjny. Jednakże egzamin taki, co również wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 III SA/Kr 1355/05, mógł być zdawany tylko jeden raz niezależnie od przyczyn, z powodu których uzyskano oceny niedostateczne z tego przedmiotu w sesji egzaminacyjnej i poprawkowej (§ 17 ust. 4 w zw. z ust. 2). Jest oczywiste, że w sytuacji skarżącej, która do końca sesji poprawkowej nie miała nawet zaliczenia ćwiczeń z przedmiotu historia książki, warunkiem dopuszczenia do egzaminu komisyjnego było uprzednie zaliczenie ćwiczeń z tego przedmiotu. Regulamin studiów w § 14 ust. 6 przewiduje możliwość komisyjnego zaliczenia zajęć. Z akt studentki wynika, że skarżąca wystąpiła pismem datowanym na [...].09.2005 o komisyjne zaliczenie zajęć z przedmiotu historia książki, które uzyskała dnia [...] .09.2005 r. Tego samego dnia złożyła kolejny wniosek do Dziekana o wyrażenie zgody na dopuszczenie do egzaminu komisyjnego, którego termin, wyznaczono na [...] .09.2005 r. Powoływany w skardze przepis § 17 ust. 2 przewiduje, że egzamin komisyjny powinien się odbyć w terminie nie przekraczającym 5 dni od daty złożenia wniosku w tym przedmiocie. Ocena tego uregulowania, na tle całokształtu regulacji zawartej w § 17 wskazuje, iż jest to przepis którego celem jest zapewnienie jak najszybszego zakończenia terminu sesji poprawkowej i uregulowanie spraw studenckich. Przekroczenie tego terminu, nie może więc prowadzić do uznania tego naruszenia za mające istotny wpływ na wynik sprawy. Nie da się zaś pogodzić, z uregulowaniami Regulaminu Studiów i wiążącą Sąd oraz organy Uczelni z mocy art. 153 ustawy p.p.s.a. wspomnianą oceną prawną, zaprezentowane przez skarżącą stanowisko, że "na skutek zaliczenia komisyjnego zajęć w dniu 22.04.2005 na zasadach określonych w § 14 ust. 5 i6 Regulaminu, skarżąca uzyskała prawo do zdawania egzaminu poprawkowego, zgodnie z § 15 ust. 5". Zaliczenie komisyjne ćwiczeń z przedmiotu historia książki, miało miejsce po nieusprawiedliwionej nieobecności skarżącej w terminach do składania egzaminów z tego przedmiotu w letniej sesji egzaminacyjnej i poprawkowej. Komisyjne zaliczenie zajęć, mogło zatem sytuować pozycję skarżącej jako studenta, w takim etapie sesji jaki wynikał z Regulaminu Studiów oraz zarządzenia o organizacji sesji egzaminacyjnej i poprawkowej, a nie mogło "anulować" regulaminowych skutków nieprzystąpienia do egzaminów w terminach (wobec braku zaliczenia ćwiczeń). Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie dają Sądowi uprawnienia do korygowania rozstrzygnięć organów uczelni w sprawach studenckich poprzez pryzmat ewentualnej niepełnosprawności studenta. Z akt wynika zresztą, że umiarkowany i czasowy stopień niepełnosprawności, był przez Uczelnię uwzględniony. W szczególności na wniosek skarżącej, przedłużono sesję zimową 2004/2005 właśnie w celu uzyskania zaliczenia z przedmiotu historia książki do [...].03.2004 r., jednakże w tym terminie zaliczenia nie uzyskała. Zgodnie z § 17 ust. 1, niedostateczny wynik egzaminu komisyjnego w odniesieniu do studenta I roku studiów, obliguje Dziekana do skreślenia z listy studentów. Podstawa zwolnienia znajduje oparcie w przepisach art. 189 ust. 1 oraz art. 190 ust. ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365). Z tych przyczyn orzeczono jak w I punkcie sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie w przedmiocie przyznania na rzecz wyznaczonego pełnomocnika – radcy prawnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oparto na przepisach art. 250 ustawy p.p.s.a., art. 22³ ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 o radcach prawnych (tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn.zm.) oraz § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn.zm.).