III SA/Kr 1375/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-02-01
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata złożony przez spółkę powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i dochodowej pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona skarżąca, będąca osobą prawną, nie wykazała, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania, mimo wezwania sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień. Niewykonanie wezwania zostało zinterpretowane na niekorzyść wnioskodawcy. Ponadto, strona skarżąca posiadała już ustanowionego pełnomocnika z wyboru, co wykluczało możliwość ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Strona skarżąca, A Sp. z o.o., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej o wymierzeniu kary pieniężnej. Pełnomocnik spółki przedstawił wstępne dane dotyczące sytuacji finansowej spółki, które wzbudziły wątpliwości sądu. Zarządzeniem z dnia 21 listopada 2016 r. strona została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Dodatkowo, sąd zauważył, że spółka posiadała już ustanowionego pełnomocnika z wyboru.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w K o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w K na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić wniosek.
Reprezentujący stronę skarżącą adwokat z wyboru mecenas A. S., która swoje umocowanie do działania w sprawie wykazała udzielonym jej pełnomocnictwem oraz wydrukiem informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców w złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczyła, że domaga się dla spółki zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata "w osobie adw. A. S., Kancelaria Adwokacka, [...], T"
Wysokość kapitału zakładowego spółki określiła na 5000 zł, wartość środków trwałych wyceniła na 10608 zł a wysokość strat za ostatni rok obrotowy według bilansu oceniła na 188.204,98 zł straty.
Ujawniła jeden rachunek bankowy spółki bez określenia stanu konta za to z adnotacją, że konto jest zablokowane przez komornika skarbowego celem windykacji wymagalnych kar pieniężnych.
Podała, że wg RZS na dzień 31.08.2016 r. przychody spółki wyniosły 131.748 zł, koszty działalności operacyjnej 148.726,80 zł, a strata 16.980,80 zł. Wymieniła także zobowiązania spółki podając, że są to 22 kary po 12.000 zł co daje łącznie kwotę 264.000 zł.
Uzasadniając starania spółki podniosła, że w imieniu spółki wnosi o przyznanie spółce prawa pomocy w zakresie całkowitym w tym również "ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w jej osobie, albowiem znane jej są okoliczności sprawy, którą prowadziła od początku". Uzasadniając dalej wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych wskazała, że działania organów doprowadziły do konieczności zawieszenia działalności przez spółkę. Wyraziła również własną ocenę takiego stanu rzeczy.
Na koniec w rubryce 13 formularza pełnomocnik spółki oświadczyła, że "oświadczenie o majątku i dochodach spółki zostało złożone przez nią jako pełnomocnika wedle jej najlepszej wiedzy, na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów, w szczególności bilansu oraz rachunku zysku i strat oraz udzielonych wyjaśnień przez wnioskodawcę i przedstawicieli spółki oraz, że pełnomocnik składając wniosek, do sierpnia 2016 r. realizuje zawartą umowę obsługi prawnej spółki".
Wobec tego, że oświadczenia tej treści były niewystarczające i wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 21 listopada 2016 r. wezwano stronę skarżącą (dokonując doręczenia do rąk jej pełnomocnika adw. A. S.) o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe dotyczące stanu majątkowego i dochodów spółki poprzez:
• przedłożenie kopii bilansu (aktywa, pasywa, rachunek zysków i strat) za rok 2014 i rok 2015,
• przedłożenie kopii rocznej deklaracji podatkowej za 2015,
• przedłożenie RZS na dzień 31.08.2016 r.
• przedłożenie kopii miesięcznych deklaracji podatkowych o ile takie składała w bieżącym roku podatkowym,
• wyjaśnienie co konkretnie wlicza w koszty działalności operacyjnej pozwalające jej na wykazywanie straty,
• przedłożenie wyciągów z ujawnionego przez spółkę rachunku bankowego obrazujących historię dokonywanych na nim operacji z okresu sześciu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy,
• przedstawienie kopii raportów kasowych z okresu sześciu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy,
• przedłożenie spisu inwentarza majątku spółki z szacunkową wyceną jego istotnych składników (np. nieruchomości, samochody, sprzęt elektroniczny itp.)
• przedstawienie pisemnej informacji o wysokości wynagrodzenia pobieranego przez prezesa zarządu spółki w bieżącym roku z podaniem składników innych świadczeń otrzymywanych w związku z pełnioną funkcją,
• wyjaśnienie z jakich pieniędzy przy deklarowanej blokadzie ujawnionego rachunku bankowego spółki i wykazywanej stracie, strona skarżącą opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika? Przedstawienie umowy łączącej stronę skarżącą z pełnomocnikiem z wyboru w części obejmującej wysokość ustalonego wynagrodzenia i zasad jego płatności ewentualnie przedstawienie na tę okoliczność pisemnego oświadczenia pełnomocnika popartego odpowiednimi dokumentami księgowymi. Jeśli pomoc tę strona skarżąca otrzymuje pro bono lub jest ona w jakiś sposób "kredytowana" przez pełnomocnika z wyboru przedstawienie pisemnego oświadczenia pełnomocnika wraz z informacją, że okoliczności te są znane organom właściwego samorządu zawodowego,
Wezwanie doręczono w dniu 6 grudnia 2016 r. Zarządzenie nie zostało wykonane. Wezwanie pozostawiono bez odpowiedzi.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje:
Stosownie do treści art. 246 §2 pkt. 1 ppsa osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W realiach niniejszej sprawy oświadczenia zawarte we wniosku wzbudzały wątpliwości i były niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych strony skarżącej. Ta jednak nie udzieliła na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które była proszona. To powoduje, że przyznanie stronie skarżącej w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć bowiem trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Dla reprezentującego spółkę profesjonalnego pełnomocnika nie powinno być także zaskoczeniem, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05).
Na koniec i tylko ubocznie zwrócić uwagę wypada jeszcze tylko na ograniczenie, które umknęło uwadze pełnomocnik strony skarżącej a które wprowadza przepis §3 art. 246 ppsa mówiący, że adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Z dołączonego zaś przez mecenas A. S. do pisma z 29.10.2016 r. (wpływ 04.11.2016 r.) odpisu pełnomocnictwa wynika wprost i w sposób jednoznaczny, że strona skarżąca umocowała wybranego przez siebie adwokata w osobie mecenas A. S. do zastępstwa w sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie oraz "we wszystkich instancjach". Równocześnie brak jest wystarczających podstaw do ustaleń, że pełnomocnictwo wygasło albo zostało wypowiedziane.
Mając to wszystko na uwadze postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło