III SA/Kr 1382/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. P. na akt Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 9 sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony postanawia: odrzucić skargę Skarżąca K. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na odpowiedź Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 9 sierpnia 2011r. znak: [...] w sprawie odmowy wydania skarżącej skierowania do zawarcia umowy najmu na czas nieoznaczony lokalu mieszkalnego zamiennego położonego przy ul. A w S i wniosła o uznanie, że na Burmistrzu ciąży obowiązek wydania skarżącej takiego skierowania. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach: Skarżąca wraz z mężem na podstawie decyzji z dnia 23 stycznia 1975r. wydanej przez naczelnika Miasta zajmowała lokal mieszkalny położony przy ul. B w S. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 15 marca 2007r., nakazano właścicielom budynku usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. B w S i zakazano użytkowania całego budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku Wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z dnia 5 czerwca 2008r. nakazano R. P. i K. P. opuszczenie i opróżnienie z rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul B w S ustalono, że pozwanym R. P. i K. P. przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu zamiennego z zasobów Gminy. W wyniku realizacji powyższego wyroku Burmistrz Miasta i Gminy wydał skierowanie z dnia 8 kwietnia 2010r. uprawniające K. P. i R. P. do zawarcia umowy najmu lokalu zamiennego położonego w S przy ul. A, na czas określony tj. do czasu zakończenia remontu budynku przy ul .B. Umowa najmu przedmiotowego lokalu została zawarta w dniu 9 kwietnia 2010r., a czas trwania umowy został określony tak jak w skierowaniu. Po zawarciu umowy najmu skarżąca wielokrotnie kieruje pisma do Burmistrza podnosząc, że umowa najmu, która została zawarta powinna być zawarta na czas nieokreślony i żąda wydania skierowania do zawarcia umowy najmu na czas nieokreślony. Pismem z dnia 11 lipca 2011r. adresowanym do Burmistrza, skarżąca wniosła o ustalenie, czy właściciele budynku przy ul. B wykonali prace remontowe, a po ustaleniu powyższego wniosła o doprecyzowanie terminu powrotu do mieszkania przy ul. B, a w przypadku braku możliwości powrotu o wydanie skierowania do zawarcia umowy najmu na czas nieoznaczony obecnie zajmowanego lokalu mieszkalnego przy ul A. Pismem z dnia 9 sierpnia 2011r. stanowiącym odpowiedź na pismo skarżącej z dnia 11 lipca 2011r. działający z upoważnienia Burmistrza zastępca Burmistrza poinformował skarżącą, że w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie został określony termin wykonania nakazanych prac remontowych, stąd też Gmina nie ma możliwości wcześniejszego wskazania terminu powrotu do poprzedniego miejsca zamieszkania, a także podał, że zawarta umowa najmu nie pozostaje w sprzeczności ani z ustawą, ani wydaną na jej podstawie uchwałą rady Miejskiej. Powyższe pismo z dnia 9 sierpnia 2011r. , po wezwaniu przez skarżącą do usunięcia naruszenia prawa pismem z daty 31 sierpnia 2011r. (złożonym 2 września 2011r.) stało się przedmiotem opisanej we wstępie skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie bądź oddalenie skargi. W uzasadnieniu wniosku o oddalenie powołując się na art.11 ust.2 pkt 4 ustawy o ochronie lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy wskazał, że ustawa dopuszcza dostarczenie lokali zamiennych na czas oznaczony, a w uzasadnieniu wniosku o odrzucenie podał, że sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną . Podstawowym zatem zagadnieniem wymagającym ustalenia jest rozstrzygniecie, czy rozpoznawana sprawa może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę, dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwala Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r. podjęta w składzie siedmiu sędziów ( III ZP 37/97) w której sformułowano pogląd że " wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art.16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) " OSNP 1998/7/200 Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny następującej uchwały w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 lipca 2008r. ( I OPS 4/08) "Uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) " LEX nr 400065. Przedmiotowa uchwała zapadła na tle stanu faktycznego powstałego w Warszawie. Ustawa z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz.U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) określa w odrębny sposób status gminy Warszawa, w której dzielnice jako jednostki pomocnicze gminy wykonują w konkretnym zakresie zadania gminy. Do zakresu działania dzielnic należy m.in. utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych, a organem wykonawczym dzielnicy jest zarząd. Stąd też w powołanej uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008r. przedmiotem analizy i oceny jest uchwała zarządu dzielnicy, która została zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy p.p.s.a.. Struktura pozostałych gmin w Polsce jest odmienna, a zadania z zakresu najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gmin należą do organu wykonawczego gminy. Nadto podejmowane na podst. art 21 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz.1591 z późn.zm.) uchwały rad gmin określające zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, mogą zawierać różne (ale mieszczące się w granicach prawa) rozwiązania, ale w każdym przypadku są to akty prawa miejscowego. Stąd też stosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. wymaga, aby w każdym przypadku dostosować ją do treści obowiązującej w danej gminie uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali. Zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 25 stycznia 2006r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, to Burmistrz jest organem decydującym, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale i czy z taką osobą może być zawarta umowa najmu lokalu gminnego. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem, a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale stanowi akt o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i po wyczerpaniu trybu i zachowaniu terminu może być przedmiotem skargi. Jednak w rozpoznawanej sprawie mamy sytuację odmienną zarówno z punktu widzenia stanu faktycznego jak i stanu prawnego. Albowiem strony tj skarżącą i Gminę łączy już umowa najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. A w S. A przedmiotem sporu jest treść zawartej umowy, a konkretnie jeden z elementów zawartej umowy jakim jest czas na jaki została zawarta umowa najmu. Skarżąca domaga się, aby zawarta umowa najmu lokalu mieszkalnego, który jest lokalem zamiennym była zawarta na czas nieokreślony i dla potwierdzenia swojego żądania wskazuje na przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy oraz przepisy uchwały [...] Rady Miejskiej z dnia 25 stycznia 2006r., natomiast organ wskazuje, że prawidłowo został określony czas trwania umowy najmu jako umowy na czas określony tj. do czasu zakończeniu remontu budynku przy ul. B w S i dla potwierdzenia swojego stanowiska wskazuje na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 15 marca 2007r. , która nakazano właścicielom usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. B w S i zakazano użytkowania całego budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku. W takich okolicznościach gdy strony łączy zawarta umowa najmu lokalu mieszkalnego, a przedmiotem sporu jest czas na jaki została zawarta umowa najmu, organem właściwym do rozstrzygnięcia tego sporu jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny, albowiem spór ten ma charakter cywilnoprawny. Podobnie jak w przypadku innych sporów, które powstają w związku z zawartą umową najmu pomiędzy gminą a najemcą, a które mogą dotyczyć np. takich elementów umowy jak: wysokość czynszu, wykonywanie obowiązków związanych z utrzymaniem lokalu, sposobu korzystania z lokalu, osób uprawnionych do korzystania z lokalu, które również mają charakter cywilnoprawny i rozstrzygane są przez sąd powszechny. Z powyższych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił, albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.