III SA/Kr 139/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Wojewody z dnia 11 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. K., Kancelaria Adwokacka, ul. [...] w K kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Wojewoda decyzją z dnia 11 grudnia 2012 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta z [...] 2012 r. znak [...] orzekającą o wymeldowaniu z pobytu stałego D. R. z lokalu mieszkalnego w C przy ul. J. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.2006r.139.993 ze zm.). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Pismem z dnia 12.06.2012 r. M. R. wniosła o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu w C przy ul. J byłego męża D. R. Organ pierwszej instancji, po wszczęciu w dniu 14.06.2012 r. postępowania ustalił na podstawie zeznań M. R., D. R. i oględzin w lokalu, iż skarżący w dniu 8.11.2008 r. został przez Policję zabrany z ww lokalu i przewieziony do Zakładu Karnego celem odbycia kary za znęcanie się nad rodziną, a następnie po jego opuszczeniu w grudniu 2011 r. do przedmiotowego lokalu już nie powrócił. W styczniu 2012 r. skarżący w asyście Policji zabrał z lokalu wszystkie swoje rzeczy. Z początkiem 2012 r. Zarząd Budynków Komunalnych wymienił M. R. drzwi od lokalu przy ul. J w C. Nie przekazała ona nowych kluczy skarżącemu, który się o nie nie ubiegał. Organ ustalił przy tym, że Sąd Rejonowy, Wydział l Cywilny wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt: [...] nakazał skarżącemu D. R. aby opróżnił ze swych rzeczy lokal mieszkalny położony w C przy ul. J, nie orzekając obowiązku opuszczenia lokalu ze względu na to, że w dacie wyrokowania skarżący przebywał w Zakładzie Karnym. Pismem z dnia 6.07.2012r. Burmistrz Miasta zwrócił się do Sądu Rejonowego Wydział l Cywilny o podanie informacji czy skarżący wniósł o tego Sądu w okresie od grudnia 2011 r. pozew o ochronę (przywrócenie) posiadania lokalu mieszkalnego położonego w C przy ul. J. Sąd odpowiedział pismem z dnia 13.07.2012r., że skarżący tego rodzaju pozwu nie złożył a aktualnie toczy się w Sądzie sprawa o podział majątku między byłymi małżonkami. Burmistrz Miasta wydał w następstwie dokonanych ustaleń decyzję w dniu [...] 2012 r. znak [...] o wymeldowaniu z pobytu stałego D. R. z lokalu mieszkalnego w C przy ul. J. Organ jednoznacznie stwierdził, że wystąpiły przesłanki wymeldowania skarżącego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji (...) gdyż opuszczenie ww lokalu przez skarżącego miało postać trwałego i dobrowolnego. Skarżący nie mieszka w ww lokalu i aktualnie zamieszkuje w C przy ul. B. Niezamieszkanie datuje się od listopada 2008r., kiedy to został osadzony w Zakładzie Karnym. Organ ocenił także na podstawie ujawnionych okoliczności, że skarżący nie ma zamiaru powrotu do ww lokalu. W szczególności o trwałości opuszczenia lokalu świadczy według organu fakt, że w dniu 23.01.2012 r., przy interwencji Policji, skarżący odebrał z lokalu swoje rzeczy i faktyczny brak tych rzeczy stwierdzony podczas oględzin lokalu. Dla oceny dobrowolności opuszczenia lokalu według organu ma znaczenie okoliczność, że mimo tego, iż Sąd Rejonowy nie orzekł wobec skarżącego eksmisji z lokalu to skarżący nie podjął od opuszczenia Zakładu Karnego w 2011 r. żadnych prawnych kroków celem powrotu do lokalu. Odwołując się od ww decyzji skarżący zakwestionował stwierdzenie organu, że nie zamierza powrócić do ww lokalu, podnosząc, że powrót do lokalu uniemożliwia mu była żona. Zwrócił uwagę, że Sąd Rejonowy nie orzekł eksmisji jego osoby jedynie nakazał opróżnienie lokalu z rzeczy osobistych, stąd skarżący uważa, że nadał ma prawo do lokalu i został bezprawnie z niego wymeldowany. Wojewoda Małopolski po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję, podzielając ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, ustosunkowując się do zarzutów odwołania poprzez wyjaśnienie, że w sprawie o wymeldowanie należy wziąć pod uwagę zachowanie osoby, której dotyczy wymeldowanie, skutkiem którego to zachowania było opuszczenie przedmiotowego lokalu. Organ wskazał, że sprawca, który popełnia przestępstwo umyślne, a takim był czyn, za który skarżący został skazany i odbył karę pozbawienia wolności musi zdawać sobie sprawę nie tylko z tego, iż takie zachowanie jest naganne i grozi za nie kara, ale również to, że organy państwa uczynią wszystko co dozwolone w granicach prawa, aby zapobiec ponownemu popełnieniu przestępstw podobnego rodzaju przez sprawcę. Jednym ze środków do osiągnięcia tego celu było odizolowanie sprawcy od ofiary przez orzeczenie przez sąd nakazu skarżącemu opróżnienia ze swych rzeczy lokalu mieszkalnego położonego w C przy ul. J, którego najemcą jest M. R. Jak zauważył organ, z treści uzasadnienia tego wyroku jednoznacznie wynika, iż sąd ustalając, że przedmioty należące do pozwanego znajdują się nadal w lokalu przy ul. J, uznał iż powództwo w tym zakresie było uzasadnione. Natomiast z racji faktu, iż pozwany wówczas przebywał w zakładzie karnym, a zatem nie przebywał w przedmiotowym lokalu - sąd nie miał możliwości nakazania mu opuszczenia tego lokalu. Jak dalej wskazał organ, skoro skarżący postępowania został odizolowany (w dopuszczalnym prawnie zakresie) od członków jego rodziny poprzez nałożenie przez sąd obowiązku opróżnienia ze swych rzeczy przedmiotowego lokalu, to również w dziedzinie prawa administracyjnego wymagana jest konsekwencja w tym przedmiocie i stąd wynika decyzja organu l instancji. W tym miejscu organ odwołał się do poczynionych w toku postępowania odwoławczego dodatkowych ustaleń, że skarżący co prawda wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego o wznowienie sprawy o jego eksmisję jednakże pozew ten prawomocnym postanowieniem Sądu został odrzucony. W tej sytuacji brak jest wobec organu odwoławczego podstaw do merytorycznej zmiany zaskarżonej decyzji, gdyż w jego ocenie oparta została na prawidłowych ustaleniach faktycznych i poprawnej wykładni prawa materialnego. W skardze na ww decyzję do Sądu D. R. powtórzył argumentację odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 ze zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga D. R. nie podlega uwzględnieniu. Przepisy znajdujące w sprawie zastosowanie stanowią, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1 ww ustawy). Natomiast organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się (art. 15 ust. 2 ww ustawy). Przyjmuje się, że w postępowaniu o wymeldowanie osoby z pobytu stałego organy winny badać, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały oraz czy nastąpiło w sposób dobrowolny (przykładowo tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 lipca 2010r. sygn. akt III SA/Gd 131/10, Lex nr 674751). W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy dokonały wystarczających w sprawie ustaleń pozwalających na ustalenie czy zaszły w sprawie przesłanki wymeldowania skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. J w C. Zasadnicze znaczenie ma bowiem okoliczność, że skarżący opuścił ww lokal w dniu 8.11.2008r., co nie było sporne między stronami postępowania administracyjnego. Opuszczenie ma charakter trwały, gdyż skarżący od wskazanego wyżej dnia w lokalu już nie zamieszkał. Nie dokonał także samodzielnie wymeldowania się. Natomiast dla kwestii dobrowolności w opuszczeniu przez skarżącego ww lokalu znaczenie ma nie tyle fakt, jak podnosi skarżący, utrudniania mu zamieszkania przez byłą żonę czy niewyjaśniona kwestia eksmisji, ale znaczenia ma okoliczność długotrwałego okresu zamieszkania w innym lokalu przy jednoczesnym braku aktywności w dochodzeniu ochrony praw do posiadania lokalu wyrażającej się w niewytoczeniu przed sądem powszechnym powództwa o przywrócenie utraconego posiadania. Skarżący nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania dał wyraz swej woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu. Orzekające w sprawie organy ustaliły tę okoliczność i właściwie w uzasadnieniu decyzji ją oceniły. Wniesienie przez skarżącego wniosku do sądu powszechnego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego, Wydział Cywilny z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt: [...] nakazującym skarżącemu D. R., aby opróżnił ze swych rzeczy lokal mieszkalny położony w C przy ul. J, nie ma znaczenia dla sprawy o wymeldowanie, gdyż wyrok ten nie wyrzekał o eksmisji osoby skarżącego z uwagi na pozostawanie w dniu wyrokowania w Zakładzie Karnym. Istotnym dla sprawy jest pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2007r. II OSK 133/06, że jeżeli dana osoba pomimo usunięcia jej z lokalu wbrew jej woli, przez długi czas nie podejmuje kroków prawnych w celu przywrócenia jej posiadania tego lokalu, świadczyć to może o opuszczeniu przez nią miejsca stałego pobytu w rozumieniu ww ustawy. Należy też podkreślić, że wymeldowanie ma ściśle rejestrowy charakter i nie jest związany z prawem danej osoby do lokalu. Wymeldowanie łączyć należy ze ściśle obiektywnymi przesłankami nieprzebywania w lokalu przez dłuższy okres, nieposiadaniem osobistych rzeczy w lokalu i brakiem aktywności w zamiarze powrotu do lokalu. Jako, że wszystkie te przesłanki zostały w sprawie skarżącego spełnione, Sąd uznał, że skarga podlega na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a oddaleniu. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku zgodnie z art. 250 w zw. z ar. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 i 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013.461).