III SA/Kr 139/14
WyrokWSA w Krakowie2014-06-12
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na okolicznościach znanych stronie i organowi w dacie wydawania decyzji, został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania nie został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, ponieważ okoliczności, na które powołała się strona (rozkład pożycia małżeńskiego, brak przyczyniania się męża do utrzymania rodziny, zatrudnienie męża za granicą), były znane zarówno stronie, jak i organowi administracji publicznej znacznie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku. W związku z tym organ prawidłowo odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków za okresy 2005/2006 i 2006/2007. Jako podstawę wznowienia wskazała rozpad małżeństwa i brak środków na utrzymanie rodziny. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że okoliczności te były znane stronie i organom znacznie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku, a zatem termin do jego złożenia nie został zachowany. Strona wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i pominięcia istotnych okoliczności faktycznych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi D. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala.
Marszałek Województwa postanowieniem z dnia [....] 2013 r. nr [....] odmówił wznowienia na żądanie strony postępowania w sprawach z wniosków D. F. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego: z dnia 17.08.2005 r. za okres od 1.09.2005 r. do 31.08.2006 r., z dnia 4.08.2006 r. za okres od 1.09.2006 r. do 31.08.2007 r. - na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), dalej "K.p.a.".
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 24.06.2008 r. do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w K. wpłynęły wnioski D. F. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2005/2006 i 2006/2007 w związku z ustaleniem, że ww. sprawach mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Marszałek Województwa decyzjami:
- nr [....] z dnia [...] 2009 r., odmówił prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2005/2006, trwający od 1.09.2005 r. do 31.08.2006 r. - ww. decyzja została zmieniona decyzją nr [....] z dnia [....] 2010 r.;
- nr [....] z dnia [....] 2009 r., odmówił prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2006/2007, trwający od 1.09.2006 r. do 31.08.2007 r. - ww. decyzja została zmieniona decyzją nr [....] z dnia [....] 2010 r.
W dniu 5.08.2013 r. do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w K. wpłynęło pismo D. F., które zawierało wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosków o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami: z dnia 17.08.2005 r., za okres od 1.09.2005 r. do 31.08.2006 r. oraz z dnia 4.08.2006 r. za okres od 1.09.2006r. do 31.08.2007r.
Okoliczności, które został podniesione w piśmie z dnia 2.08.2013 r., tj. rozpad małżeństwa, brak środków pozwalających na prawidłowe funkcjonowanie rodzinny, powodują, iż wniosek o wszczęcie postępowania o ponowne rozpatrzenie wniosków o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z dnia 17.08.2005 r. oraz 4.08.2006 r., został potraktowany jako wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., który stanowi, że w sytuacji, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Wzruszenie decyzji administracyjnych mających walor rozstrzygnięć ostatecznych może nastąpić w trybie art. 145 § 1 K.p.a. W toku czynności wyjaśniających ustalono, że w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 K.p.a. uzasadniających wznowienie postępowania.
Organ podkreślił, że ustalając D. F. prawo do zasiłku rodzinnego na okres od 1.09.2005 r. do 31.08.2006 r. oraz od 1.09.2006 r. do 31.08.2007 r., tj. wydając decyzje nr [....] z dnia [....] 2009 r. oraz nr [....] z dnia [....] 2009 r. Marszałek uwzględnił fakt dotyczący rozpadu jej małżeństwa oraz brak środków pozwalających na prawidłowe funkcjonowanie rodzinny.
Jednakże rozstrzygnięcie w sprawie z wniosków skarżącej z dnia 17.08.2005 r. oraz z dnia 4.08.2006 r. obejmowało okres, w którym pozostawała w związku małżeńskim z R. F., tj. od 1.09.2005 r. do 31.08.2007 r. Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego sygn. akt [....], małżeństwo D. F. z R. F. zostało rozwiązane dopiero w dniu 10.07.2008 r., natomiast wyrok stał się prawomocny w dniu 2.08.2008 r. Oznacza, to, że w okresie, za który Marszałek Województwa wydał decyzje nr [....] z dnia [....] 2009 r. oraz nr [....] z dnia [....] 2009 r., tj. od 1.09.2005 r. do 31.08.2007 r. skarżąca pozostawała w związku małżeńskim. W tej sytuacji podnoszone okoliczności wskazujące na rozpad małżeństwa nie miały znaczenia dla ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych za okres od 1.09.2005 r. do 31.08.2007 r.
Ponadto fakt, iż R. F. był uprawniony do pobierania świadczeń rodzinnych na terenie N., również nie ma znaczenia z uwagi na fakt, iż to D. F. była wnioskodawcą w związku z czym na niej ciążył obowiązek informowania o wszelkich zmianach mających wpływ na ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na terenie Polski.
Organ nie był zobowiązany do badania w postępowaniu faktu, czy D. F. przysługiwały na terenie N. świadczenia rodzinne w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2007 r. Na gruncie obowiązujących przepisów oraz w świetle ustalenia, że za okres koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, D. F. była osobą aktywną zawodowo na terenie Polski, ewentualne uprawnienie do świadczeń rodzinnych na terenie N. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia z wniosku składanego na terenie Polski.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady nr 574/72, w związku z tym, iż D. F. w okresie, za który wydawane były rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, była osobą aktywną zawodowo na terenie Polski, Polska była krajem mającym pierwszeństwo do wypłacania świadczeń rodzinnych. W tej sytuacji fakt ewentualnego uprawnienia lub braku uprawnienia D. F. do świadczeń rodzinnych na terenie Polski mógłby mieć ewentualny wpływ w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych na terenie N., nie zaś odwrotnie.
W opinii organu również decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....] 2008 r. w sprawie stwierdzenia nieważność decyzji Prezydenta Miasta nr [....] z dnia [....] 2005 r., oraz [....] z dnia [....] 2006 r., nie dają podstaw do ponownego rozpatrzenia wniosków o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z dnia 17.08.2005 r. oraz z dnia 4.08.2006 r., bowiem Marszałek Województwa w oparciu o powyższe decyzje SKO wydał decyzje: nr [....] z dnia [....] 2009 r., która została zmieniona decyzją nr [....] z dnia [....] 2010 r.; nr [....] z dnia [....] 2009 r., która została zmieniona decyzją nr [....] z dnia [....] 2010 r.
Ponadto organ zaznaczył, że bez wydania powyższych decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zostałoby wszczęte postępowanie przez Marszałka Województwa w sprawie ponownego ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami za okres od 1.09.2005 r. do 31.08.2006 r. oraz od 1.09.2006 r. do 31.08.2007 r. Od ww. decyzji D. F. nie wniosła odwołania, w związku, z czym są decyzjami ostatecznymi. Tym samym nie ma podstaw do ponownego rozpatrzenia wniosków o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z dnia 17.08.2005 r. oraz 4.08.2006r.
W związku z powyższym zdaniem organu, nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
D. F. wniosła na powyższe postanowienie zażalenie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Skarżąca podtrzymała niektóre twierdzenia zawarte we wniosku o wznowienie postępowania. Strona zarzuciła przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 28, 107 i 145 K.p.a. przez przyjęcie, że były maż – R. F. nie powinien występować w sprawie jako strona postępowania. Niesłusznie pominięto też fakt, że mąż skarżącej zerwał kontakty rodzinne i nie łożył na utrzymanie rodziny. Pobrane przez stronę zasiłki rodzinne i dodatki do zasiłków rodzinnych zostały przeznaczone na utrzymanie małoletnich wówczas dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze niewłaściwie rozpoznało wnioski o stwierdzenie nieważności w dniu [....] 2008 r.
Skarżąca zarzuciła niewłaściwe rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [....] 2008 r. znak [....] oraz [....] w sprawie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [.....] 2005 r. znak [....] oraz z dnia [...] 2006 r. znak [....] oraz wydanych przez Marszałka Województwa jedynie jako wniosku o wznowienie, a tym samym naruszenie art. 145 i 157 K.p.a. oraz art. 56 i nast. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 409 kodeksu cywilnego przez pominięcie w analizie materiału dowodowego faktu rozkładu pożycia małżeńskiego skutkującego brakiem faktycznej wspólności w aspekcie przesłanek wznowienia i obowiązków ciążących na R. F.
Skarżąca wniosła o ponowne dopuszczenie dowodu z dokumentacji alimentacyjnej i starań Strony o utrzymanie dzieci, oraz zaświadczenia z dnia 20 listopada 2007 r., informacji o stanie egzekucji, pisma do [.....] z dnia 17 lutego 2010 r., zaświadczenia Sądu Okręgowego z dnia 29 października 2010 r. i innych dokumentów oraz o przesłuchanie skarżącej oraz R. F.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca powołała się na argumentację podniesioną w toku sprawy w związku z wezwaniem Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej z dnia 24.07.2013 r. w przedmiocie zwrotu kwot 2.538 zł i 3.564 zł wraz z odsetkami, jako rzekomo nienależnych świadczeń rodzinnych przyznanych decyzjami Prezydenta Miasta. Nadto zarzuciła, iż z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21.11. 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 431/12 nie istnieje żadna decyzja, która miałaby być wykonalna, co do zwrotu opisanych wyżej kwot, gdyż decyzje Marszałka Województwa zostały uchylone.
Nie jest słusznym przyjęcie, że unieważnienie decyzji Prezydenta Miasta o przyznaniu jej zasiłków ww. kwotach nie otwiera drogi do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie jej wniosków z dnia 17.08.2005 r. i z 4.09. 2006 r. w sprawie przyznania zasiłków rodzinnych. Nie zostały one poparte pozytywnym stwierdzeniem, iż takie zasiłki otrzymywała i czy w ogóle zostały wydane decyzje przez władze n. o przyznaniu R. F., a nie skarżącej takich zasiłków. Zatem załączona dokumentacja z Sądu Okręgowego wskazuje, że decyzje Marszałka są nieważne.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, albo o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....] 2008 r. znak [....] oraz [....] w sprawie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [....] 2005 r. znak [....] oraz z dnia [....] 2006 r. znak [...] - wobec istnienia należnych świadczeń, braku podstaw do orzeczenia o ich nieważności, co potwierdzają dane z dokumentacji Sądu Okręgowego, zeznania oraz wywiad u władz n. wykazujących brak podstaw do nieważności, a tym bardziej do zwrotu wypłaconych świadczeń.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r. [....], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, w związku z art. 147 art. 148 § 1 i art. 149 § 3 i § 4 w związku z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przywołał dotychczasowe postępowania dotyczące prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego. W szczególności wskazał, że Prezydent Miasta na wniosek D. F.:
- z dnia 17 sierpnia 2005 r. decyzją z dnia [....] 2005 r. nr [....] ustalił dla strony prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.;
- z dnia 4 sierpnia 2006 r. decyzją z dnia [....] 2006 r. nr [....] ustalił dla strony prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r.
Z uwagi na to, że D. F. w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2007 r. pozostawała w związku małżeńskim z R. F., który w tym czasie pracował legalnie na terenie N. i wobec którego zachodził element koordynacji - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [....] 2008 r. wydało dwie decyzje, w których stwierdziło nieważność w/w decyzji organu pierwszej instancji.
Następnie na wniosek strony z dnia 24 czerwca 2008 r. Marszałek Województwa w dniu [....] 2009 r. wydał dwie decyzje nr [....] w której odmówił D. F. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r., po czym decyzja ta została zmieniona decyzją tego organu z dnia [....] 2010 r., nr [...]. Z kolei decyzją nr [....] odmówił prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. i decyzja ta została zmieniona decyzją wydaną w dniu [...] 2010 r., nr [....].
Następnie w dniu 5 sierpnia 2013 r. do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w K. wpłynął wniosek D. F. o wszczęcie postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosków o ustalenie prawa do zasiłków rodzinnych oraz dodatków do zasiłków rodzinnych na okres od dnia 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. i na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [....] 2013 r. Marszałek Województwa odmówił wznowienia postępowania, a skarżąca wniosła zażalenie.
Organ odwoławczy po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że w myśl art. 148 § 1 K.p.a. - podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem skarżąca powinna złożyć wniosek o wznowienie postępowania w terminie do jednego miesiąca licząc od dnia, w którym wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Tymczasem w podaniu o wznowienie z dnia 2 sierpnia 2013 r. (5 sierpnia 2013 r.- data wpływu do organu pierwszej instancji - skarżąca nie uprawdopodobniła w żaden sposób, że powołuje się na fakt ujawnienia się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.
Skarżąca powołała się jedynie na fakt rozpadu swojego małżeństwa z R. F. w okresie pobierania prawa do zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków rodzinnych w okresie zasiłkowym 2005/2006 i 2006/2007, które zostało rozwiedzione prawomocnym wyrokiem sądu ostatecznie w dniu 2 sierpnia 2008 r. Fakt trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego stron i to, że mąż nie przyczyniał się do utrzymania swoich trzech wówczas małoletnich córek - wszystko to było skarżącej oraz organowi pierwszej instancji znane dużo wcześniej.
Także fakt podjęcia przez R. F. legalnego zatrudnienia na terenie N. był znany wcześniej niż 1 miesiąc przed dniem, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
W świetle powyższego termin jednego miesiąca do złożenia wniosku nie został w związku z tym zachowany, ponieważ wniosek o wznowienie postępowania złożono w dniu 5 sierpnia 2013 r., a fakty te były znane organowi pierwszej instancji, co najmniej w 2009 r., zaś stronie dużo wcześniej, tj. co najmniej w 2007 r.
Przytoczone powyżej okoliczności stanowią samodzielną podstawę do wydania negatywnego w treści postanowienia dla strony.
Niemniej organ odwoławczy analizie poddał treść zarzutów podniesionych w zażaleniu.
Nie dopatrzono się naruszenia przepisów K.p.a., tj. art. 7, 28, 107 i 145 przez przyjęcie, że były mąż strony – R. F. powinien występować w sprawie, jako strona postępowania. Organ przypomniał, że wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych w 2005 i 2006 r. składała D. F. a nie R. F. Ponadto wniosek o wznowienie postępowania także składała D. F., a nie osoby trzecie.
Organ nie dopatrzył się także naruszenia art. 145 i 157 K.p.a. oraz art. 56 i nast. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 409 Kodeksu cywilnego przez pominięcie w analizie materiału dowodowego faktu rozkładu pożycia małżeńskiego skutkującego brakiem faktycznej wspólności w aspekcie przesłanek wznowienia i obowiązków ciążących na R. F. Są to okoliczności znane, na które strona powoływała się wcześniej przed różnymi organami administracji państwowej oraz sądem powszechnym.
D. F. wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powtarzając zarzuty z zażalenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację zwartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów wskazało, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, w tym postępowanie dowodowe i że wydały prawidłowe postanowienia w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji, która na mocy art. 16 § 1 K.p.a. jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi.
Zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Przypomnieć również wypada, iż wznowienie postępowania przebiega dwuetapowo.
Złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego rozpoczyna pierwszy etap, w którym organ właściwy bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, co w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony - oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 K.p.a., a także czy wskazano przyczynę wznowienia z katalogu ujętego w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 K.p.a. W przypadku, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie postępowania wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia z tej przyczyny, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, albo termin do jego złożenia nie został zachowany, albo wnioskodawca nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ, zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. postanowieniem odmawia wznowienia postępowania. W sytuacji, gdy żadna z wymienionych okoliczności nie występuje, organ ten wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 K.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane w trybie art. 149 § 1, § 3 K.p.a., a zatem Sąd oceniając prawidłowość tego postanowienia bada wyłącznie to, czy organ miał podstawy do odmowy wznowienia postępowania z przyczyn formalnych. Sąd nie badał natomiast innych okoliczności podnoszonych przez skarżącą.
Przede wszystkim w ocenie Sądu, zasadnie organ uznał w zaskarżonym postanowieniu, że zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. D. F. powinna złożyć wniosek o wznowienie postępowania w terminie do jednego miesiąca licząc od dnia, w którym wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Tymczasem w podaniu o wznowienie z dnia 2 sierpnia 2013 r. (5 sierpnia 2013 r. data wpływu do organu pierwszej instancji) D. F. nie uprawdopodobniła w żaden sposób, że powołuje się na fakt ujawnienia się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktyczne lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Skarżąca powołuje się jedynie na fakt rozpadu swojego małżeństwa z R. F. w okresie pobierania prawa do zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków rodzinnych w okresie zasiłkowym 2005/2006 i 2006/2007, i które zostało rozwiedzione prawomocnym wyrokiem sądu ostatecznie w dniu 2 sierpnia 2008 r.
Fakt trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego stron i to, że mąż nie przyczyniał się do utrzymania swoich trzech wówczas małoletnich córek - wszystko to było D. F. oraz organowi pierwszej instancji znane dużo wcześniej. Także fakt podjęcia przez R. F. legalnego zatrudnienia na terenie N. był znany wcześniej niż 1 miesiąc przed dniem, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
W świetle powyższego trafnie organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu uznał, że termin jednego miesiąca do złożenia wniosku nie został w związku z tym zachowany, ponieważ wniosek o wznowienie postępowania złożono w dniu 5 sierpnia 2013 r. a fakty te były znane organowi, co najmniej w 2009 r., zaś skarżącej dużo wcześniej, tj. co najmniej w 2007 r.
Nie są również trafne zarzuty, że organ pierwszej instancji jak i Kolegium dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 28, 107 i 145 K.p.a. przez pominięcie męża strony – R. F. jako strony w postępowaniu administracyjnym.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub, która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a. uzasadniającego jej udział. Na organie administracji ciąży, zatem w pierwszej kolejności obowiązek ustalenia, czy podanie złożone zostało przez stronę postępowania.
Zasadnie, zatem organ wskazał, że wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych w 2005 i 2006 r. składała D. F. a nie R. F. Ponadto wniosek o wznowienie postępowania także składała D. F., a nie osoby trzecie.
Zasadnie też Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia art. 145 i 157 K.p.a. oraz art. 56 i nast. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 409 Kodeksu cywilnego przez pominięcie w analizie materiału dowodowego faktu rozkładu pożycia małżeńskiego skutkującego brakiem faktycznej wspólności w aspekcie przesłanek wznowienia i obowiązków ciążących na mężu skarżącej. Są to okoliczności znane, na które skarżąca powoływała się wcześniej przed różnymi organami administracji państwowej oraz sądem powszechnym.
Nie mogła przynieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącej odwołująca się do tego, że z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21.11. 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 431/12 wynika, że nie istnieje żadna decyzja, która miałaby być wykonalna, co do zwrotu pobranych świadczeń rodzinnych, gdyż decyzje Marszałka Województwa zostały uchylone.
Wskazanym i prawomocnym wyrokiem Sąd po rozpoznaniu sprawy ze skarg D. F. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....] 2012r. nr [....], z dnia [....] 2012r. nr [....] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego i obowiązku jego zwrotu: uchylił zaskarżone decyzje w części, w której utrzymują w mocy pkt 2 poprzedzających je decyzji Marszałka Województwa oraz decyzje Marszałka Województwa z dnia [....] 2011r., nr [....] oraz nr [....] w pkt 2.
Z treści uzasadnienia tego wyroku wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołań D. F. decyzjami z dnia [....] 2012 r. 1. nr [....] i 2. nr [....] utrzymało w mocy odpowiednio decyzje Marszałka Województwa z dnia [....] 2011 r. 1. nr [....] i 2. nr [....] ustalające wysokość nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kwocie 1. – 2538 zł za okres od 1.09.2005 r. do 31.08.2006 r. i odpowiednio 2. – 3564 zł za okres od 1.09.2006 r. do 31.08.2007 r. oraz w punkcie 2 orzekające ich zwrot przez D. F. wraz z odsetkami.
Powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostały wydane w następujących okolicznościach.
Marszałek Województwa w decyzjach z dnia [....] 2011 r. ustalił wysokość nienależnie pobranych przez D. F. świadczeń rodzinnych, przyznanych decyzjami Prezydenta Miasta, działającego przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Opieki Społecznej: 1. z dnia [....] 2005 r. nr [....], w kwocie 2538 zł za okres od 1.09.2005 r. do 31.08.2006 r. i 2. z dnia [....] 2006 r. nr [....], w kwocie 3564 zł za okres od 1.09.2006 r. do 31.08.2007 r. oraz orzekł o obowiązku ich zwrotu wraz z odsetkami w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji.
W uzasadnieniach decyzji organ I instancji wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [....] 2008 r.: 1. nr [....] stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [....] 2005 r. nr [....], 2. nr [....] stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2006 r. nr [....], przyznających D. F. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego na dzieci: I. F. ur. [....] 03.1993 r., J. F. ur. [...] 03.1993 r. oraz K. F. ur. [...] 03.1995 r. na okresy zasiłkowe 1. 2005/2006, 2. 2006/2007.
W konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji Prezydent Miasta przekazał akta obu spraw Dyrektorowi Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w K., działającemu z upoważnienia Marszałka Województwa, jako organowi właściwemu do wydawania decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.
Marszałek Województwa, działając przez Dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w K. decyzjami z dnia [....] 2009r. nr 1. [....], 2. [....] zmienionymi decyzjami z dnia [....] 2010 r.: 1. nr [....], 2. nr [....], odmówił przyznania D. F. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na trzy córki, na okresy zasiłkowe 1. 2005/2006 2. 2006/2007.
Na podstawie art. 23a ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), Kierownik Działu ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego ROPS w K., działając z upoważnienia Marszałka Województwa, wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
Analizując ustalenia dokonane w powyższym wyroku w powiązaniu z argumentacją skarżącej w sprawie obecnie poddanej kontroli Sądu, w której organy rozpoznały podanie skarżącej z dnia 2 sierpnia 2013 r. o wznowienie postępowania zakończonego przez Marszałka Województwa decyzjami z dnia [....] 2009r. nr 1. [....], 2. [....] zmienionymi decyzjami z dnia [...] 2010 r.: 1. nr [....], 2. nr [....], w których odmówił przyznania D. F. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na trzy córki, na okresy zasiłkowe 1. 2005/2006 2. 2006/2007 – nie sposób nie zauważyć, że skarżąca w istocie podważa zasadność tych decyzji.
Trafnie, zatem wskazano, że od ww. decyzji D. F. nie wniosła odwołania, w związku, z czym są decyzjami ostatecznymi. Tym samym nie ma podstaw do ponownego rozpatrzenia wniosków o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z dnia 17.08.2005 r. oraz 4.08.2006 r.
W konsekwencji powyższego, jeżeli zamiarem skarżącej jak wynika z treści skargi a wcześniej z zażalenia - jest również wznowienie postępowania, albo stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [....] 2008 r. znak [....] oraz [....] w sprawie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [....] 2005 r. znak [....] oraz z dnia [....] 2006 r. znak [....] - wobec istnienia należnych świadczeń i braku podstaw do orzeczenia o ich nieważności, winna złożyć stosowne podanie w tym zakresie w trybie określonym w art. 148 § 1 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze - w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. – Sąd orzekł jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło