III SA/Kr 1392/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. T. "A" z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 13 sierpnia 2015 r., znak: [ ] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 13 sierpnia 2015 r. znak: [....] utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [....] 2015 r. nr: [.....] wymierzającą R. T. "A" z siedzibą w O. karę pieniężną w wysokości 60.000 złotych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Powyższą decyzję zaskarżył R. T. "A" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji opiera go przede wszystkim na wiarygodności zarzutu wadliwości zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego podniesione w niniejszej skardze zarzuty wskazują na wysoką wiarygodność wadliwości zaskarżonej decyzji. Ponadto podniesiono, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić prowadzącemu działalność gospodarczą znaczną i nieodwracalną szkodę. Ze względu na dokonane przez Urzędy Celne zatrzymania urządzeń oraz wydawanie (bez względu na ciągle zmieniające się orzecznictwo sądów administracyjnych oraz skierowane do TK w dniu 21 maja 2012 roku przez WSA w Gliwicach pytanie prawne) decyzji, kondycja finansowa osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą została mocno naruszona powodując stratę. Taka sytuacja może doprowadzić do szybkiego zakończenia prowadzenia działalności, a więc niewątpliwie do sytuacji, w której ani wygranie sporu, ani późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, nie przywróci pierwotnego stanu rzeczy i nie naprawi szkody. Skarżący podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez stronę skarżącą jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny, stanowi spełnienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 (postanowienie z dnia 18 czerwca 2004 r., FZ 136/04, niepubl.). Skarżący już na chwilę obecną ponosi duże straty nie tylko nie osiągając planowanych zysków z zatrzymanych urządzeń, ale ponosząc straty finansowe. Uiszczanie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania dodatkowo pogorszy jego sytuację finansową i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Wobec powyższego skarżący zasługuje na tymczasową ochronę w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wymierzenia mu kary pieniężnej, skoro postępowanie w tym przedmiocie zostało już przez WSA w Gliwicach zainicjowane. Skarżący wskazuje, iż brak jest przesłanek negatywnych wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W świetle skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w dniu 21 maja 2012 roku, sygn. akt P 32/12 wszystkie wydane dotychczas decyzje administracyjne nakładające na skarżącego kary pieniężne zostały wydane w oparciu o przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, którego niekonstytucyjność zdaniem WSA w Gliwicach, jak również zdaniem Sejmu (vide. pismo ówczesnej Marszałek Sejmu E. K. do TK z wnioskiem o stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 - w załączeniu skargi) jest oczywista. Wobec czego dalsze nakładanie na skarżącego decyzjami administracyjnymi kar i niewstrzymywanie ich wykonania z oczywistych względów grozi nieodwracalną szkodą. Skarżący wskazał na art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym podstawą wstrzymania wykonania decyzji może być niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oceniając powyższe przesłanki należy stwierdzić, iż chodzi tu nie tylko o szkodę grożącą samemu skarżącemu, ale również każdą inną szkodę, w tym szkodę grożącą Skarbowi Państwa. W odpowiedzi na poselską interpelację nr [.....] wiceminister finansów J. K. poinformował, że w latach 2010-2013 Służba Celna zajęła 13 221 automaty, na których nielegalnie urządzano gry hazardowe. Jeśli przemnożyć to przez 12 tys. zł kary od każdego automatu, wychodzi na to, że w razie przegranej w Trybunale budżet musiałby oddać prawie 160 min zł. Do tego trzeba dodać zwrot 100 proc. przychodu ściągniętego - w ramach kary - od firm urządzających gry na automatach bez koncesji i bez wymaganej rejestracji urządzenia. Niezależnie od kwot wyegzekwowanych kar pieniężnych podlegających zwrotowi, należy pamiętać, iż Skarb Państwa zobowiązany będzie wypłacić odsetki za zwłokę oraz odszkodowanie za utracone korzyści, czyli niezrealizowany zysk z gier na automatach. W świetle powyższego wykonanie wszystkich prawomocnych i wykonalnych kar pieniężnych naraża Skarb Państwa na niepowetowaną i znaczną szkodę. W przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, tj. stwierdzania niekonstytucyjności art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, powstanie możliwość wznowienia postępowań administracyjnych, a przywrócenie stanu poprzedniego będzie nad wyraz długie i uciążliwe zarówno dla skarżącej, jak i organów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wymienionych we wskazanym przepisie. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji – zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt IISA/Bk 352/06, opub. w LEX nr 192964). Stosownie do powyższych uregulowań zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia wstrzymanie danego aktu. Skoro zaskarżoną decyzją wymierzono stronie karę pieniężną, to z uwagi na treść art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oczywistym jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową strony skarżącej, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego jednak nie sposób doszukać się w rozpatrywanym wniosku. Jego autor nie podał bowiem żadnych rzeczowych informacji wskazujących na aktualne możliwości płatnicze skarżącej spółki czy posiadany przez nią majątek. Nie dał zatem Sądowi możliwości oceny, czy uiszczenie kwoty 60.000 zł przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy zagrozi płynności finansowej skarżącej spółki, a tym bardziej czy doprowadzi do jej upadłości. Trzeba zatem przypomnieć, że ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1099/14). Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13). Podkreślić również wypada, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na tym etapie postępowania nie ma nic wspólnego z analizą zasadności skargi czy kontrolą legalności spornej decyzji. Sąd nie ma dowolności w udzielaniu stronom ochrony tymczasowej, gdyż działa wyłącznie w granicach przesłanek wynikających z przytoczonego wyżej przepisu ustawy procesowej. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.