III SA/Kr 1409/17

WyrokWSA w Krakowie2018-09-04

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie prowadzi działalności gospodarczej, ale jest obecna w lokalu, w którym oferowane są do sprzedaży środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, może być uznana za stronę postępowania administracyjnego i osobę wprowadzającą te substancje do obrotu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet osoba nieprowadząca działalności gospodarczej, która jest obecna w lokalu, gdzie oferowane są do sprzedaży środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, może być uznana za stronę postępowania i osobę wprowadzającą te substancje do obrotu. Kluczowe jest udostępnianie tych substancji osobom trzecim, niezależnie od formy prawnej prowadzonej działalności. W sytuacji, gdy skarżący był jedyną osobą w lokalu i oferował do sprzedaży podejrzane produkty, organy prawidłowo uznały go za wprowadzającego je do obrotu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego zakazującą P. L. wprowadzania do obrotu produktu "TC" zawierającego substancje 4-MC i α-PVT, uznane za nowe substancje psychoaktywne i środki zastępcze. Kontrola wykazała, że P. L. był obecny w sklepie, gdzie oferowano te produkty, mimo że twierdził, iż jest jedynie sprzedawcą na okres próbny bez umowy. Skarżący kwestionował ustalenia organów, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące ustalenia strony postępowania i jego odpowiedzialności za wprowadzanie środków do obrotu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. L.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt III SA/Kr 1409/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 września 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bożenna Blitek, Sędziowie: WSA Halina Jakubiec (spr.), NSA Krystyna Kutzner, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2018 r., sprawy ze skargi P. L. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zaprzestania prowadzenia działalności skargę oddala. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 30 sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r., znak: [...] zakazującą P. L. (dalej w skrócie skarżącemu) wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktu o nazwie TC (w postaci bezowego proszku) zawierającego w swoim składzie 4-MC, który od dnia 17 września 2016 r. został wpisany na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1393) do wykazu nowych substancji psychoaktywnych oraz α-PVT i który spełnia definicję środka zastępczego. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.,: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwany dalej kpa) w zw. z art. 44 b, 44 c ust. 4, 5, 6 oraz art. 4 pkt 11 a pkt 27, pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j,: Dz. U. z 2016 r. poz. 224). Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny: W dniu 21 marca 2017 r. została przeprowadzona przez pracowników Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przy udziale funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w sklepie "G" w Z przy ul. N kontrola w zakresie przestrzegania przez przedsiębiorcę przepisów regulujących zakaz wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej środków zastępczych. Przed podjęciem czynności kontrolujący okazali legitymacje służbowe, poinformowali o zakresie kontroli oraz o prawach i obowiązkach kontrolowanego, a także wręczyli upoważnienie do kontroli nr [...]. Odstąpiono od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z racji podjęcia uzasadnionego podejrzenia, że sprzedawane w przedmiotowym sklepie produkty mogą stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Skarżący podpisał protokół. Wyniki kontroli stanowiły podstawę do wydania przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego decyzji z dnia [...] 2017 r. znak: [...] zakazującej skarżącemu wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktu o nazwie TC (w postaci bezowego proszku) zawierającego w swoim składzie 4-MC, który od dnia 17 września 2016 r. został wpisany Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1393) do wykazu nowych substancji psychoaktywnych oraz α-PVT, a który spełnia definicję środka zastępczego. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ oparł się na ustaleniach z przeprowadzonej kontroli, wskazujących na to, że w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych o nazwach: - Tc w ilości 1 szt. (wewnątrz wyczuwalna ampułka). Produkt opisany w języku polskim. Saszetka srebrna, naklejki: z jednej strony: żółto- pomarańczowa, z drugiej strony biała. Producer: [...]". Nie zawiera oznaczenia, gramatury. Opis: "Tylko dla osób pełnoletnich. Produkt nie do spożycia przez ludzi. W razie przypadkowego spożycia należy zasięgnąć porady lekarza. Pamiętaj, [...]", - oraz 2 puste opakowania po produktach o nazwie "ASD" i "TMC" - srebrne saszetki z opisem w języku angielskim. Producer: [...]. Zgodnie z protokołem poboru prób z dnia 21 marca 2017 r. nr [...] dokonano zabezpieczenia ujawnionego produktu na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu produktu z tego samego dnia o nr [...]. Uzasadnieniem zabezpieczenia były spostrzeżenia kontrolujących, że oferowany w sprzedaży produkt posiadał znamiona środków zastępczych, za czym przemawiała forma handlowa produktu, brak prawidłowego oznakowania w szczególności składu, przeznaczenia i pochodzenia produktu oraz brak opisu w języku polskim. Organ nadmienił, że w kontrolowanym punkcie w roku 2016 r. przeprowadzone zostały cztery kontrole, w 2015 trzy kontrole, a w 2017 była to już czwarta kontrola. W trakcie tych kontroli zabezpieczano produkty, które po przeprowadzonych badaniach chemiczno-toksykologicznych w Pracowni Toksykologii Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej okazały się być środkami zastępczymi. W związku z powyższym w stosunku do osób prowadzących działalność w punkcie przy ul. N w Z w latach 2015 i 2016 toczą się postępowania administracyjne. Organ opisał następnie wygląd kontrolowanego pomieszczenia, wskazując, że w jego skład wchodzą: pomieszczenie przedsionka, pokój, w którym usytuowane jest łóżko do spania, pomieszczenie gospodarcze, toaleta, łazienka i kuchnia. Na drzwiach od strony wewnętrznej znajduje się napis "prosimy nie zaśmiecać okolicy, każde opakowanie przybliża sklep do zamknięcia. Dziękujemy". Na drzwiach od strony zewnętrznej znajduje się tablica z godzinami otwarcia obiektu: "pon.-czw. 11-12, pt – sob 11-2, niedz. 11-12". W trakcie kontroli ustalono, że osobą wprowadzającą do obrotu środki zastępcze jest skarżący, który oświadczył, że jest jedynie osobą pracującą/sprzedającą, która nie posiada umowy o pracę i nie jest mu znane, kto jest jego pracodawcą. Oświadczył, że jest tylko sprzedawcą na okresie próbnym. Ofertę pracy znalazł na portalu OLX a swoje dane przekazał mailowo, przy czym skontaktowano się z nim telefonicznie z numeru zastrzeżonego. Został poinformowany, że jest potrzebna osoba do sprzedaży talizmanów i amuletów w Z w punkcie przy ul. N. Według oświadczenia, przyjechał do Z w dniu 21 marca 2017 r. rano i z kiosku na Dworcu w Z odebrał klucze do lokalu. Nie posiada umowy o pracę, nie prowadzi działalności gospodarczej a w lokalu będzie spał. Po przyjściu do punktu stwierdził, że znajduje się w nim tylko jedno opakowanie o nazwie "TC". Dalsze instrukcje dotyczące towaru, umowy o pracę i wynagrodzenia miał otrzymać w dniu dzisiejszym telefonicznie. Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał na podstawie art. 44 c ust. 1 i ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w dniu [...] 2017 r. w stosunku do skarżącego dwie decyzje: znak: [...] o wycofaniu z obrotu oraz zatrzymaniu poprzez przejęcie i przechowanie zabezpieczonych produktów, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, tj. na okres nieprzekraczający 18 miesięcy oraz wstrzymaniu wprowadzanie do obrotu ww. produktów, co do których zachodziło uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi. Od tej decyzji skarżący nie odwołał się. Z kolei na podstawie art. 44c ust. 3 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wydał decyzję znak: [...] nakazującą zaprzestania prowadzenia działalności w obiekcie "G", ul. N, Z na okres 3 miesięcy, licząc od dnia przeprowadzenia kontroli, tj. od 21 marca 2017 r. do 21 czerwca 2017 r., od której to decyzji skarżący również nie odwołał się. W dniu 21 marca 2017 r. przedstawiciele Powiatowego Inspektora Sanitarnego na drzwi sklepu założyli plomby, które zostały zniszczone, co zostało potwierdzone adnotacją służbową znak: [...] spisaną w dniu 22 marca 2017 r. w obecności funkcjonariuszy policji. W związku z powyższym w dniu 23 marca 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wystosował do Komendy Powiatowej Policji zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia z art. 69 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeksu wykroczeń (t.j.,: Dz. U. z 2015 r. poz. 1094 ze zm.). W dniu 12 kwietnia 2017 r. organ I instancji przekazał zabezpieczone podczas kontroli postanowieniem o zabezpieczeniu produktu [...] z dnia 21 marca 2017 r. próbki w celu przeprowadzenia badań na obecność substancji zawartych w podejrzanej próbce i jej oceny do Uniwersytetu, Katedra i Zakład Medycyny Sądowej ul. G w K, który przekazał sprawozdanie Sądowo-Lekarskie z przeprowadzonych badań toksykologicznych z dnia 24 kwietnia 2017.r. znak: [...]. Identyfikacyjne badania toksykologiczne zabezpieczonych dowodów rzeczowych wykazały: 1. CT-> 4-CMC, a-PVT, lidokaina 4-CMC -> l-(4-chlorofenylo)-2-(metyloamino)propan-l-on,4-chlorometkantynon) - pochodnej metkatynonu z obecnym w pozycji 4 atomem chloru w pierścieniu fenolowym. Podczas gdy fizjologicznie i toksykologicznie właściwości tego związku są nieznane, podobny związek - 4-bromometkantynon (4-BMC) hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny. Podobieństwo w zakresie strukturalnym 4-BMC i 4-CMC może również wpływać na ich zbliżony profil działania. W rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r., poz. 224 ze zm.) i Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1393) 4-CMC spełnia definicje nowej substancji psychoaktywnej. a-PVT -> a-pirolidynotiopentofenon, 2-(pyrolidyno-l-yl)-l-(tiofen-2-yl)pentan-1-on pochodnej N-pirolidynokatynonów o nieznanym mechanizmie działania farmakologicznego. Strukturalne podobieństwo a-PVT do pirowaleronu, który to stanowi inhibitor wychwytu zwrotnego neuroprzekaźników, takich jak noradrenalina i dopamina, może przemawiać za jego zbliżonym działaniem stymulującym na ośrodkowy układ nerwowy. W rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r., póz. 224 ze zm.) a-PVT spełnia definicje środka zastępczego. Lidokaina -> leku przeciwbólowego stosowanego w medycynie do miejscowego znieczulania i przeciwarytmicznego. Lidokaina jest dodawana jako rozcieńczacz przy produkcji dopalaczy, bądź jako składnik modyfikujący ich działanie. Lidokaina jest składnikiem produktów leczniczych, które podlegają kontroli przez ustawę z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 2142 ze zm.). Opierając się na ww. sprawozdaniu organ I instancji uznał, że związki obecne w składzie Ct wyczerpują pojęcie środka zastępczego oraz nowej substancji psychoaktywnej w rozumieniu art. 4 pkt 11 a i pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W konsekwencji Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał na podstawie art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w dniu [...] 2017 r. decyzję nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł za wprowadzanie na terytorium RP środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. Natomiast wydana w niniejszej sprawie decyzja I instancji o zakazie wprowadzenia do obrotu na terytorium RP produktu CT wynika z faktu, że badania toksykologiczne potwierdziły, że w składzie tego produktu znajdują się substancje stanowiące środek zastępczy i nową substancję psychoaktywną. Organ podniósł, że produkt CT w postaci beżowego proszku, zawierającego w swoim składzie 4-CMC, który od dnia 17 września 2016 r. został wpisany Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1393) do wykazu nowych substancji psychoaktywnych oraz a-PVT spełnia definicję środka zastępczego w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Organ opisał specyfikę tego produktu i jego części składowych. 4-CMC jest organicznym związkiem, pochodną katynonu. Stanowi jedną z najnowszych pochodnych katynonu, posiada strukturę pentedronu. Jako syntetyczny katynon wykazuje działanie stymulujące i empatogenne. Katynony to grupa substancji wywodzących się z α - aminopropiofenonu, alkaloidu z grupy fenetyloamin zawartego w khat - egzotycznej, zimozielonej roślinie pokroju drzewiastego lub krzewiastego, w Polsce znanej jako czuwaliczka jadalna (Catha Edulis). Pod względem struktury i działania przypomina efedrynę i inne pochodne amfetaminy (jest to tzw. naturalna amfetamina). Wpływa na przekaźnictwo dopaminergiczne, serotoninergiczne i noradrenergiczne. Powoduje podniecenie, stan euforii i hamuje łaknienie. Efekty te są krótkotrwałe ze względu na szybki metabolizm, charakterystyczny dla związków z grupą karbonylową przy węglu α. Intoksykacja khat najczęściej przyjmuje postać tachykardii i umiarkowanej hipertonii. Przewlekłe przyjmowanie zwiększa skłonność do zachowań agresywnych i brutalnych. Alfa-PVT jest substancją psychoaktywną i należy do grupy katynonów. Jest tiofenylową alfa-PVP (występuje w załączniku nr 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jako substancja psychotropowa grupy IV-P). W niewielkich dawkach działa pobudzająco, poprawia samopoczucie, wywołuje euforię i podniecenie seksualne, intensyfikuje odbiór muzyki. Mocno uzależnia, podrażnia śluzówkę nosa i gardła, przy długotrwałym dawkowaniu powoduje wyniszczenie organizmu zwłaszcza układu oddechowego i układu krążenia. Do działań niepożądanych alfa-PVT należą m.in.: nudności, szczękościsk, nadwrażliwość źrenic na światło, paranoje, omamy i psychozy. Substancja alfa-PVT została zidentyfikowana 391 razy na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W sklepach internetowych cena za 1 grama substancji wynosi ok. 50 - 70 zł. W dniu 2 marca 2017 r. Zespół do spraw oceny ryzyka zagrożeń dla zdrowia lub życia ludzi związanych z używaniem nowych substancji psychoaktywnych zarekomendował Ministrowi Zdrowia umieszczenie substancji alfa-PVT w wykazie substancji psychoaktywnych określonym na podstawie art. 44 b ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (uchwała nr 1/2017 z dnia 2 marca 2017 r.). Organ I instancji uznał wobec powyższego, iż zabezpieczony u skarżącego produkt stwarza zagrożenie dla żyda i zdrowia ludzkiego, co uzasadnia zakazanie wprowadzania go do obrotu. Jednocześnie, ze względu na niebezpieczeństwo wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. P. L. odwołał się od opisanej na wstępie decyzji I instancji zakazującej wprowadzania do obrotu, podnosząc zarzuty: 1. Naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu: a) art. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 oraz art. 80 Kpa polegające na: - dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że skarżący udostępniał osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne; - zaniechaniu przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby), które faktycznie miałyby nabywać od skarżącego środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne; - zaniechaniu jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby) lub podmiotu, które faktycznie miałyby prowadzić działalność gospodarczą w kontrolowanym punkcie; - dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem uznaniu, że produkty zabezpieczone podczas kontroli mogą stanowić realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi; - całkowitym braku ustalenia ilości rzekomo wprowadzonych przez skarżącego do obrotu środków zastępczych; b) art. 107 § 3, art. 77 oraz art. 80 Kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, które nie mają żadnego odzwierciedlenia w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym; c) art. 28 Kpa polegające na całkowitym pominięciu jako strony postępowania właściciela zabezpieczonych podczas kontroli substancji oraz skierowanie decyzji do osoby, która w danym punkcie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie jest właścicielem zabezpieczonych środków; 2. Naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 44c ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na skierowaniu zakazu określonego we wskazanym przepisie w stosunku do osoby, która faktycznie nie udostępniła osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych, nie jest ich właścicielem i prowadzi w kontrolowany punkcie działalności gospodarczej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji odwoławczej skupił się na zarzutach odwołania, podnosząc, że zgodnie z art. 4 ust. 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadzanie do obrotu oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Definicja ta, w zw. z art. 52 a ust. 1 tej ustawy obejmuje każdą postać udostępniania środków zastępczych innej osobie - niezależnie zatem od tego czy odbiorca tych środków jest ich konsumentem czy też wyłącznie pośrednikiem w drodze do konsumenta; niezależnie również od tego, czy chodzi o pierwotne udostępnianie produktu innym osobom, czy też o następcze (wtórne) jego udostępnianie. Zgodnie z wykładnią przepisów art. 52a w związku z art. 4 pkt. 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2684/13, pojęcie "wprowadzania do obrotu "środków zastępczych, o których mowa w art. 4 pkt. 34 u.o.p.n., oznacza każde udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącym jak i będącym ich konsumentami tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Ustawodawca w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a ust. 1-3 u.o.p.n. wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środki zastępcze, zatem każdy podmiot prawa, który nie stosuje się do obowiązków wynikających z art. 44 b ww. ustawy". Organ zwrócił uwagę, że fakt wprowadzania do obrotu środków zastępczych znalazł potwierdzenie w okolicznościach sprawy i w zgromadzonych dowodach. Skarżący sprzedawał "dopalacze" i z takim zamiarem przyjechał do Z. Instrukcje co do dostawy nowego towaru miały zostać przekazane telefonicznie. Działania te w ocenie organu noszą cechy "udostępniania osobom trzecim, odpłatnie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych". Osobą odpowiedzialną za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych jest właśnie skarżący, który nie wskazał podmiotu ani żadnego dokumentu na okoliczność zatrudnienia. Skarżący nie tylko wyłącznie był obecny w kontrolowanym punkcie sprzedaży, ale osobiście sprzedawał, czyli wprowadzał do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek zawierających w swoim składzie środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne, co zostało potwierdzone w sprawozdaniu sądowo - lekarskim z dnia 24 kwietnia 2017 r., zwane potocznie "dopalaczami". Generalnie, brak danych dotyczących właściciela sklepu, udzielanie wymijających odpowiedzi osobom kontrolującym, zabezpieczenie produktów, które po badaniu okazały się środkami zastępczymi i nowymi substancjami psychoaktywnymi, ilość zabezpieczonych produktów, skłania do wniosku, że należy uznać skarżącego za osobę wprowadzająca do obrotu środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne w miejscu ogólnodostępnym, w tym dla nieletnich, co wskazuje na brak odpowiedzialności za bezpieczeństwo zdrowotne osób, którym oferował ww. środki. Uzasadniając nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ wskazał, że zagrożenie dla zdrowia stwarzane przez środki zastępcze jest zjawiskiem powszechnie znanym, mającym potwierdzenie w szeroko podawanych do publicznej wiadomości przypadkach zatruć po zażyciu produktów stanowiących środki zastępcze. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję P. L. ponowił zarzuty odwołania: 1 ) naruszenia przepisów postepowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu: 1) art.107 § 3, 7, 8, 11, 77 i 80 Kpa polegającego na: - dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że skarżący udostępniał osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne; - rażąco dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że sam fakt, iż w kontrolowanym lokalu przebywał skarżący jest wystarczające do skonstruowania na ww, podstawie opartego na bliżej niesprecyzowanych przesłankach domniemania, że to skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne; - zaniechaniu przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby), które faktycznie miałyby nabywać od skarżącego środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne; - dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że produkty zabezpieczone podczas kontroli stanowią realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi; - całkowitym braku ustalenia ilości rzekomo wprowadzonych przez skarżącego do obrotu środków zastępczych, -rażącego naruszenia art. 107 § 3, 77 i 80 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, które nie mają żadnego odzwierciedlenia w zgromadzonym w toku postępowania materiałem dowodowym, - naruszenia art. 28 Kpa polegające na całkowitym pominięciu jako strony postępowania właściciela zabezpieczonych podczas kontroli substancji i podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w kontrolowanym punkcie oraz skierowaniu decyzji do osoby, która w danym punkcie w ogóle nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie jest właścicielem zabezpieczonych środków, 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 44 c ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na skierowaniu nakazu określonego we wskazanym przepisie w stosunku do osoby, która faktycznie nie udostępniała osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. W treści skargi P. L. skupił się na wadliwym w jego ocenie wniosku organu, że był on osobą wprowadzającą stwierdzone w trakcie kontroli produkty do obrotu a w związku z tym ponosi odpowiedzialność administracyjnoprawną. Uznał, że wniosek organu został poprzedzony niewystarczającymi ustaleniami faktycznymi, w szczególności organ zaniechał ustalenia osoby bądź osób, które faktycznie miałyby nabywać od skarżącego środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, zastosował całkowicie dowolne, nieuprawnione domniemanie, polegające na przyjęciu, że sam fakt, iż w kontrolowanym lokalu znajdował się skarżący oraz ww. substancje jest wystarczający do przyjęcia, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne a ponadto organ zaniechał ustalenia, czy zabezpieczone produkty mogą stanowić realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że wymieniona w decyzji szkodliwa substancja nie została wprowadzona do obrotu, skoro ujawnili ją inspektorzy i zabezpieczyli na potrzeby postępowania. Organ, zdaniem skarżącego, błędnie uznał, że dowód z opinii toksykologicznej potwierdza, że zabezpieczone w lokalu substancje stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia. Z opinii tej wynika jedynie, że substancje te mogą stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia, a autorzy opinii nie sprecyzowali, w jakich okolicznościach takie zagrożenie może się zaktualizować i jakie są warunki jego powstania. Powzięcie przez organ uzasadnionego podejrzenia o szkodliwości substancji musi się mieścić w granicach przepisów regulujących postepowanie dowodowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: | |Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi | |(tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i | |stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), | |kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134| |§ 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. | |Zdaniem Sądu, skarga P. L. jest całkowicie nieuzasadniona. | |Art. 44b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r o przeciwdziałaniu narkomani ( tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 783 ze zm ) stanowi w ust. 1, iż | |zakazuje się wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) środków zastępczych; 2) nowych | |substancji psychoaktywnych. Jednocześnie w ust. 2 ustawodawca wskazał, że minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, | |wykaz nowych substancji psychoaktywnych obejmujący te substancje lub ich grupy, uwzględniając wpływ tych substancji na zdrowie lub życie ludzi | |lub możliwość spowodowania szkód społecznych. | |W przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w hipotezie normy zawartej w art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii właściwy | |państwowy inspektor sanitarny winien zastosować środki prawne o jakich mowa w tym przepisie. | |1. W przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on | |środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu państwowy | |inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, wstrzymanie wytwarzania tego produktu lub wycofanie go z obrotu, na czas niezbędny do | |przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie, czy jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, nie dłuższy jednak niż 18 | |miesięcy. | |2. Główny Inspektor Sanitarny podaje do publicznej wiadomości informację o wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1, przez ogłoszenie na swojej | |stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej nazwy produktu, nazwy producenta, rodzaju opakowania i jego wielkości. | |3. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny: | |1) dokonuje zabezpieczenia produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją | |psychoaktywną; | |2) nakazuje zaprzestanie prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzeniu tego produktu do | |obrotu, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące. | |4. Państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, o którym mowa w ust. 1, | |zakazuje, w drodze decyzji, jego wytwarzania lub wprowadzania do obrotu, nakazuje jego wycofanie z obrotu, a także orzeka o jego przepadku na | |rzecz Skarbu Państwa i zniszczeniu, jeżeli ten produkt jest środkiem zastępczym albo nową substancją psychoaktywną. | |5. Państwowy inspektor sanitarny, który wydał decyzję, o której mowa w ust. 4, jest organem właściwym w sprawie zniszczenia produktu będącego | |przedmiotem tej decyzji. | |6. Koszty prowadzonego postępowania i badań, o których mowa w ust. 1, w wyniku których stwierdzono, że badany produkt, o którym mowa w ust. 1, | |jest środkiem zastępczym albo nową substancją psychoaktywną, oraz koszty zniszczenia tego produktu ponosi strona postępowania. | |7. Właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję ustalającą wysokość kosztów, o których mowa w ust. 6, określając 7-dniowy termin | |płatności, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kosztów stała się ostateczna. | |8. Zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, oraz egzekucja należności, o których mowa w ust. 6, następują w trybie przepisów o | |postępowaniu egzekucyjnym w administracji. | |9. Od kwoty należności, o których mowa w ust. 6, nalicza się odsetki ustawowe, poczynając od dnia, w którym upłynął termin ich płatności. | |10. Należności, o których mowa w ust. 6, ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała| |się ostateczna. | |11. Jeżeli w wyniku badań, o których mowa w ust. 1, stwierdzono obecność substancji niebędącej nową substancją psychoaktywną, ale wykazującej | |działanie na ośrodkowy układ nerwowy, podmiot, który przeprowadził to badanie, zawiadamia Zespół o wyniku tego badania. | |12. Badania mające na celu ustalenie, czy produkt, o którym mowa w ust. 1, jest środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, | |przeprowadzają podmioty, w tym jednostki naukowe, posiadające przygotowanie naukowo-merytoryczne, techniczne oraz infrastrukturę, umożliwiające| |ustalenie, czy badany produkt jest środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, w szczególności określenie: | |1) pochodzenia substancji o działaniu na ośrodkowy układ nerwowy zidentyfikowanej w wyniku badań; | |2) mechanizmu działania tej substancji; | |3) jej aktywności farmakologicznej; | |4) działań niepożądanych, w tym skutków somatycznych i psychicznych u ludzi. | |13. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wykaz podmiotów, o których mowa w ust. 12, mając na względzie | |zapewnienie sprawności postępowania prowadzonego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej | |W art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii środek zastępczy został zdefiniowany jako substancja pochodzenia naturalnego lub | |syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślina, grzyb lub ich część, zawierająca taką substancję, używane zamiast środka | |odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i| |wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawy przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym | |bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wprowadzeniem do obrotu jest udostępnianie osobom | |trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. W przypadku wydania| |decyzji, o której mowa w art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zgodnie z art. 44c ust. 3 tej ustawy, właściwy państwowy | |inspektor sanitarny: | |1) dokonuje zabezpieczenia produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją | |psychoaktywną; | |2) nakazuje zaprzestanie prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzeniu tego produktu do | |obrotu, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące. | |Decyzja wydana w niniejszej sprawie jest zatem konsekwencją decyzji wydanej w dniu 21 marca 2017 r. znak: [...], nakazującej wycofać z obrotu z | |punktu sprzedaży o nazwie "G" w Z przy ul. N produkt o nazwie TC. Decyzja ta jest ostateczna. | |. Zarzuty skargi wniesionej w niniejszej sprawie są w istocie irrelewantne dla jej rozstrzygnięcia sprawy, gdyż dotyczą okoliczności | |stanowiących podstawę wydania decyzji nakazującej wycofanie z obrotu z punktu sprzedaży o nazwie "G" w Z przy ul. N wyżej opisanego produktu. | |Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły okoliczność, że skarżący nie tylko był obecny w kontrolowanym punkcie sprzedaży, ale także oferował, | |czyli wprowadzał do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek zawierających środki o niewiadomym składzie, pochodzeniu i | |przeznaczeniu, zwane powszechnie "dopalaczami". Co prawda skarżący twierdzi zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, że nie dokonywał sprzedaży | |tych środków, a jedynie pilnował lokalu, jednak nie wskazał, w czyim imieniu działał. Nie chciał podać danych osoby, która udostępniła mu | |klucze do lokalu, nie chciał także wskazać danych podmiotu, który go zatrudnił. Twierdzenia takie są nie tylko pozbawione zwykłego zdrowego | |rozsądku, ale wskazują na lekceważący stosunek skarżącego do organów państwowych, w tym organów kontroli. Sąd podkreśla, że rację ma organ | |odwoławczy podnosząc, że "nie może być tak, aby ktoś kto utrudnia postępowanie następnie zarzucał jego wadliwe prowadzenie organowi, któremu | |prowadzenie tego postępowania uniemożliwia". Skarżący nie odpowiadał na stawiane mu w trakcie kontroli pytania twierdząc, że nie wie, kto jest | |najemcą lokalu oraz kto go zatrudnił. Takie twierdzenia są absolutnie niewiarygodne, a w tej sytuacji, skoro skarżący był jedyną osobą w | |lokalu, w którym były oferowane do sprzedaży wyżej opisane produkty, trafnie przyjęły organy, że skarżący wprowadzał je do obrotu, gdyż nie | |było nikogo innego, kto mógłby dokonać ich sprzedaży. Lokal był dostępny dla potencjalnych kupujących w godzinach wskazanych na informacji | |znajdującej się na drzwiach. Należy podkreślić, że nie ma żadnego znaczenia okoliczność, czy skarżący prowadził jakąkolwiek działalność | |gospodarczą. Stroną niniejszego postępowania jest bowiem podmiot wprowadzający do obrotu środki zastępcze, niekoniecznie w ramach prowadzonej | |działalności gospodarczej. Decyzja, jaka została wydana w sprawie niniejszej, może być skierowana do każdej osoby lub podmiotu, który prowadzi | |w pomieszczeniu jakąkolwiek działalność, w wynik której udostępnia, a zatem stwarza, nawet niejako "przy okazji", możliwość nabywania w | |szczególności środków zastępczych przez inne osoby (por. wyrok WSA w Lublinie z 28.06.2016 r., II SA/Lu 276/16, CBOSA). | |Z powyższych przyczyn nie jest zasadny zarzut, iż organy nie ustaliły w sposób prawidłowy strony postępowania i adresowały decyzję do osoby, | |która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżący trafnie został uznany za osobę wprowadzającą wyżej opisane produkty do obrotu, a | |skoro tak, jest on stroną niniejszego postępowania. | |Badania przeprowadzone w Pracowni Toksykologii Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej i szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji, | |potwierdziły, że produkty te są środkami zastępczymi lub nowymi substancjami psychoaktywnymi. . Zatem zaistniała podstawa do wydania decyzji w | |oparciu o art..44c ust. 4, 5, 6 decyzji o zakazie wprowadzania do obrotu zakazanych substancji ich przepadku i zniszczenia na koszt strony oraz| |nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy wskazać, że skarżący P. L. nie tylko był obecny w kontrolowanym punkcie | |sprzedaży, ale osobiście sprzedawał, czyli wprowadzał do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek zawierających środki o | |niewiadomym składzie, pochodzeniu i przeznaczeniu, zwane potocznie "dopalaczami". | |Powyższe wywody oznaczają, że organy inspekcji sanitarnej prawidłowo zastosowały w sprawie art. 44 b oraz art. 44c ust. 4, 5, 6 ustawy o | |przeciwdziałaniu narkomanii, a zastosowanie tych przepisów poprzedziły zebraniem kompletnego materiału dowodowego wystarczającego dla podjęcia | |rozstrzygnięcia w sprawie. Za niezasadny uznać zatem należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 i | |art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku wyczerpującego zebrania | |materiału dowodowego. | |Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu, który mógłby być uwzględniony, albowiem organy administracyjne | |obu instancji nie naruszyły prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani nie naruszyły przepisów postępowania, które mogłyby | |mieć istotny wpływ na wynik sprawy, brak jest również innych naruszeń, nie powołanych w skardze, które mogłyby skutkować wyeliminowaniem z | |obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, a zatem na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku. | | |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło