III SA/Kr 1416/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek NSA Krystyna Kutzner Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanego do Prokuratury Okręgowej E. B. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji UZSADNIENIE Burmistrz decyzją z dnia [...] 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 107, art. 108 kpa oraz art. 17, art. 24 ust 2a, art. 24 ust. 4, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 87 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 129, poz. 1058), odmówił Z. L. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem J. L. Burmistrz stwierdził, że Z. L. nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania w/w świadczenia, gdyż w myśl art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Ponadto Z. L. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z wskazaniem pracy w warunkach chronionych, natomiast zgodnie z informacją Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 sierpnia 2008r. oraz przesłankami do przyznania świadczenia, określonymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. sygn. akt P 27/07 oraz w ustawie o świadczeniach rodzinnych osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne powinna być zdolną do pracy i rezygnować lub nie podejmować zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki na osobą niepełnosprawną. Zdaniem organu osoba niepełnosprawna, która wymaga odpowiedniego zatrudnienia w warunkach chronionych, nie może opiekować się osobą która jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Od powyższej decyzji Z. L. wniosła odwołanie. Podniosła, że opiekuje się niepełnosprawnym mężem i dlatego nie podejmuje zatrudnienia. Podkreśliła, że orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem pracy w warunkach chronionych nie oznacza niezdolności do pracy. Skarżąca podała, iż nie otrzymuje żadnych świadczeń rentowych ani emerytalnych. Odwołująca się zakwestionowała odmowę przyznania świadczenia tylko na podstawie tego, że pozostaje w związku małżeńskim z osobą, którą się opiekuje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 listopada 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium uznało, że uzasadnienie odmowy przyznania stronie wnioskowanego świadczenia z powodu pozostawania w związku małżeńskim nie było nieprawidłowe. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2008r., sygn. akt P 27/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Trybunału, wybranie z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji jedynie rodziców (naturalnych, przysposabiających, zastępczych) i przyznanie wyłącznie im prawa do zasiłku stałego naruszało konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej, pojmowaną nie w aspekcie socjalno - ekonomicznym, lecz odnoszoną również do społecznego odczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane (art. 2 Konstytucji), a ponadto godziło w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji) oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 Konstytucji). Trybunał podkreślił jednocześnie, że orzeczenie o niekonstytucyjności dotyczyło wyłącznie zaskarżonego art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, natomiast do organów stosujących przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym należeć będzie ocena skutków stwierdzenia niekonstytucyjności zaskarżonego art. 17 ust. 1 ustawy w konfrontacji z innymi przesłankami określającymi prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w tym w szczególności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec takiego stanowiska Trybunału, Kolegium stwierdziło, że wprawdzie powołany wyrok dotyczył konkretnego pytania prawnego, lecz bezpośrednio dotyczy także zagadnienia prawnego istotnego dla oceny prawidłowości decyzji Burmistrza. Obowiązek opieki nad członkiem rodziny może być wywodzony zarówno z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jak i z treści art. 23 i art. 27 tego Kodeksu, w świetle których małżonkowie są zobowiązani do współdziałania dla dobra rodziny oraz zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli oraz do wzajemnej pomocy. Pod pojęciem wzajemnej pomocy należy rozumieć niewątpliwie także pomoc w sytuacjach wyjątkowych, jaką stanowi choroba czy niepełnosprawność. Z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika natomiast, że również małżonek należy do kręgu osób obciążonych powinnością noszącą cechy obowiązku alimentacyjnego, co łączy się z prawem ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Dlatego za pozostającą w sprzeczności z niniejszym stanowiskiem Kolegium uznało literalną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, którą zastosował w zaskarżonej decyzji organ l instancji. Także Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu cytowanego orzeczenia, w związku z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyraził pogląd że "jeśli osoba wymagająca opieki zawiera związek małżeński, to osoba uprawniona dotychczas w związku ze sprawowaniem opieki do świadczenia pielęgnacyjnego, zostaje tego uprawnienia pozbawiona". W świetle powyższego, Kolegium za właściwą przyjęło taką wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) w/w ustawy, zgodnie z którą sprawująca opiekę osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, na której stosownie do treści art. 128 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, traci prawo do świadczenia w przypadku zawarcia przez osobę wymagającą opieki związku małżeńskiego. Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego obowiązek sprawowania opieki przechodzi bowiem, na podstawie art. 23 i art. 27 Kodeksu, na małżonka, który jednocześnie uzyskuje, w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w przypadku rezygnacji z pracy zarobkowej. Dlatego też w aktualnym stanie prawnym - zmienionym na skutek wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. i znowelizowania ustawy o świadczeniach rodzinnych, okoliczność - fakt, iż skarżąca wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem, nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania tego świadczenia z uwagi na pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim. Jednakże Kolegium wskazało, że przeszkodą do przyznania wnioskowanego przez odwołującą się świadczenia była sprawność fizyczna Z. L. i związana z nią możliwość sprawowania przez nią opieki na J. L. Kolegium podkreśliło, że odwołująca się wprawdzie jest osobą uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, zrezygnowała z podjęcia zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad małżonkiem legitymującym się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, lecz nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym mężem, ponieważ legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, iż wymaga ona zaopatrzenia w sznurówkę lędźwiową oraz korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki. Zatem sama Z. L. wymaga pomocy w samodzielnej egzystencji i nie jest osobą, która byłaby w stanie zaopiekować się osobą całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji, jaką jest jej małżonek J. L. Mając powyższe na uwadze, Kolegium, uznało rozstrzygnięcie organu l instancji za prawidłowe, mimo błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach. Na powyższą decyzję SKO Z. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła, że stanowisko Kolegium jest niekonsekwentne, ponieważ z jednej strony organ uznał, że skarżąca jest uprawniona do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a z drugiej odmówiło tego świadczenia z powodu posiadania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Skarżąca podkreśliła, że sprawowanie opieki na mężem wymaga mniejszego wysiłku niż dojazd do pracy, a przecież uznano, że skarżąca może wykonywać pracę w warunkach chronionych, czyli także do takiej pracy dojeżdżać. Skarżąca powołała się także na swoją i męża ciężką sytuacją materialną, w której pomogłoby przyznanie wnioskowanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153,. poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem powyższych zasad, prowadzi do uznania, że skargę należało uznać za uzasadnioną z przyczyn podnoszonych przez skarżącą. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, oraz przepisów postępowania. Na wstępie wskazać należy, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 . Nr 228 poz. 2255 pózn. zm.) zwanej dalej u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji określał, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje : 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, po, 59 z póz. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Równocześnie przepis ten w ust. 5 pkt. 2) lit. a) stanowił, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Natomiast pierwotne brzmienie przepisu art. 17 ust. 1 wykluczało możliwość ubiegania się o uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez małżonka osoby wymagającej opieki rezygnującego z zatrudnienia. Przewidywał on bowiem, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki na dzieckiem przysługuje tylko matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka. W takim brzmieniu przepis u.ś.r. uniemożliwiał więc ubieganie się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby sprawujące opiekę nad innym niż dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2008 r. (sygn. akt P 27/07) Trybunał Konstytucyjny orzekł, o niezgodności z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim przepis ten uniemożliwiał nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym, zdolnej do pracy a niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny. Skutkiem powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, przepis ten został znowelizowany (art. 1 pkt. 8 lit. a ustawy z dnia 17 października 2008 o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych) i w dniu orzekania przez organy obowiązuje w brzmieniu przytoczonym na wstępie. Umożliwia więc ubieganie się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom, na których na których ciąży obowiązek alimentacyjny, a nie tylko matce , ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka. Jednakże ustawa z dnia 17 października 2008 r. nie zmieniła brzmienia art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. a) u.ś.r., który w dalszym ciągu stanowi, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. a) prowadzi do wniosku, że w sytuacji pozostawania przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim, art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie będzie mógł stanowić podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka pozostającego w sytuacji, o której mowa w art. 17 ust. 1 tiret pierwsze. W powołanym wyroku z dnia 18 lipca 2008 r. Trybunał Konstytucyjny zwrócił jednak uwagę na znaczenie art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. a) dla sprawy, w której zapadł wyrok, podkreślając konieczność dokonania przez organy stosujące przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym oceny skutków stwierdzenia niekonstytucyjności art. 17 ust. 1 u.ś.r. Powyższe prowadzi do zasadności zastosowania wykładni powyższych przepisów z uwzględnieniem zasad i wartości konstytucyjnych wynikających w szczególności z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP. W zgodzie z takim rozumieniem omawianych przepisów pozostaje więc stwierdzenie, że pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim nie stanowi przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. W konkretnej sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca oznacza to, że pozostawanie w związku małżeńskim wymagającego opieki jej męża J. L. nie może stanowić przeszkody do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. O ile więc z takim przedstawionym wyżej poglądem i stanowiskiem SKO należy się zgodzić i podzielić przytoczoną przez organ argumentację, to dalsza argumentacja negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia nie może być uznana za prawidłową. Kolegium podobnie jak organ pierwszej instancji uznało, ze przeszkodę dla przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stanowi okoliczność, iż skarżąca legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Fakt ten stanowi w ocenie Kolegium podstawę do uznania, że skarżąca nie jest osobą, która byłaby w stanie opiekować się osobą całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji, jaka jest jej małżonek J. L. Taka interpretacja normy ustalającej warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprzeczna z brzmieniem art. 17 ust. 1 i ust. 5 u.ś.r. Przepis ust. 5 art. 17 stanowi, w jakich przypadkach świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują. Wyjąwszy jego pkt. 2 lit. a), który był już przedmiotem analizy wyżej, ustawodawca nie przewidział sytuacji, w której świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Ograniczenie takie nie wynika również z art. 17 ust. 1 u.ś.r., stanowiącego przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Również w żadnym innym przepisie Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest nieistnienie po stronie osoby sprawującej opiekę umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Bezspornym jest, że zły stan zdrowia osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustaw, może stanowić przeszkodę w sprawowaniu przez nich opieki. Jednakże ze stanowiska Kolegium wynika, iż wykluczona jest możliwość sprawowania opieki nad małżonkiem legitymującym się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, przez sprawującego opiekę współmałżonka legitymującego się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącej wynika faktycznie, że wymaga ona zaopatrzenia w sznurówkę lędźwiową, oraz korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, ale wynika też - przede wszystkim, - ze skarżąca jest zdolna do pracy w warunkach chronionych. Nadto orzeczenie to zostało wydane na okres do 31 stycznia 2011 r., a stopień niepełnosprawności datuje się od 10. 12. 2009 r. Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje nadto, że skarżąca jest w nieporównanie lepszym stanie zdrowia niż jej mąż trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji i z wyłączeniem innych osób opiekę tę sprawuje, nie podejmując pracy, do której jest zdolna. Z regulacji u.ś,r. wynika, że ustawodawca uczynił rozróżnienie miedzy pojęciem zdolności do pracy, czy zdolności do pracy w warunkach chronionych, a możliwością sprawowania opieki na osobą tej opieki wymagającą, skoro nie wykluczył możliwości sprawowania opieki przez osoby o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Fakt sprawowania opieki przez skarżącą powinien być przez organ ustalony na podstawie dowodów przeprowadzonych zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7, 75 i 77 kpa. Organ administracji jest obowiązany jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a co nie jest sprzeczne z prawem, a następnie w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy poprzestały jednak wyłącznie na analizie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącej, które w stanie faktycznym i prawnym sprawy stanowi dowód niewystarczający dla dokonania ustalenia, czy skarżąca opiekę nad mężem sprawuje i tej przyczyny rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Błędne jest więc utożsamianie osoby legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z osobą nie mogącą sprawować opieki w rozumieniu w art. 17 ust. 1. Przepis nie uzależnia przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od możności sprawowania opieki, ale od faktu jej sprawowania. SKO nie ustosunkowało się jednak do twierdzeń skarżącej, dotyczących faktycznego sprawowania opieki nad mężem z wyłączeniem innych osób. Błędne jest nadto stanowisko organu pierwszej instancji, iż z wyroku TK z 18 lipca 2008 r. wynika, że osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne musi być zdrowa, które to pojęcie jest zresztą pojęciem nieostrym i niezdefiniowanym ustawowo. Art. 6 kpa stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie prawa. Wyroki Trybunału Konstytucyjnego nie stanowią źródła obowiązującego prawa, ponieważ zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 1 lipca 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 ze zm.): "Trybunał Konstytucyjny, zwany dalej "Trybunałem", jest organem władzy sądowniczej, powołanym do badania zgodności z konstytucją aktów normatywnych i umów międzynarodowych oraz wykonywania innych zadań określonych w Konstytucji. Nie stanowi także źródła prawa informacja Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, na którą powołał się w uzasadnieniu swojej decyzji Burmistrz, a której to informacji brak zresztą w aktach administracyjnych. Podstawą prawną decyzji mogą być tylko przepisy prawne powszechnie obowiązujące, zaś Trybunał Konstytucyjny ani Minister Pracy i Polityki Socjalnej nie są organami stanowiącymi prawo. Ponownie prowadząc postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia 6 października 2010r. organy winny ustalić za pomocą dostępnych środków dowodowych, fakt sprawowania opieki na J. L., nie wyłączając możliwości wynikającej z art. 23 ust. 4a u.ś.r. , zgodnie z którym :"W przypadku gdy w stosunku do osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wystąpią wątpliwości dotyczące okoliczności, o których mowa w art. 17, organ właściwy może przeprowadzić wywiad". Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez błędną jego interpretację, oraz z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, 75 i 77 kpa, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.