III SA/Kr 1417/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2020 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 22 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 października 2019 r., nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności po rozpatrzeniu wniosku J. B. (dalej: "skarżący") o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2019 r., nr [...] odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] 2019 r. wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, w którym odmówił skarżącemu wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z uwagi na obowiązujące orzeczenie z 9 października 2016 r. Orzeczenie to zostało skutecznie doręczone skarżącemu 26 sierpnia 2019 r. W dniu 11 września 2019 r. skarżący złożył odwołanie od ww. orzeczenia do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W dniu 12 października 2019 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku podniósł, że terminu do wniesienia odwołania uchybił bez swojej winy albowiem musiał sprawować opiekę nad chorą córką. Dodał, że córka uczęszcza do Zespołu Szkół Specjalnych i cierpi na liczne dolegliwości o charakterze neurologicznych i psychologicznym. Od połowy sierpnia 2019 r. (do nadal) pogorszył się stan zdrowia jego córki, co wymagało od niego skupienia na niej uwagi. Z tego względu nie dotrzymał terminu do wniesienia odwołania. Do pisma skarżący załączył kartę leczenia szpitalnego córki z Oddziału Neurologicznego [...] potwierdzającą, pobyt córki w szpitalu od 20 września 2019 r. do 4 października 2019 r. Zaskarżonym postanowieniem z 22 października 2019 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przyjmując, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zakwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia i podniósł, że w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania w związku z pogorszeniem stanu zdrowia jego córki spiętrzyły się jego problemy jako niepełnosprawnego rodzica niepełnosprawnego dziecka. Dodał, że w dniu 28 sierpnia 2019 r. jego córka miała napad padaczki i od tej pory musiał całą uwagę skupić na opiece nad nią. Do skargi skarżący dołączył min. skierowanie z dnia 31 sierpnia 2019 r. wystawione przez szpital w O dla córki do poradni specjalistycznej celem diagnostyki w kierunku padaczki oraz kartę leczenia szpitalnego córki z Oddziału Neurologicznego potwierdzającą, iż od 20 września 2019 r. do 4 października 2019 r. córka przebywała w szpitalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd stwierdził, że organ administracji naruszył przepisy postępowania, a mianowicie art. 58, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1172 ze zm.), w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. W postępowaniach o ustalenie niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności nie stosuje się przepisu art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149). Szczegółowe natomiast zasady wydawania orzeczeń o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności oraz orzeczeń, o których mowa w art. 5a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tryb postępowania przy orzekaniu, skład i sposób powoływania i odwoływania członków zespołów orzekających, a także sposób działania wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności i powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2015 r., poz. 1110 ze zm.). Postępowanie odwoławcze reguluje § 16 i 17 cyt. rozporządzenia. Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia, osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Powiatowy zespół, który wydał orzeczenie, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy do wojewódzkiego zespołu, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania (§ 16 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli powiatowy zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, wydaje orzeczenie, w którym uchyla lub zmienia zaskarżone orzeczenie (§ 16 ust. 3 rozporządzenia). Stosownie zaś do treści § 17 rozporządzenia, w postępowaniu odwoławczym przed wojewódzkim zespołem, w sprawach o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, stosuje się odpowiednio tryb postępowania przed powiatowym zespołem. W myśl § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, powiatowy zespół i wojewódzki zespół, w składzie: przewodniczący zespołu oraz sekretarz lub wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu, wydaje postanowienie w sprawie: a) uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, b) odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, d) niedopuszczalności wniesienia odwołania. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 22 października 2019 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 19 sierpnia 2019 r. o odmowie wydania skarżącemu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Kwestią zatem, która podlegała ocenie było zastosowanie przepisów dotyczących przywrócenia terminu i zasadności jego odmowy. Zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.). Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W związku z powyższym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził brak podstaw formalnoprawnych do wszczęcia postępowania odwoławczego. Z przedstawionym powyżej stanowiskiem organu odwoławczego na tle stanu faktycznego, jaki zaistniał w niniejszej sprawie nie sposób się zgodzić. Termin do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z [...] 2019 r. biegł dla skarżącego od 26 sierpnia 2019 r. do 9 września 2019 r. Skarżący podał, że w okresie tym był całkowicie pochłonięty opieką nad niepełnosprawną córką, której stan zdrowia znacznie się pogorszył. Wskazał, że w dniu 28 sierpnia 2019 r. córka doznała ataku padaczkowego i od tej pory musiał się nią stale opiekować. W ocenie Sądu skarżący uprawdopodobnił, że bez swej winy uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie uprawdopodabniają skierowanie ze Szpitala w O do poradni specjalistycznej z dnia 31 sierpnia 2019 r. w celu dalszej diagnostyki w kierunku padaczki oraz karta informacyjna Kliniki Neurologii Dziecięcej Oddziału Neurologicznego [...] z 4 października 2019 r. W istocie – jak podnosi organ – pobyt córki skarżącego w szpitalu miał miejsce już po upływie terminu do wniesienia odwołania, nie mniej jednak powszechnie wiadomym jest, że obecnie czeka się na miejsce w szpitalu i przyjęcie bardzo rzadko następuje z dnia na dzień. W ocenie Sądu organ pominął również fakt, że skarżący podobnie jak jego córka legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, a zatem nie można przykładać do niego takiej samej miary staranności w prowadzeniu swoich spraw jak do osób w pełni sprawnych. Co więcej jak wynika z treści skargi matka córki skarżącego również jest osobą niepełnosprawną, a zatem skarżący nie miał możliwości skorzystania z pomocy innych osób w załatwieniu swoich spraw. W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchybił wskazanym powyżej przepisom postępowania, a w szczególności art. 7 - 9 k.p.a. Jak już wyżej wspomniano organ administracji publicznej był zobligowany do zbadania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powyższe oznacza, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. może nastąpić po wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności konkretnego przypadku, z pomocą wszelkich koniecznych środków dowodowych i z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy podkreślić należy rolę art. 9 k.p.a., w świetle którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego . Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wskazanym powyżej wymogom organ nie sprostał, albowiem ocena przesłanek, od których spełnienia zależy przywrócenie uchybionego terminu, o których mowa w art. 58 k.p.a. została dokonana w sposób dowolny. Ograniczenie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jedynie do stwierdzenia, że skarżący w prośbie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy nosi cechy arbitralności i dowolności. Reasumując należy stwierdzić, że odmawiając przywrócenia terminu w kontekście regulacji przewidzianej w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., bez uwzględnienia całościowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie istotnych okoliczności rozpatrywanej sprawy, organ naruszył art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. Wskazane powyżej uchybienia procesowe miały istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organ weźmie pod uwagę zaprezentowany w niniejszym wyroku pogląd. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.