III SA/Kr 1441/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 1 lipca 2024 r., nr SKO-NP-4115-114/24 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Wnioskiem z 22 grudnia 2023 r. S. J. (dalej: skarżąca) wniosła o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką M. Ż. Matka skarżącej (ur. 1948) legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS Oddział w Nowym Sączu z 5 lipca 2023 r., z którego wynika, że jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji, a niezdolność ta istnieje od 1 maja 2023 r. Decyzją Prezydenta Miasta Nowy Sącz z 8 lutego 2024 r., znak: MOPS.III.524.Od.000746.SP.02.2024 orzeczono o odmowie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji, jako podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazał brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. z powodu tego, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 25 roku życia. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Decyzją z 1 lipca 2024 r., nr SKO-NP-4115-114/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia zaaprobowano stanowisko wyrażone w odwołaniu, że na skutek wymienionego tam wyroku Trybunału Konstytucyjnego, brak zaistnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy świadczeniach rodzinnych nie może stanowić samoistnej podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji uznano, że ustalenia wymaga, czy spełnione zostały pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i czy nie występują przesłanki negatywne, które uniemożliwiałyby jego przyznanie. W tym zakresie wskazano, że zarówno z wywiadu środowiskowego jak i oświadczeń złożonych przez skarżącą, wynika, że skarżąca sprawuje stałą opiekę nad matką. Matka skarżącej nie mieszka razem ze skarżącą, mieszka wraz z synem, przy czym skarżąca mieszka w tej samej miejscowości i codziennie przychodzi opiekować się matką. Skarżąca pomaga mamie w czynnościach dnia codziennego tj. gotuje i podaje posiłki, pomaga jej się ubrać, podaje leki, zakrapia oczy, sprząta, robi zakupy, załatwia sprawy urzędowe, asystuje mamie w trakcie poruszania się, ponieważ matka skarżącej porusza się o kuli ze względu na zwyrodnienie kolana i choroby kręgosłupa. Ponadto skarżąca ustala wizyty lekarskie, wychodzi z matką na spacery. Córka po powrocie od matki do domu jest pod telefonem, a w razie potrzeby udaje się do matki. Przebywa w mieszkaniu matki ok. 11-12 godzin dziennie. Skarżąca pracowała do 12 grudnia 2023 r. w żłobku, ale zrezygnowała z zatrudnienia wobec konieczności sprawowania opieki nad matką. Brat skarżącej, który wspólnie zamieszkuje z matką, nie jest w stanie się nią opiekować ze względu na wyjazdowy charakter wykonywanej pracy. Z załączonego do wniosku harmonogramu czynności dnia codziennego wynika min., że skarżąca pomaga matce w utrzymaniu higieny osobistej, prowadzi ją do toalety, przygotowuje ubrania, wykonuje ćwiczenia na rozruszanie stawów, mierzy ciśnienie, podaje lekarstwa, przygotowuje i podaje posiłki, sprząta, pierze, prasuje, robi zakupy, realizuje recepty, wychodzi z mamą na spacery, wykonuje masaże, układa do snu. W ocenie Kolegium, w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, nie można stwierdzić, że faktyczny zakres opieki jaki wykonuje skarżąca względem niepełnosprawnej matki, był tego rodzaju, że uniemożliwiałby jej podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie godzinowym. Podkreślono, że pod nieobecność skarżącej matka nie pozostaje sama, albowiem mieszka wraz z synem. Zauważono też, że matka skarżącej jest na tyle samodzielna aby funkcjonować w odrębnym niż odwołująca miejscu zamieszkania. Na podstawie przedstawionego materiału dowodowego zakwestionowano, że skarżąca stale i nieprzerwanie sprawuje osobistą opiekę nad niepełnosprawną matką i uznano, że sprawowana przez skarżącą opieka nie wyczerpuje ona zakresu wymaganego dla świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatkowo organ uznał, że w sprawie nie występuje związek przyczynowo -skutkowy między rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym rodzicem. Jak wskazano, skarżąca do 12 grudnia 2023 r. pozostawała w zatrudnieniu, natomiast jej matka już od 1 maja 2023 r. została uznana za osobę całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji tak więc skarżąca była w stanie łączyć opiekę nad niepełnosprawną matką z wykonywaniem czynności zawodowych. Organ podniósł też, że oprócz skarżącej zobowiązanym do alimentacji matki skarżącej jest jeszcze zamieszkały z nią syn, a nie wykazano istnienia obiektywnych okoliczności powodujących brak możliwości wsparcia skarżącej w opiece nad matką. Wskazano, że również obowiązek alimentacyjny nie musi polegać na osobistym staraniu, lecz może ograniczać się do łożenia środków finansowych na osobę uprawnioną. Konkludując, organ odwoławczy uznał, że wykazany zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką pozwala na przyjęcie, że przy współudziale w bezpośredniej opiece ze strony brata skarżącej, czy też pośrednio poprzez usługi opiekuńcze, jest możliwość takiego zorganizowania opieki nad niepełnosprawną matką, aby skarżąca nie musiała definitywnie rezygnować z aktywności zawodowej. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1/ naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; 2/ rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżąca zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będącą jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż rodzeństwo skarżącej może partycypować w opiece nad niepełnosprawną matką, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Jednocześnie zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że mimo częściowo chybionej argumentacji zawartej w jej uzasadnieniu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.), powoływanej dalej także jako "u.ś.r." w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. W tym miejscu należy wskazać, że od dnia 1 stycznia 2024 r. nastąpiła zmiana przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) dalej u.ś.w. Organ drugiej instancji wydał zaskarżoną decyzję 1 lipca 2024 r., a zatem już po wejściu w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, które nastąpiło w dniu 1 stycznia 2024 r. Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed wskazanym dniem spełniła wszystkie wymagane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych warunki, a jedynie organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie. Aby ustalić, czy wszystkie warunki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały w niniejszej sprawie spełnione do dnia 31 grudnia 2023 r., należy dokonać oceny stanu faktycznego na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do tej daty (por. wyrok WSA w Łodzi z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 104/24). Zgodnie treścią art. 17 ust. 1 cyt. ustawy w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Sąd podkreśla, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy, pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19). Konieczne jest poczynienie w tym zakresie kompleksowych ustaleń i poddanie ich wszechstronnej ocenie. Odnosząc powyższe do realiów kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że słuszne jest stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym wskazano bowiem, że art. 17 ust. 1b cyt. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 cyt. ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać zatem z pominięciem tego kryterium. Wobec powyższego, Kolegium prawidłowo uznało, że brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy. Przechodząc do kwestii istnienia związku przyczynowo – skutkowego, Sąd wskazuje, że z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że matka skarżącej cierpi na zwyrodnienie wielostawowe oraz zaburzenia metabolizmu lipoprotein. Z uwagi na problemy z kręgosłupem i kolanami ma problem w poruszaniu się, porusza się o kulach. Na poparcie powyższego skarżąca przedłożyła dokumentację medyczną (zawartość "koszulki"), pochodzącą z 2022 r. i 2023 r., tj. min. opis obrazu kręgosłupa szyjnego, lędźwiowego oraz stawu kolanowego. Wynika z niej, min. że: - w kręgosłupie szyjnym stwierdzono: zwężenia przestrzeni międzykręgowych, drobne zaostrzenia na krawędziach trzonów kręgów, drobne zaostrzenia w stawach unkowertebralnych, delikatną sklerotyzację podchrzęstną w stawach międzykręgowych; - w kręgosłupie lędźwiowym stwierdzono skoliozę lewo wypukłą rotacyjną z pogłębieniem lordozy i miernego stopnia zwężenia tylnych odcinków przestrzeni międzykręgowych; - w stawie kolanowym lewym stwierdzono: miernego stopnia zwężenie szpary tego stawu, delikatną sklerotyzację podchrzęstną powierzchni stawowych, drobne zaostrzenia na krawędziach powierzchni stawowych oraz drobne wolne ciało chrzęstno - kostne w przedniej szpary tego stawu. Z dokumentu dotyczącego kontynuacji leczenia z 25 maja 2023 r. wynika jakie lekarstwa zostały zlecone matce skarżącej. Jak podała skarżąca, sprawując opiekę nad matką pomaga jej w czynnościach dnia codziennego, tj. pomaga matce w higienie osobistej, przygotowuje i podaje posiłki, pomaga jej się ubrać, podaje leki, zakrapia oczy, robi masaże, sprząta, robi zakupy, załatwia sprawy urzędowe, asekuruje matkę przy przemieszczaniu się, czy dojściu do toalety. Ponadto skarżąca ustala wizyty lekarskie, w zależności od pogody wychodzi z matką na spacery. Skarżąca wskazała, że po powrocie od matki do domu jest pod telefonem, a w razie potrzeby udaje się do matki. Skarżąca podała, że przebywa w mieszkaniu matki ok. 11-12 godzin dziennie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika w ocenie Sądu aby matka skarżącej wymagała opieki, która swym charakterem odpowiada przesłankom przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Matka skarżącej nie jest osobą bez kontaktu, z zaburzoną percepcją, obłożnie chorą, czy pampersowaną. Nie wymaga karmienia, czy też czuwania nocnego. Ma problemy z poruszaniem się, jednakże przy pomocy kul łokciowych jest w stanie poruszać się po mieszkaniu. Skarżąca wskazała, że asekuruje matkę przy przemieszczaniu się, jednakże jednocześnie matka skarżącej, w zależności od pogody, jest w stanie wychodzić na spacery ze skarżącą, a zatem jest na tyle mobilna, że jej stan na to pozwala. W ocenie Sądu skarżąca nie wskazała na występowanie takich objawów schorzeń matki, które wymagałyby od opiekuna stałego czuwania czy pozostawania w gotowości. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie jest w stanie zostawić matki samej przynajmniej na część dnia. Przemawia za tym również okoliczność, że skarżąca nie mieszka z matką i mimo, że odległość między nimi jest niewielka, to jednak matka skarżącej jest w stanie przez część dnia funkcjonować sama w domu. Zdaniem Sądu takie czynności jak: przygotowanie i podawanie posiłków, podawanie leków, mierzenie ciśnienia czy organizowanie wizyt lekarskich, realizacja recept, robienie zakupów i załatwianie spraw urzędowych mogły być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej. Również pomoc w ubieraniu i w czynnościach higienicznych jest wykonywana zwykle w określonych porach dnia lub raz na jakiś czas, a zatem i ta czynność nie ma charakteru ciągłego. Są to typowe czynności dnia codziennego, które mogą być wykonywane przez osoby na co dzień pracujące zawodowo i wykonujące je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu, mające pod opieką chorych członków rodziny. Do tego rodzaj i charakter tych czynności mieści się w zakresie prawidłowych relacji rodzinnych jakie występują pomiędzy rodzicami i dziećmi. Także czynności porządkowe, takie jak: sprzątanie, pranie, prasowanie należy uznać za typowe czynności, które swą specyfiką nie wpisują się w charakter opieki ciągłej. Ponadto Sąd zauważa, że historia zatrudnienia skarżącej wskazuje, że przed złożeniem wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, tj. 20 grudnia 2023 r. była w stanie łączyć pracę zawodową z opieką nad matką. Do 12 grudnia 2023 r. skarżąca była bowiem zatrudniona na pół etatu jako pomoc przedszkolna i na pół etatu jako opiekunka dziecięca (por. świadectwa pracy z 8 stycznia 2024 r.), a niezdolność matki do samodzielnej egzystencji została stwierdzona od 1 maja 2023 r. Skarżąca wskazała w oświadczeniu z 18 stycznia 2024 r., że stan matki się pogorszył i od 13 grudnia 2023 r. nie była w stanie dłużej łączyć pracy z opieką nad matką dlatego musiała zrezygnować z pracy. Sąd stwierdza jednak, że skarżąca w żaden sposób tego nie wykazała. Przywołana wyżej dokumentacja medyczna matki skarżącej pochodzi z 2 stycznia 2022 r., 23 czerwca 2022 r., 29 listopada 2022 r. oraz 25 maja 2023 r. Ani zawartość tej dokumentacji, ani pozostały w sprawie materiał dowodowy (poza gołosłownym oświadczeniem skarżącej), nie uprawdopodabnia takiego pogorszenia stanu zdrowia matki aby można było stwierdzić powstanie konieczności sprawowania stałej i ciągłej opieki wykluczającej zatrudnienie. Sąd podkreśla w tym miejscu, że jakkolwiek gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, to jednak strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności ma prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc wykazać zasadność podnoszonych przez siebie wniosków i twierdzeń, a tym samym uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. Strona nie jest zatem zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Sąd zauważa, że w toku postępowania organ wezwaniem z 26 stycznia 2024 r. zwrócił się o min. o przedłożenie wszelkich dokumentów mających wpływ na ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, doświadczonego w zakresie prowadzenia spraw o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem miała zapewniony czynny udział w postępowaniu i mogła wykazywać inicjatywę dowodową. Odnosząc się do argumentacji organu odwoławczego dotyczącej rodzeństwa skarżącej i współudziału w opiece nad matką, Sąd wskazuje, że w pewnych konkretnych stanach faktycznych udział rodzeństwa wnioskodawcy w opiece nad niepełnosprawnym może mieć wpływ na ustalenie związku przyczynowego (por. wyrok NSA z 14 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 229/23). W okolicznościach niniejszej sprawy, organ nie podważył ustaleń dotyczących braku możliwości stałego współdzielenia z bratem skarżącej opieki nad matką, zatem kwestia ta nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Niemniej jednak, słusznie stwierdzony przez organ odwoławczy brak istnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a opieką nad matką, z uwagi na zakres i charakter sprawowanej opieki, był wystarczającą podstawą do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Końcowo Sąd wskazuje, że sam fakt sprawowania opieki przez skarżącą oraz stan zdrowia niepełnosprawnej matki potwierdzony orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, nie oznacza automatyzmu w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z wolą ustawodawcy te dwie okoliczności nie są wystarczające, a organ orzekający w przedmiocie przyznania świadczenia ma obowiązek zbadania, czy zaistniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez opiekuna, a koniecznością sprawowania opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. W ocenie Sądu, organ odwoławczy słusznie przyjął, że opieka jakiej wymaga matka skarżącej jest na tyle absorbująca, że powoduje niemożność wykonywania pracy zarobkowej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.