III SA/Kr 1460/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-02-11

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony, jeśli strona nie uzupełniła braków formalnych i nie udzieliła wyczerpujących wyjaśnień na wezwanie sądu, mimo że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku i nie udzieliła wyczerpujących wyjaśnień na wezwanie sądu, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Niedostosowanie się do wezwania sądu należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy, a ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, deklarując niskie dochody i ponosząc określone wydatki. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku, w tym do wyjaśnienia sposobu opłacania pomocy prawnej, tytułu prawnego do mieszkania, szczegółów dotyczących dochodów i kosztów uzyskania przychodu, przedstawienia kopii rachunków i pokwitowań wydatków oraz wyciągów z rachunków bankowych. Skarżący nie wykonał wezwania w całości, udzielając jedynie wybiórczych informacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze S. M. "A" na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 3 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił zakreślił rubrykę 6. Zadeklarował brak nieruchomości, zasobów i przedmiotów wartościowych. Swoje dochody z działalności gospodarczej oszacował na 1700 zł. Uzasadniając swoje starania ograniczył się do wzmianki o braku oszczędności i środków na pokrycie opłaty, niskie zarobki, oraz pozostawanie pod opieką lekarską. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że alimenty na dwoje dzieci wynoszą łącznie 700 zł, czynsz 380 zł, prąd 200 zł, telefon 100 zł, leki 100 zł. Zarządzeniem z dnia 11.12.2015 r. wezwano skarżącego o uzupełnienie braków złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: • wyjaśnienie z jakich środków opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika? Jeśli pomoc tę skarżący otrzymuje pro bono przedstawienie pisemnego oświadczenia pełnomocnika wraz z informacją czy okoliczność ta jest znana organom właściwego samorządu zawodowego? Jeśli środki na opłacenie takiej pomocy prawnej otrzymał od osób trzecich przedstawienie na tę okoliczność pisemnych oświadczeń tych osób, • wyjaśnienie do kogo należy mieszkanie przy ul. B w K i w oparciu o jaki tytuł prawny skarżący tam przebywa, • przedstawienie kopii rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2014 r. Wyjawienie, co skarżący konkretnie wlicza w koszty uzyskania przychodu? Wyjaśnienie jaki przychód, koszty jego uzyskania a w konsekwencji dochód lub stratę zamierza ujawnić przed organami skarbowymi za rok 2015? • przedstawienie kopii rachunków albo pokwitowań z ostatniego miesiąca albo za ostatni okres rozliczeniowy za czynsz, energię elektryczną, gaz, dostawę wody, wywóz nieczystości, telefon, leki, pokwitowanie płaconych alimentów. Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc • wyjaśnienie czy skarżący posiada jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na tych rachunkach w okresie ostatnich trzech miesięcy. Jeśli skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność jednoznacznych pisemnych oświadczeń, • przedstawienie zaświadczenia z którego wynikać będzie fakt pozostawania przez skarżącego pod stałą kontrolą lekarską, Zarządzenie nie zostało wykonane. Skarżący udzielił wybiórczych informacji. Nie wyjaśnił z jakich środków opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika. Nie wyjaśnił na jakiej postawie szacuje swój dochód z prowadzonej działalności gospodarczej na 1700 zł netto miesięcznie. Nie wyjawił, co konkretnie wlicza w koszty uzyskania przychodu. Nie określił również wysokości przychodów osiągniętych w bieżącym roku podatkowym oraz kosztów uzyskania tego przychodu. Nie wyjaśnił czy posiada jakieś rachunki bankowe. Nie przedstawił zaświadczenia, z którego wynikałoby że pozostaje pod stałą kontrolą lekarską. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Ta jednak nie udzieliła na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które była proszona. To powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Dla profesjonalnego pełnomocnika z usług którego strona korzysta wskazana w powołanym wyżej przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa reguła prawa i przedstawione kierunki jej wykładni nie powinny być zaskoczeniem. Wszystkie zaś pytania dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez stronę i wystarczało udzielić na nie jednoznacznych odpowiedzi. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło