III SA/Kr 1463/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Hanna Knysiak-Molczyk ( spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 października 2013r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 257 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 7 października 2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach: w dniu 31 lipca 2013 r. M. P. (dalej: skarżący) wystąpił do Prezydenta Miasta z wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad swoją matką, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] 2013 r. Prezydent Miasta odmówił przyznania skarżącemu świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ ustalił, że skarżący pozostawał w stosunku pracy w okresie od 1 września 2002 r. do 31 sierpnia 2011 r., a od 1 września 2005 r. do 23 lipca 2012 r. wykonywał działalność gospodarczą. Organ zauważył, że skarżący bezpośrednio przed złożeniem wniosku nie zrezygnował z zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej. Ponadto rozwiązanie ostatniego stosunku pracy ze skarżącym nastąpiło na podstawie wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę, co oznacza, że skarżący nie zrezygnował ze świadczenia pracy w celu sprawowania opieki nad swoją matką. Także zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej nie było w ocenie organu pierwszej instancji sprowokowane koniecznością opieki nad matką skarżącego, gdyż o jej znacznej niepełnosprawności orzeczono w 2011 r., a skarżący zrezygnował z prowadzenia działalności dopiero w 2012 r. W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej we wrześniu 2011 r. w związku ze złym stanem zdrowia swojej matki, a następnie działalność ta została wykreślona z ewidencji w lipcu 2012 r. W okresie zawieszenia działalności skarżący nie podejmował żadnej działalności zarobkowej i stan ten trwa do chwili obecnej, gdyż skarżący stale opiekuje się swoją matką. Skarżący zauważył, że jego matka jest rozwiedziona, a on sam jest jedyną osobą, która może otoczyć ją należną opieką. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 października 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił konkluzję zawartą w decyzji Prezydenta Miasta, w myśl której skarżącemu nie przysługuje specjalny zasiłek opiekuńczy. W ocenie Kolegium skarżący nie zrezygnował z pracy ani innej działalności zarobkowej w celu sprawowania opieki nad swoją matką, stosownie do art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.; dalej: u.ś.r.). Przemawia za tym fakt wypowiedzenia skarżącemu umowy o pracę przez pracodawcę oraz odległość czasowa między zakończeniem działalności gospodarczej a datą złożenia wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy. Organ zaznaczył, że warunkiem otrzymania świadczenia, o które ubiega się skarżący, jest rezygnacja z zatrudnienia, a nie wyłącznie niepodejmowanie zatrudnienia. Pismem z dnia 12 listopada 2013 r. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o uchylenie jej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jak również o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) prawa materialnego, tj.: a. art. 16a u.ś.r.: – poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie, z jednoczesnym pominięciem okoliczności, iż skarżącemu przyznano decyzją nr [...] z dnia [...] 2012 r. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką, zaś osoby, które w poprzednio obowiązującym stanie prawnym (tj. przed 1 stycznia 2013 r.) nie podejmowały zatrudnienia lub zrezygnowały z zatrudnienia i przyznano im świadczenie pielęgnacyjne, spełniły przesłankę rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a u.ś.r., – poprzez nieprawidłowe zastosowanie wykładni językowej przedmiotowego przepisu, która nie pozwala na prawidłowe odczytanie rzeczywistej normy prawnej i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż w okolicznościach stanu faktycznego skarżący nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką będącą osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności; – poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenie to przysługuje wyłącznie tym osobom uprawnionym, które podjęły się i sprawują faktyczną opiekę nad osobami niepełnosprawnymi na skutek li tylko rezygnacji z wykonywanej uprzednio pracy, co jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, b. art.16a ust. 1 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie w sprawie polegające na niedostrzeżeniu, że w niniejszej sprawie została spełniona wymieniona w nim przesłanka; 2) przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, t.j.: a. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego i pominięcie wyjaśnienia okoliczności, czy skarżący przed złożeniem wniosku wszczynającego niniejsze postępowanie miał przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia; b. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie przepisów dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego i pominięcie podnoszonych przez skarżącego istotnych okoliczności faktycznych dotyczących okoliczności rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad chorą matką oraz zupełne pominięcie faktu, iż skarżącemu zostało na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego przyznane świadczenie pielęgnacyjne, która to okoliczność winna zostać szczegółowo zbadana w kontekście spełnienia przez skarżącego przesłanek ubiegania się o specjalny zasiłek opiekuńczy; c. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zasady zaufania obywateli do organów państwa i niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych determinujących wystąpienie przesłanek umożliwiających przyznanie skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką, co prowadzi do przekonania, iż organy nie dokonały wyczerpujących ustaleń faktycznych, a tym samym kompletnej oceny prawnej, która pozwalałaby na wydanie prawidłowej decyzji. Tymczasem dokonanie w sposób wyczerpujący ustalenia w zakresie posiadania przez skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jako przyznanego na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych może determinować ocenę spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia wynikającej z art. 16a ust. 1 u.ś.r., a nadto może wpływać na ustalenie właściwego stanu prawnego i kwalifikację złożonego przez skarżącego wniosku; d. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie, które fakty zostały przez organ uznane za udowodnione ani tych, na których organ oparł się wydając zaskarżoną decyzję. Skarżący podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 2013 r. przesądza o spełnieniu przez beneficjenta tego świadczenia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w art. 16a u.ś.r. Skarżący obecnie nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej, a stan ten trwa od września 2011 r., kiedy to zawiesił on prowadzenie działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna, przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 16a u.ś.r., regulujący zasady przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zasiłek ten wprowadzony został do u.ś.r. z dniem 1 stycznia 2013 r. przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548). Zgodnie z art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.; dalej: k.r.o.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednocześnie w art. 16a ust. 8 ustawy wskazuje, iż zasiłek ten nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego; podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, albo też ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Omawiane świadczenie nie przysługuje również, gdy osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego; na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego; czy wreszcie gdy na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Jak ponadto wynika z art. 16a ust. 2 u.ś.r., specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.ś.r., czyli przyznanie tego świadczenia zostało uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. Spór powstały między skarżącym, a organami obu instancji dotyczy jednak wyłącznie oceny, czy skarżący jest osobą, która "rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki". Pozostałe, prawnie doniosłe elementy stanu faktycznego są pomiędzy stronami tego postępowania bezsporne i także w ocenie Sądu zostały ustalone w sposób odpowiadający rygorom dowodowym postępowania administracyjnego. Sąd zauważa, że organy trafnie ustaliły, że skarżący pozostawał w stosunku pracy w okresie od 1 września 2002 r. do 31 sierpnia 2011 r., a od 1 września 2005 r. do 23 lipca 2012 r. był zarejestrowany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Organ pierwszej instancji z tak skonstruowanego stanu faktycznego wywiódł, że w sytuacji skarżącego, na gruncie art. 16a u.ś.r. nie można uznać, by skarżący spełnił przesłankę "rezygnacji z zatrudnienia" w chwili ustania stosunku pracy w dniu 31 sierpnia 2011 r., albowiem rozwiązanie stosownej umowy nastąpiło nie z jego inicjatywy, ale na skutek wypowiedzenia jej przez pracodawcę. Organ pierwszej instancji uznał zatem, że rozwiązanie stosunku pracy może być uznane za "rezygnację z zatrudnienia" wyłącznie, jeżeli to beneficjent świadczenia inicjuje rozwiązanie stosunku pracy. W związku z powyższym Sąd zwraca uwagę, że z przytoczonego powyżej art. 16a u.ś.r. nie wynika jakakolwiek preferowana forma rozwiązania stosunku zatrudnienia jako warunku przyznania jednostce specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przez "rezygnację" rozumie się bowiem nie tylko "zrzeczenie się", ale również "zaniechanie czegoś" (por. Uniwersalny Słownik Języka Polskiego. Tom IV, Warszawa 2003, s. 86). Toteż rezygnacją z zatrudnienia jest każdy stan, w którym osoba zdolna do podjęcia zatrudnienia pozostaje poza stosunkiem zatrudnienia. Wtedy bowiem osoba taka odstępuje od zatrudnienia. W szczególności, żaden przepis prawa pozytywnego nie wymaga, by osoba ubiegająca się o specjalny zasiłek opiekuńczy pozostawała przez pewien czas w zatrudnieniu, a następnie z niego rezygnowała. Zwrócił na to uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 408/13 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, iż "fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących – bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – podjęcia przez takie osoby pracy po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodujące w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna". Sąd pragnie przy tym zaznaczyć, że celem niepodejmowania zatrudnienia powinna być zawsze konieczność sprawowania opieki nad osobą, o której mowa w art. 16a u.ś.r. i na tym powinny skupić środki dowodowe organy administracyjne rozpoznające wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Interpretacja taka wynika z faktu, że celem wspomnianego świadczenia jest udzielenie rekompensaty osobom, które rezygnują z zatrudnienia dla sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagradzaniem przez Państwo osób opiekujących się członkami najbliższej rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby wywiązać się z obowiązku opieki nad swymi niepełnosprawnymi obywatelami. Reasumując te rozważania należy zatem podkreślić, że każda osoba, która nie podejmuje pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą, o której mowa w art. 16a u.ś.r., może – po spełnieniu innych przesłanek – być beneficjentem specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jak już wyżej wskazano, organy administracji powinny położyć główne akcenty postępowania wyjaśniającego na ustaleniu celu rezygnacji z zatrudnienia. W realiach niniejszej sprawy w zaskarżonej decyzji (odnosząc się do okoliczności wyrejestrowania skarżącego z CEIDG) stwierdzono, iż "mając na uwadze (...) odległość czasową pomiędzy ustaniem prowadzenia działalności gospodarczej a datą złożenia wniosku, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu I instancji, iż skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia aby sprawować opiekę nad niepełnosprawną matką, której znaczny stopień niepełnosprawności ustalony został na wrzesień 2011 r. (...) zatem prawie rok przed zakończeniem wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącego". W pierwszej kolejności należy zauważyć, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności matki skarżącego zostało wydane przed rezygnacją skarżącego z wykonywania działalności gospodarczej. Ustawa nie zakreśla jednak żadnego terminu, w którym ewentualny beneficjent analizowanego świadczenia miałby zrezygnować z zatrudnienia, aby móc się skutecznie ubiegać o specjalny zasiłek opiekuńczy. Arbitralne uznanie, że roczny okres między wydaniem orzeczenia, a rezygnacją z zatrudnienia uniemożliwia przyznanie świadczenia stoi w sprzeczności nie tylko z treścią obowiązujących przepisów, ale uniemożliwia również budowanie zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Takie stanowisko organu nie dostrzega również wyjaśnień skarżącego, zawartych w odwołaniu, że w związku ze złym stanem zdrowia matki we wrześniu 2011 r. zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej (a zatem faktycznie zaprzestał wykonywania czynności zarobkowych), a w lipcu 2012 r. nastąpiło formalne wyrejestrowanie z CEDIG. Organ odwoławczy zignorował również twierdzenia skarżącego, że faktycznie od pewnego czasu sprawuje on opiekę nad matką i nie podejmuje w związku z tym zatrudnienia. To zaś oznacza, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ustalenia organów administracji nie pokrywają się bowiem ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego dla ustalenia celu rezygnacji skarżącego z działalności zarobkowej, swoje wnioski w tym zakresie opierając na nielogicznych i nieznajdujących potwierdzenia w obowiązującym prawie przesłankach. Z kolei przyczyną wadliwego postępowania dowodowego było błędne rozumienie przepisów prawa materialnego, tj. art. 16a u.ś.r. Powyższe doprowadziło Sąd do przekonania, że zaskarżona decyzja jako naruszająca prawo powinna zostać uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Z kolei w oparciu o art. 135 p.p.s.a. – z uwagi na tożsamość stwierdzonych uchybień i celem umożliwienia końcowego załatwienia sprawy – środek ten zastosowano również względem decyzji organu pierwszej instancji. Wypada również wyjaśnić, że Sąd orzekł o zwrocie kosztów sądowych na zasadzie art. 200 p.p.s.a., Na koszty postępowania złożyła się kwota 240 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi procesowemu. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego organy administracji zastosują wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia. Uwzględnią zatem w szczególności, że rezygnacją z zatrudnienia o której mowa w art. 16a u.ś.r. jest również rozwiązanie stosunku pracy na skutek wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę, o ile osoba ubiegająca się o świadczenie nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad osobą, o której mowa w tym przepisie. Organy nie mogą również konstruować nieznanych ustawie przesłanek przyznania świadczenia, zwłaszcza wymagając od skarżącego, by rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła w znanym tylko organowi terminie od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Rzetelne rozpoznanie wniosku skarżącego o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego wymaga również ustalenia, czy skarżący obecnie nie podejmuje zatrudnienia z powodu sprawowania opieki nad swoją matką. Organy powinny przy tym uwzględnić fakt uprzedniego pobierania przez skarżącego innych świadczeń związanych z wymogami opieki nad jego matką. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.