III SA/Kr 1466/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2018 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dokumentu prawa jazdy skargę oddala Decyzją z dnia 26 czerwca 2017 r, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO") utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2016 r., znak: [...], którą organ l instancji uchylił decyzję Starosty z dnia [...] 2007 r., znak: [...] w sprawie wydania G. Z. (dalej: "skarżący") dokumentu prawa jazdy kategorii "C" skarżącemu oraz odmówił wydania mu prawa jazdy kategorii "C". Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym. Prokurator wniósł sprzeciw od decyzji Starosty z dnia [...] 2007 r., na podstawie której skarżącemu wydano prawo jazdy uprawniające do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii "C", wnosząc o wznowienie postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r., do sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Wydziale lI Karnym uznał W. P. winnym tego, że jako osoba uprawniona do wystawiania dokumentów o ukończeniu szkolenia dla osób ubiegających się o prawo jazdy oraz ich przygotowanie do złożenia egzaminu, będąc kierownikiem Szkoły Nauki Jazdy A z/s w N w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poświadczył nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, w ten sposób, że wystawił zaświadczenie nr [...] stwierdzające, iż skarżący odbył szkolenie w odpowiedniej liczbie godzin na prawo jazdy kategorii "C", podczas gdy w rzeczywistości w takich szkoleniach teoretycznych i praktycznych, nie uczestniczył w wymiarze godzinowym wskazanym w tym zaświadczeniu, tj. przestępstwa z art. 271 § 3 k.k. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r, znak: [...], Starosta, po rozpoznaniu ww. sprzeciwu wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wydania prawa jazdy o numerze [...] seria druku [...] kategorii "C" skarżącemu, zakończone decyzją ostateczną dnia [...] 2007 r., wskazując, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe i przywołał w tym zakresie przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Następnie, decyzją z dnia [...] 2016 r. Starosta uchylił decyzję z dnia [...] 2007 r. w sprawie wydania dokumentu prawa jazdy kategorii "C" skarżącemu oraz odmówił wydania prawa jazdy kategorii "C", wskazując w jej uzasadnieniu, że z wniesionego sprzeciwu oraz dołączonych materiałów dowodowych wynika, że skarżący nie uczestniczył w kursie teoretycznym ani praktycznym w odpowiedniej wymaganej prawem liczbie godzin w zakresie kategorii "C". Od decyzji z dnia [...] 2016 r. skarżący złożył odwołanie, zaskarżając ją w całości i zarzucając organowi l instancji naruszenie reguł wskazanych w art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 76a, art. 80, art. 107 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 2 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 151 § 1 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z § 10 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U.2016.231). Decyzją z dnia 26 czerwca 2017 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, SKO wskazało, że wyrok Sądu Rejonowego z dnia 4 czerwca 2013 r., jest on prawomocny i wykonalny z dniem 4 marca 2014 r., co wynika z adnotacji zamieszczonej na jego odpisie. Zdaniem SKO, okoliczności potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu należy uznać za udowodnione i nie podlegające weryfikacji w postępowaniu administracyjnym. Wyrok sądowy jest dokumentem urzędowym i w myśl art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, chyba że zostanie przeprowadzony dowód przeciwko jego treści, co jednak na gruncie niniejszej sprawy nie miało miejsca. SKO zwróciło uwagę, że ustalenia wynikające z wyroku sądu karnego stanowiły na gruncie przedmiotowej sprawy przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., a ponadto zachodziła również podstawa wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. SKO wskazało także, że art. 11 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2017.978) dalej: "u.k.p.", określa zamknięty katalog przesłanek uzyskania prawa jazdy i brak spełnienia chociażby jednej z nich, w tym ukończenia stosownego szkolenia skutkuje odmową wydania prawa jazdy, potwierdzeniem odbycia takiego szkolenia jest zaś, zgodnie z art. 27 u.k.p., zaświadczenie o ukończeniu szkolenia. Organ odwoławczy wskazał, że skoro przedłożone zaświadczenie o ukończeniu szkolenia okazało się fałszywe, co oznacza, że skarżący w szkoleniu nie uczestniczył, to nie ma podstaw do wezwania go do uzupełnienia dokumentacji na podstawie art, 64 § 2 k.p.a. SKO przyjęło zatem, że, skoro zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p. jednym z warunków wydania prawa jazdy jest odbycie przez daną osobę szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii, a skarżący takiego szkolenia nie odbył, co oznacza, iż nie spełniał warunków do uzyskania prawa jazdy kategorii "C" zarówno w dacie uzyskania uprawnienia jak i w dacie orzekania przez SKO, to nie było podstaw do uwzględnienia jego odwołania w zakresie innym niż zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienie zostało jednak skonwalidowane w decyzji SKO i nie stanowiło podstawy do uchylenia prawidłowo podjętego rozstrzygnięcia sprawy. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniósł zarzuty naruszenia: - art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 24, poz. 215, ze zm.), poprzez zaniechanie przez organ II, jak i l instancji wezwania do uzupełnienia braków formalnych poprzez przedstawienia zaświadczenia o odbyciu kursu, ewentualnie innego dokumentu prywatnego potwierdzającego tę okoliczność; - art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z § 10 ust. 1 pkt 4 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych; art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie zwrócenia się do skarżącego z pytaniem, czy dysponuje on innym dowodem potwierdzającym fakt odbycia szkolenia na prawo jazdy w zakresie wymaganym ustawą; art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie się do wymogu praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił uwagę na zakres związania organów administracyjnych prowadzących postępowanie w sprawie wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 4 czerwca 2013 r. do sygn. II K 305/11, podnosząc, iż Starosta, SKO, jak i tut. Sąd są związane sentencją tego wyroku w zakresie osoby sprawcy oraz potwierdzenia przez niego nieprawdy zaświadczeniem o nr. 323/07, nie są natomiast związane ustaleniami w zakresie tego, czy skarżący w ogóle odbył kurs, a jeśli tak, to w jakim wymiarze. Skarżący podniósł, że odbył kurs praktyczny w pełnym wymiarze oraz przynajmniej większą część kursu teoretycznego, przypuszczalnie w liczbie godzin wymaganej do stwierdzenia, że odbył szkolenie w przepisanej liczbie godzin, o czym świadczy wykupienie przez skarżącego dodatkowych godzin szkolenia potwierdzone przez przedłożone przez skarżącego potwierdzenie wpłaty kwoty 650 zł na wykupienie kursu doszkalającego. Skarżący zarzucił także, że organy administracyjne prowadzące postępowanie w sprawie w istocie nie ustaliły, w jakim wymiarze skarżący odbył szkolenie przed uzyskaniem prawa jazdy kategorii "C". Konieczność przeprowadzenia takiego postępowania wiązała się w ocenie skarżącego z potrzebą wezwania go do uzupełnienia braków formalnych przed wydaniem decyzji w trybie art. 151 § 1 k.p.a. W zakresie uzasadnienia zarzutów naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. skarżący wskazał, że zaświadczenie o odbyciu kursu stanowi dokument prywatny, a z treści u.k.p. czy cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. nie wynika, że potwierdzenie odbycia kursu odbywa się poprzez przedłożenie zaświadczenia szkoły nauki jazdy, wobec czego potwierdzenie takie może nastąpić poprzez przedłożenie jakiegokolwiek dokumentu (prywatnego) stwierdzającego fakt odbycia szkolenia w przepisanej liczbie godzin. Skarżący zwrócił również uwagę, że składając wniosek o wydanie prawa jazdy legitymował się zdanym egzaminem na prawo jazdy, czego organy nie przeanalizowały ani z punktu widzenia przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji pierwotnej, ewentualnie w dniu wydania decyzji odmownej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego, nie zaś według kryterium słuszności. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302), dalej: "P.p.s.a." sąd administracyjny przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w myśl art. 135 P.p.s.a., sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując sprawę będącą przedmiotem rozstrzygania, w pierwszej kolejności Sąd zwrócił uwagę na okoliczności, w jakich wydawało zaskarżoną decyzję SKO - miało to miejsce po wznowieniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii "C". Wznowione postępowanie administracyjne składa się z dwóch etapów. W pierwszym z nich organ bada istnienie przyczyn wznowienia, a "[czynności podejmowane na tym etapie (...) mają charakter weryfikacyjny, zatem punktem odniesienia dla nich są elementy konstytutywne sprawy administracyjnej w takim kształcie, jaki miały w chwili wydania decyzji ostatecznej"" (T. Kiełkowski [w:] Postępowanie administracyjne, red. T. Woś, Warszawa 2013, s. 452). W kolejnej fazie wznowionego postępowania, wobec uprzedniego stwierdzenia zaistnienia przyczyn(y) wznowieniowej, organ ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę administracyjną, biorąc jednak uwagę obecny stan faktyczny i prawny (T. Kiełkowski, op. c/f., s. 453). Przekładając te uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy sądowoadministracyjnej, należało zauważyć, iż organy l i II instancji powinny były wziąć pod uwagę stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem konsekwencji wynikających z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 4 czerwca 2013 r. w postaci przyjęcia, że zaświadczenie o odbyciu szkolenia przez skarżącego potwierdzało nieprawdę z tego względu, iż skarżący w rzeczywistości nie odbył szkolenia w wymiarze godzinowym wskazanym w zaświadczeniu w okresie w nim wskazanym. Subsumcji tak ustalonego stanu faktycznego każdy z organów miał jednak dokonać z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w dniu wydawania decyzji, tj. w dniu [...] 2016 r. (organ l instancji) i 26 czerwca 2017 r. (organ II instancji). W tym miejscu podkreślić należy, że, że ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U.2014.970; dalej: "ustawa nowelizacyjna") do u.k.p. wprowadzono nowy przepis art. 23a o następującym brzmieniu: "Osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub uprawnienia do kierowania tramwajem, która uzyskała pozytywny wynik z części teoretycznej egzaminu państwowego jest zwolniona z odbywania zajęć, o których mowa odpowiednio w art. 23 ust. 2 pkt 1 lub ust. 5 pkt 1, oraz odpowiednio z części teoretycznej egzaminu wewnętrznego, o którym mowa w art. 23 ust. 4, lub części teoretycznej ćwiczeń sprawdzających, o których mowa w art. 23 ust 5 pkt 3". Zgodnie z art. 15 pkt 2 ustawy nowelizacyjnej, przepis art. 23a u.k.p. zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2015 r., obowiązywał zatem w dniu wydawania decyzji w postępowaniu wznowieniowym tak przez organ l instancji, jak i organ II instancji. Nie ulega wątpliwości, że art. 23a u.k.p. modyfikuje obowiązki stawiane osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, określone w art. 11 u.k.p. Innymi słowy: art. 23a u.k.p. stanowi w odpowiednim zakresie lex specialis względem art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p. w zw. z art. 23 ust. 2 pkt 1 u.k.p.: osoba, do której znajduje zastosowanie art. 23a u.k.p. może uzyskać prawo jazdy bez konieczności wcześniejszego odbywania szkolenia teoretycznego wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii; oczywiście bezprzedmiotowe staje się wówczas też przedstawianie przez nią zaświadczenia o odbyciu takiego szkolenia teoretycznego. Skarżący uzyskał pozytywny wynik z części teoretycznej egzaminu państwowego, znajduje względem niego w tym zakresie zastosowanie unormowanie art. 23a u.k.p., tj. był zwolniony z odbycia szkolenia teoretycznego. Stan faktyczny sprawy wskazuje jednak, że skarżący posługiwał się zaświadczeniem potwierdzającym nieprawdę również w zakresie odbycia odpowiedniej ilości godzin szkolenia praktycznego. A z art. 23 a u.k.p. ani z żadnego innego przepisu nie wynika aby zdanie państwowego egzaminu z części teoretycznej zwalniało ubiegającego się o uzyskaniu prawa jazdy w jakimkolwiek zakresie z odbycia szkolenia praktycznego. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów o braku przeprowadzenia postępowania dowodowego co do ilości godziny odbytego szkolenia praktycznego Sąd zauważa, że zgodnie z art. 11 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Skoro sąd administracyjny jest związany ustaleniami wyroku karnego to tym samym organy administracyjne nie mogą takiego wyroku podważać w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Dodać też należy, że art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dotyczy wyłącznie wyroku skazującego stronę postępowania (tu: skarżącego) ale również innych osób. Sądy administracyjne wyraźnie podkreślają, że niedopuszczalnym jest ograniczanie prejudycjalności wyroków karnych wyłącznie do wyroków skazujących podmiot występujący jako strona postępowania przed organami, a następnie przed sądem (por. wyrok WSA w Gliwicach z 5 lipca 2017 r., I SA/Gl 1625/16). Oznacza to, że ustalenia wyroku skazującego W. P. były wiążące. W aktach sprawy widnieje wyrok Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt [...] skazujący W. P. – instruktora skarżącego – min. za poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne, tj. wystawienie zaświadczenia o numerze [...], potwierdzającego, że skarżący w okresie od 4 maja 2007 r. do 22 czerwca 2007 r. odbył szkolenie na prawo jazdy kat. "C", podczas gdy w rzeczywistości skarżący nie odbył wskazanej w ww. dokumencie liczby godzin zajęć teoretycznych i praktycznych. Mając powyższe na uwadze nie można uznać za zasadne zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy art. 64 § 2 K.p.a. tj. wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego poprzez przedłożenie zaświadczenia o odbyciu kursu lub innego dokumentu potwierdzającego tę okoliczność, jak wynika bowiem z treści przywołanego wyroku karnego skazującego, skarżący nie uczestniczył we wskazanej w zaświadczeniu liczbie godzin zajęć teoretycznych i praktycznych, a zatem nie było możliwe uzyskanie przez niego takiego zaświadczenia. Ponadto Sąd podkreśla, że w przypadku wydania wyroku karnego skazującego organy nie mają swobody w zakresie ustalenia okoliczności objętych wyrokiem. Podstawą do takiego ograniczenia organu w prowadzeniu postępowania dowodowego jest art. 11 P.p.s.a. wyrażającym zasadę związania sądu administracyjnego ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Przywołana regulacja ma podwójne znaczenie, jest bowiem relewantna zarówno dla organów prowadzących postępowanie sądowoadministracyjne, jak i postępowanie administracyjne. Nie tylko bowiem sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku sądu karnego co do popełnienia przestępstwa, ale adresatami tej reguły są również pośrednio organy administracji publicznej, które w sprawie będącej przedmiotem kontroli ze strony sądu administracyjnego czyniły ustalenia faktyczne. Oznacza to z jednej strony, że sąd administracyjny jest zmuszony uznać za błędne te ustalenia organów, które nie korespondują z zasadą związania wyrokiem sądu karnego a z drugiej strony, sąd administracyjny nie może podważać tych ustaleń organów, które z tą zasadą korespondują, tj. odpowiadają ustaleniom wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa (zob. np. M. Romańska, Komentarz do art. 11 p.p.s.a., teza 3 [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, WK 2016, dost. w SIP LEX, nr 10379, z przywołanym tam orzecznictwem oraz J.P. Tarno, Komentarz do art. 11 p.p.s.a., teza 1 [w:] idem, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, dost. w SIP LEX, nr 9132, z przywołanym tam wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2009 r., II GSK 727/08, LEX nr 515971). Odnośnie przedłożonego przez skarżącego potwierdzenia wykupu dodatkowych lekcji w zakresie szkolenia praktycznego stwierdzić należy, że nie mogło mieć ono wpływu na treść rozstrzygnięcia z przyczyn wskazanych powyżej jak również z uwagi na to, że zostało ono przedłożone dopiero w postępowaniu sądowym i nie było wiadome organom. Z tych przyczyn Sąd uznał za niezasadne podnoszone w skardze zarzuty i skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.