III SA/Kr 1473/11
WyrokWSA w Krakowie2012-11-20
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Bożenna Blitek, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej przysługują odsetki od przyznanego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za okres wcześniejszy do dnia faktycznej wypłaty, a także czy możliwe jest zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za doznane krzywdy oraz zwrotu kosztów postępowania od organów administracyjnych?Ratio decidendi
Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje przyznawania odsetek od zaległych świadczeń, a jedynie od świadczeń nienależnie pobranych. Sąd administracyjny nie ma podstaw prawnych do zasądzania zadośćuczynienia pieniężnego ani zwrotu kosztów od organów administracyjnych. W związku z tym skarga, w zakresie tych żądań, nie znajduje uzasadnienia prawnego.Stan faktyczny
M. G. złożył wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego syna za okres od 1 listopada 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku za okres wcześniejszy niż złożenie wniosku. Po uchyleniu decyzji przez WSA w Krakowie, organy ponownie rozpatrzyły sprawę, przyznając dodatek od 1 listopada 2005 r. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zmieniło decyzję, przyznając dodatek od 1 października 2005 r. M. G. wniósł skargę, domagając się przyznania odsetek od zaległych świadczeń, zadośćuczynienia za doznane krzywdy oraz zwrotu kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Kr 1473/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek, Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.), WSA Maria Zawadzka, , Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012r., sprawy ze skargi M. G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 24 marca 2011r. Nr [...], w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego skargę oddala
B. G., matka małoletnich M. G. i K. G. złożyła w dniu 28 lipca 2005 r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez małoletnich. Decyzją [...] z dnia [...] 2005 r. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Wójta Gminy, orzeczono o przyznaniu zasiłków rodzinnych na dzieci na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. i dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez małoletnich.
Pismem z dnia 1 września 2006 r. M. G. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej o wypłatę zaległego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego syna M. za okres 10 miesięcy, w łącznej wysokości 700 zł. W uzasadnieniu wniosku M. G. wyjaśnił, że w dniu 1 września 2006 r. otrzymał decyzję Nr [...] z w/w Ośrodka Opieki Społecznej z której wynikało, że będzie otrzymywać od września 2006 r. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego syna M., ucznia III klasy gimnazjum, który legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym w dniu 10 listopada 2005 r. M. G. podniósł, iż w listopadzie 2005 r., po przedstawieniu w Ośrodku Pomocy Społecznej orzeczenia o niepełnosprawności syna, na podstawie tego orzeczenia otrzymał wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, jednak organ pomocy społecznej nie poinformował go, że na syna również przysługuje dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, który powinien być wypłacany od 1 listopada 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. O tym dodatku dowiedział się dopiero z w/w decyzji otrzymanej w dniu 1 września 2006 r. M. G. podniósł, że spełnił wszystkie warunki dotyczące przyznania dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, a brak jego przyznania jest niedopatrzeniem organu pomocy społecznej.
Decyzją z dnia [...] 2007 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 1, art. 23 ust. 1 i ust. 5 pkt 1, art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Wójta Gminy, odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pomocy społecznej podał, iż w toku postępowania ustalono, że żona wnioskodawcy – B. G. – złożyła wniosek o świadczenia rodzinne w dniu 28 lipca 2005 r. i decyzją Nr [...] z dnia [...] 2006 r. zostały przyznane świadczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem. Kolejny wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego został złożony w dniu 22 listopada 2005 r. i decyzją Nr [...] przyznano świadczenie. Natomiast wniosek o dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka nie był składany wcześniej i dlatego nie był wypłacany. Dopiero w dniu 26 lipca 2006 r. został złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku oraz do zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzjami z dnia [...] 2006 r. zostały przyznane wnioskowane świadczenia. Organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego i tak było w rozpatrywanej sprawie. Świadczenia były więc wypłacane zgodnie ze złożonymi wnioskami.
Po rozpatrzeniu odwołania M. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2007 r. Nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że odmówiło przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres od 1 listopada 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. w łącznej kwocie 700 zł. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podał, że w ustalonym stanie faktyczny oraz prawnym, zostały spełnione przesłanki warunkujące przyznanie M. G. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego syna. Jednakże obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za żądany okres w sytuacji, gdy w listopadzie 2005 r. M. G. nie wystąpił ze stosownym wnioskiem o określenie prawa do tego dodatku. Ustawa o świadczeniach rodzinnych wyraźnie bowiem stanowi, że ustalenie prawa i wypłata świadczeń rodzinnych, w tym dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, może nastąpić tylko na wniosek m.in. jednego z rodziców, a prawo jest przyznawane od momentu złożenia wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Niezależnie od powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że decyzja organu I instancji narusza art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż ani z rozstrzygnięcia ani z treści uzasadnienia nie wynika do jakiego okresu odnosi się odmowa przyznania dodatku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję organu l instancji i orzekło, że w przedstawionym stanie faktycznym obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za okres wskazany we wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 991/07, w wyniku rozpoznania skargi M. G. na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2007r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że stanowisko organów zostało oparte o przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 został uznany za niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielił argumentację Trybunału Konstytucyjnego zawartą w tym wyroku i stwierdził, że art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można oceniać w oderwaniu od całości regulacji dotyczącej przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, zamieszczonej w dwóch różnych ustawach, która – łącznie w dwóch różnych postępowaniach – ma prowadzić do uzyskania decyzji przyznającej dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Sąd zaznaczył, że mechanizm przyznawania zasiłku rodzinnego i dodatków do niego stanowi pewną całość i musi być traktowany jako jednolita procedura. Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem toczącego się postępowania jest dodatek do zasiłku rodzinnego, a zatem dodatek do zasiłku rodzinnego – co do zasady – nie może być przyznany wcześniej, niż sam zasiłek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nakazał aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracyjny rozważył, czy M. G. miał prawo uzyskać dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego od daty przyznania po raz pierwszy zasiłku rodzinnego na syna M., mając na uwadze fakt, że jego niepełnosprawność datuje się od 1994 r. (co wynika z orzeczenia o niepełnosprawności).
Pismem z dnia 5 marca 2008 r. M. G. zwrócił się do Wójta Gminy z wnioskiem o wypłacenie mu:
– zaległego zasiłku pielęgnacyjnego na syna M. za październik 2005 r. w wysokości 144 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 1 listopada 2005 r. do dnia zapłaty;
– zaległego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za okres od 1 października 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. w wysokości 770 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 1 listopada 2005 r. do dnia zapłaty;
– kwoty 400 zł tytułem poniesionych kosztów w związku z udowodnieniem naruszenia prawa przez organ pomocy społecznej.
M. G. podniósł, że jego żądania są uzasadnione w świetle treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 991/07.
Decyzją z dnia [...] 2008 r. Nr [...], działający z upoważnienia Wójta, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał M. G. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka za okres od 1 listopada 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. w wysokości 700 zł oraz odsetki ustawowe za okres od 1 listopada 2005 r. do 20 listopada 2008 r. w wysokości 246,10 zł. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji podał, że w dniu 22 listopada 2005 r. M. G. po raz pierwszy dostarczył do Ośrodka Pomocy Społecznej orzeczenie o niepełnosprawności syna M. Organ stwierdził, że na tej podstawie został przyznany zasiłek pielęgnacyjny, a strona nie wnioskowała o dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji. Organ I instancji podniósł, że dodatek oraz ustawowe odsetki zostały przyznane po ponownym rozpatrzeniu wniosku i zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W odwołaniu od powyższej decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej M. G. podniósł, że zaskarża ją w części, gdyż nadal jest ona – jego zdaniem - niezgodna z prawem i z uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2008 r. M. G. opisał dotychczasowy przebieg postępowania w niniejszej sprawie i wniósł o wypłacenie mu zasiłku pielęgnacyjnego na syna M. za październik 2005 r. w wysokości 144 zł oraz zaległego dodatku do zasiłku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za październik 2005 r. w kwocie 70 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 listopada 2005 r. do dnia ostatecznej zapłaty, a także kwoty 400 zł tytułem poniesionych przez niego kosztów związanych z udowodnieniem naruszenia prawa przez organ pomocy społecznej.
Decyzją z dnia 24 marca 2011 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), art. 13, art. 24a ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), Samorządowe Kolegium Odwoławcze zmieniło decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] 2008 r. Nr [...] w części dotyczącej daty przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w ten sposób, że przyznało dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości 70 zł wnioskowanego dla M. G. począwszy od 1 października 2005 r. W pozostałym zakresie decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy. Na uzasadnienie tej decyzji stwierdziło, że zgodnie z treścią art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym na dzień rozpatrywania odwołania, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Kolegium podało, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że M. G. złożył wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności swojego syna M. G. w dniu 5 października 2005 r. zaś wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego został złożony w dniu 22 listopada 2005 r. Tym samym, zdaniem Kolegium, został zachowany 3 miesięczny termin, którego dochowanie jest warunkiem koniecznym aczkolwiek niewystarczającym do otrzymania świadczenia począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności. W konsekwencji zatem organ odwoławczy, będący zobowiązanym do wzięcia pod uwagę stanu prawnego obowiązującego w dniu rozstrzygania odwołania, orzekł zgodnie z treścią art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyznał M. G. świadczenie także za październik 2005 r. Organ II instancji zaznaczył, że wskazana wyżej regulacja dotyczy wprawdzie zasiłku pielęgnacyjnego, jednakże mając na uwadze fakt, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego jest świadczeniem, do którego prawo warunkowane jest posiadaniem orzeczenia o niepełnosprawności, to zasadne jest aby w tym konkretnym przypadku – skoro organ przyznał dodatek do zasiłku począwszy od 1 listopada 2005 r. – konsekwentnie przyjąć, iż datą graniczną, od której można przyznać dodatek do zasiłku jest 1 październik 2005 r., czyli miesiąc, w którym skarżący złożył wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności dla syna M. Organ II instancji wskazał przy tym, iż zarówno na dzień wydania pierwszej decyzji w przedmiotowej sprawie, tj. [...] 2005 r., jak i na dzień wydania drugiej decyzji w tej sprawie, tj. [...] 2008 r., obowiązujące przepisy nie dawały organowi innej możliwości. Zdaniem Kolegium, brak również podstaw do tego aby zarzucić organowi I instancji niewykonanie wyroku WSA w Krakowie, w którym nakazano aby organ ponownie rozważył przyznanie M. G. świadczenia nie wskazując jednakże jego daty początkowej. Organ II instancji podniósł, że na dzień wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, tj. 6 lutego 2008 r. nie obowiązywała regulacja przepisu art. 24 ust. 2a, która weszła w życie od dnia 2 stycznia 2009 r. Kolegium podało również, że organ I instancji przyznał M. G. świadczenie wraz z odsetkami, pomimo tego, że przyznanie odsetek nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych, które przewidują naliczenie odsetek jedynie od świadczeń nienależnie pobranych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że odstąpił jednak od zmiany decyzji w tej części mając na uwadze zawartą w art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadę, zgodnie z która organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W ocenie organu odwoławczego, decyzja I instancji jednak nie narusza prawa w sposób rażący i nie doszło również do rażącego naruszenia interesu społecznego. Odnosząc się natomiast do żądanie M. G. o przyznanie kwoty 400 zł tytułem rekompensaty za poniesione koszty oraz tytułem zadośćuczynienia Kolegium stwierdziło, że obowiązujące przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidują takiej możliwości. Organ zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych jeżeli odmowa przyznania świadczeń rodzinnych lub ustalenie ich wysokości były następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych to wówczas wypłata świadczeń rodzinnych może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub dnia wydania decyzji prostującej błąd z urzędu jednakże, zdaniem Kolegium, nie dotyczy to sytuacji mającej miejsce w tej sprawie.
Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się M. G. i pismem z dnia 30 czerwca 2011 r. wniósł na nią skargę. Skarżący oświadczył, że zaskarża przedmiotową decyzję w części w jakiej nie przyznano mu odsetek od zaległych świadczeń i domaga się ich wypłaty za świadczenia z października 2005 r. od dnia 1 listopada 2005 r. do dnia 29 czerwca 2011 r. Oprócz żądania w przedmiocie zasadzenia odsetek skarżący domagał się zasadzenia od organu I instancji "zadośćuczynienia pieniężnego" w kwocie 3.000 zł i zasadzenia od organu II instancji "zadośćuczynienia pieniężnego" w kwocie 3.000 zł uznając, że kwoty z tytułu zadośćuczynienia są należne "za wyrządzone krzywdy przez wspomniane instytucje". Wniósł także o przyznanie mu 1000 zł "zwrotu kosztów poniesionych w tej sprawie". Skarżący zarzucił organom obu instancji, że postępowanie administracyjne prowadziły w sposób przewlekły, gdyż sprawa – jego zdaniem - toczy się od 2005 r. Poza tym organy zlekceważyły, w ocenie skarżącego, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 991/07.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się natomiast do wywodów skarżącego, w których wskazywał on na długi okres załatwiania sprawy Kolegium wskazało, że organ instancji decyzją z dnia [...] 2008 r. przyznał skarżącemu żądane przez niego świadczenie wraz z odsetkami do czego nie upoważniał go żaden przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ II instancji zaznaczył, że wprawdzie skarżący istotnie oczekiwał blisko 2,5 roku na decyzję organu odwoławczego, jednakże decyzja ta była dla niego korzystna a to dzięki temu, że w międzyczasie zostały zmienione przepisy, co pozwoliło przyznać mu świadczenie za dodatkowy miesiąc, czyli październik 2005 r.
Sąd stwierdza z urzędu, że skarga M. G. związana z jego roszczeniami dotyczącymi zasiłku pielęgnacyjnego na syna M. G. została zarejestrowana do sygn. akt III SA/Kr 1474/11 i rozpatrzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 listopada 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Podstawę prawną przyznania (lub odmowy przyznania) zasiłku rodzinnego i dodatków do niego takich jak np. dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Na dzień złożenia przez B. G. wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, tj. na dzień 28 lipca 2005 r. oraz na dzień wydania decyzji w tym zakresie, tj. 21 września 2005 r. art. 24 ust. 2 i ust. 3 stanowił:
"Art. 24. (...)
2. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
3. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia."
Jest niewątpliwym, że w chwili składania wniosku przez B. G. i wydawania decyzji w przedmiocie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego rodzice małoletniego M. G. nie dysponowali orzeczeniem o niepełnosprawności syna, albowiem zwrócili się o wydanie orzeczenia w tym przedmiocie w dniu 5 października 2005 r., co wynika z treści orzeczenia o niepełnosprawności przedłożonego organowi I instancji w celu ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 22 listopada 2005 r.
Na wstępie rozważań należy też zaznaczyć, że zarejestrowana do sygn. akt III SA/Kr 1473/11 sprawa ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego w rzeczywistości nie dotyczy tego dodatku do zasiłku rodzinnego, albowiem dodatek w wysokości 70 zł miesięcznie dla M. G. z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego został przyznany "począwszy od 1 października 2005 r." właśnie tą zaskarżoną decyzją i w ten sposób zostały wyczerpane wszelkie żądania skarżącego M. G. w tym zakresie. Należy też zauważyć, że powyższe żądania skarżącego składane były w różnym czasie, bo pismem z dnia 1 września 2006 r. odnośnie przyznania dodatku od 1 listopada 2005 r., a pismem z dnia 5 marca 2008 r. odnośnie dodatku począwszy od października 2008 r., co z kolei oznacza, że żądanie odnośnie przyznania dodatku począwszy od października 2008 r. zostało zgłoszone już po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 991/07.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skarga M. G. dotyczy żądania zasądzenia na jego rzecz odsetek od przyznanego mu dodatku za okresy wcześniejsze do dnia faktycznej wypłaty dodatku oraz dotyczy zasądzenia na rzecz skarżącego kwoty łącznie 7.000 zł, w ten sposób, że z tytułu zadośćuczynienia za doznane krzywdy od organu I instancji 3.000 zł i od organu II instancji 3.000 zł oraz z tytułu zwrotu kosztów poniesionych w tej sprawie kwoty 1000 zł.
Mając tak ustalony przedmiot skargi, Sąd zauważa, że ma rację organ odwoławczy wskazując, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje przyznania odsetek za przyznane zaległe świadczenie, a przewiduje naliczanie odsetek od świadczeń nienależnie pobranych. Brak więc podstawy prawnej do przyznania stronie skarżącej odsetek od świadczenia - dodatku w wysokości 70 zł dla M. G. z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego przyznanego "począwszy od 1 października 2005 r.", a w zasadzie za jeden miesiąc - październik 2005 r. - decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 marca 2011 r. Nr [...] i na żadną podstawę prawną nie wskazał też skarżący.
Sąd zwraca uwagę na wskazany na wstępie zakres kontroli sądu administracyjnego, co powoduje oczywisty brak podstawy prawnej do zasadzania przez sąd administracyjny kwot od organów administracyjnych z tytułu – jak wskazał to skarżący – zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby poniósł jakiekolwiek koszty w niniejszej sprawie, a zatem i ten jego wniosek należy uznać za całkowicie bezpodstawny.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skarga M. G.. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego nie ma żadnych usprawiedliwionych podstaw, albowiem nie można zarzucić organom naruszenia prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł – jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło