III SA/Kr 15/13

WyrokWSA w Krakowie2013-10-22

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Maria Zawadzka, Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca stałego pobytu w wyniku znęcania się psychicznego i fizycznego przez byłego męża, przy jednoczesnych próbach powrotu do lokalu, może być uznane za niedobrowolne i trwałe, co wyklucza wymeldowanie?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca stałego pobytu jest warunkiem wymeldowania tylko wtedy, gdy ma charakter trwały i dobrowolny. W sytuacji, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło w wyniku znęcania się psychicznego i fizycznego przez byłego męża, a osoba ta podejmowała działania zmierzające do powrotu, nie można uznać tego opuszczenia za dobrowolne i trwałe. W związku z tym, organy administracji prawidłowo odmówiły wymeldowania.
Stan faktyczny
Skarżący P. G. wniósł skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą wymeldowania A. G. z pobytu stałego. A. G. opuściła lokal w 2004 r. w wyniku znęcania się przez byłego męża, P. G., co zostało potwierdzone wyrokami sądowymi. Mimo prób powrotu do lokalu, P. G. uniemożliwiał jej powrót. Organy administracji uznały opuszczenie lokalu za niedobrowolne i odmówiły wymeldowania, co zostało zaskarżone przez P. G. zarzucającego naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Wojewody z dnia 12 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania skargę oddala. P. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie od decyzji Wojewody z dnia 12 listopada 2012 r. znak [...], którą to organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012r. znak: [...] odmawiającą wymeldowania A. G. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego numer [...] przy ul. M w K. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sąd wyrokiem z 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 334/09 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody organ który to decyzją z dnia [...] 2009r. utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008 r. o wymeldowaniu A. G. z pobytu stałego z lokalu numer [...] przy ul. M w K. Wówczas to zdaniem Sądu nie rozważono stanowiska A. G., że w następstwie nagannego zachowania męża opuściła w dniu 19 grudnia 2004 r. lokal, w którym zameldowana jest na pobyt stały. Oceniono jednak, że czas, jaki upłynął od tamtego zdarzenia oraz fakt, że w wyniku postępowania mediacyjnego małżonkowie ugodowo zakończyli spory, a A. G. wraz z dzieckiem ponownie nie zogniskowała swoich spraw życiowych w lokalu, w którym zameldowana jest na pobyt stały, co jakoby przesądzało o trwałym i dobrowolnym opuszczeniu przedmiotowego lokalu. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że należy przeprowadzić dowód z wyroku Sądu Rejonowego , Wydziału Karnego z dnia 24 sierpnia 2008 r., sygn. akt [...], którym warunkowo umorzono postępowanie karne przeciwko panu P. G. o czyn z art. 207 § l k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., tj. o znęcanie się psychiczne i fizyczne nad skarżącą oraz spowodowanie u niej obrażeń ciała naruszających czynności narządów ciała na czas poniżej 7 dni. Pouczono również, że organy administracji publicznej błędnie zrozumiały umorzenie przez sąd postępowania, bowiem warunkowe umorzenie postępowania jest immanentnie związane ze stwierdzeniem winy. Jest oczywiste, że dokonanie oceny czy wina jest znaczna, czy też nie jest znaczna wymaga pierwotnego uznania, że sprawca czynu zabronionego w ogóle ponosi winę. Zatem prawomocne warunkowe umorzenie postępowania przesądza nie tylko fakt popełnienia zarzuconego czynu - konkretnego przestępstwa, ale przesądza także stwierdzenie winy sprawcy czynu. P. G. od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 1524/10 oddalono. Prezydent Miasta ponownie rozpoznając sprawę decyzją z [...] 2012 r., znak: [...] orzekł o odmowie wymeldowania A. G. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego numer [...] przy ul. M. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, bowiem, iż A. G. opuściła miejsce stałego zameldowania w wyniku psychicznego i fizycznego znęcania się przez byłego męża – P. G., a zatem niedobrowolnie. Ponadto przez cały czas podejmowała działania celem powrotu do spornego mieszkania. Z powyższą decyzją nie zgodził się P. G. i złożył odwołanie do Wojewody. Podniósł, iż mieszkanie nr [...] przy ul. M w K otrzymał od Prezydenta Miasta, po ukończeniu 18 roku życia, z uwagi na fakt, że od 7 roku życia wychowywał się w rodzinie zastępczej. Zarzucił, że sprawę rozstrzygnięto tendencyjne i stronniczo. Wyraził obawę, że A. G. zechce ponownie zamieszkać w mieszkaniu przy ul. M, w 36 metrowym lokalu, wspólnie z dwójką dzieci, obecnym partnerem. W konkluzji odwołania wniósł o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta i orzeczenie o wymeldowaniu pani A. G. z lokalu nr [...] przy ul. M w K. Wojewoda nie uwzględnił argumentów skarżącego w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, a to wyroku Sądu Okręgowego Wydział Cywilny-Rodzinny z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt [...], którym rozwiązano przez rozwód małżeństwo zawarte w dniu 18 lipca 2002 r. pomiędzy A. G. a P. G. z winy obu stron, (nie orzeczono o sposobie korzystania z mieszkania) i wyroku Sądu Rejonowego Wydział Karny, sygn. akt [...] z dnia 24 sierpnia 2007 r. w sprawie fizycznego i psychicznego znęcania się nad żoną A. G., którym warunkowo umorzono postępowanie karne wobec P. G. na okres próby wynoszący dwa lata oraz postanowienia Komisariatu Policji, znak: [...] odmawiającego wszczęcia dochodzenia w sprawie zmuszania do określonego zachowania A. G. w okresie od 19 grudnia 2004 r. do 20 sierpnia 2008 r. poprzez utrudnianie korzystania z mieszkania w K przy ul. M. A. G. w trakcie przesłuchania podtrzymała swoje zeznania z dnia 16 lutego 2007 r., iż nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. M od 19 grudnia 2004 r., kiedy to została zmuszona przez byłego męża do opuszczenia mieszkania. Od czasu opuszczenia - jak podała - trzy razy próbowała ponownie zamieszkać w przedmiotowym lokalu. P. G. natomiast przyznał, iż była żona opuściła lokal przy ul. M w K, w dniu 18 grudnia 2004 r. w następstwie awantury i użycia siły fizycznej, co zostało wyjaśnione przez sąd. Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe dowody niewątpliwie wskazują, iż w grudniu 2004 r A. G. opuściła lokal w wyniku bezprawnych zachowań byłego męża – P. G., czyli niedobrowolnie. Zgromadzony materiał wskazuje, iż od momentu wyprowadzenia się z lokalu przy ul. M co najmniej 3 razy próbowała wejść do tego lokalu. Zachowanie A. G. oznaczało, że cały czas szukała sposobu, aby powrócić do miejsca pobytu stałego, a opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z własnej woli, a nie z przymusu, i trwałe. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. G., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności oraz art. 7, art. 11 i art. 77 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i zbadaniu materiału dowodowego w sprawie oraz na niewystarczającym wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek podjętego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu podniósł, że żaden z dowodów znajdujących się w aktach sprawy nie wskazuje na to, iż A. G. została zmuszona do opuszczenia przedmiotowego lokalu. Zdaniem skarżącego dokonała tego dobrowolnie, bez przymusu, świadomie i na trwałe. Jej zachowanie wskazuje na przyjęcie świadomego i celowego działania zmierzającego do dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego. Stan taki trwa już 8 lat, gdyż wyżej wymieniona przebywa pod adresem ul. T w K. Zdaniem skarżącego przepisy ustawy o ewidencji ludności mają przede wszystkim na celu obowiązek odzwierciedlenia istniejącego stanu faktycznego tj. korzystania z lokalu mieszkalnego na bieżąco. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując całość argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm. zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie był art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą). Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne. Opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. O dobrowolności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy przemawia zaś ustalenie, że opuszczenie to było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce. W rozpatrywanej sprawie nie można zarzucić organom orzekającym naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia artykułów: 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu, organy stosownie do postanowień przepisów postępowania zebrały w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, co do meritum materiał dowodowy, rozpatrzyły go w całości i we wzajemnej łączności, a motywy swojego stanowiska dostatecznie wyjaśniły i zawarły w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji. Zebrany materiał dowodowy zdaniem Sądu dawał organom w pełni podstawy do uznania, że A. G. w sposób dobrowolny nie opuściła miejsca stałego pobytu. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, bowiem, iż A. G. opuściła miejsce stałego zameldowania w wyniku psychicznego i fizycznego znęcania się przez byłego męża P. G., a zatem niedobrowolnie. Ponadto przez cały czas podejmowała działania celem powrotu do spornego mieszkania. Organy dokonały trafnej oceny zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Postępowanie administracyjne wykazało, że A. G. dążyła do powrotu do lokalu nr [...] przy ul. M w K, a skarżący uniemożliwiał jej powrót. Obecnie lokal ten nie jest centrum życiowym A. G., ale tylko, dlatego, że sprzeciwia się temu skarżący, co oczywiście nie odzwierciedla zamiaru A. G. przebywania w tym lokalu na stałe. Wobec powyższego prawidłowo uznał Prezydent Miasta oraz Wojewoda, że nie zaszły przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy odmawiając wymeldowania A. G. z miejsca stałego pobytu. W żaden też sposób nie można obu organom zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 15 ustawy - w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy poprzez błąd w jego stosowaniu, w tym przez jego niewłaściwą wykładnię. Organy obu instancji prawidłowo, bowiem zinterpretowały jego treść i znaczenie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło