III SA/Kr 1521/14

WyrokWSA w Krakowie2015-05-18

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Dorota Dąbek, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze postanowienia organu pierwszej instancji, dokonane z naruszeniem wymogów określonych w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, może być uznane za skuteczne?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze jest skuteczne tylko wtedy, gdy zostaną spełnione wszystkie wymogi określone w art. 44 KPA, w tym umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma w odpowiednim miejscu oraz możliwość weryfikacji tego faktu. Niespełnienie tych warunków oznacza, że doręczenie jest nieskuteczne, a organ pierwszej instancji powinien ponownie doręczyć pismo. W przypadku nieskutecznego doręczenia, termin na wniesienie zażalenia biegnie od daty skutecznego doręczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Starosty odmawiające wydania map. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, uznając, że postanowienie Starosty zostało skutecznie doręczone w drodze doręczenia zastępczego w dniu 22 kwietnia 2014 r. Skarżąca kwestionowała skuteczność tego doręczenia, twierdząc, że nie otrzymała zawiadomienia. Sąd administracyjny uznał, że doręczenie zastępcze było nieskuteczne z powodu naruszenia przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 sierpnia 2014 r. oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec Protokolant st. ref. Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej Z. G. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2014 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 134, art. 141 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) stwierdził, że zażalenie wniesione przez Z. G. (dalej: skarżąca), na postanowienie Starosty z dnia [...] 2014 r., znak: [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie prawnym i faktycznym: W dniu 21 stycznia 2014 r. skarżąca wystąpiła do Starosty z wnioskiem o wydanie map obrazujących granice działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] objętych aktem własności ziemi AWZ [...] oraz działek nr: [...], [...], [...] objętych aktem własności ziemi AWZ [...] położonych w obrębie S, gmina S. Postanowieniem z [...] 2014 r., znak: [...] Starosta odmówił wydania przedmiotowych map. Na ww. postanowienie Z. G. wniosła zażalenie wniosła, które zostało wniesione do organu odwoławczego w dniu 26 maja 2014 r. (data stempla pocztowego). Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że zażalenie wniesione przez skarżąca zostało wniesione z uchybieniem terminu. Z akt sprawy przekazanych przez organ I instancji wynika bowiem, iż postanowienie Starosty z [...] 2014 r., została stronie skutecznie doręczone skarżącej w dniu 22 kwietnia 2014 r., o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy przesyłka polecona, skierowana do skarżącej, która była dwukrotnie awizowana, z powodu nie podjęcia jej w terminie, a która została zwrócona nadawcy. Na poparcie swoich twierdzeń organ odwoławczy powołał art. 42, art. 43 art. 44 k.p.a. oraz wskazał, że zażalenie na postanowienie Starosty powinno być wniesione przez skarżącą w terminie do dnia 29 kwietnia 2014 r. Natomiast z ustaleń przeprowadzonych przez organ odwoławczy wynika, iż przesyłka skierowana do skarżącej była dwukrotnie awizowana, odbiorca nie podjął jej w terminie, a w dniu 23 kwietnia 2014 r. zwrócono ją do nadawcy. Z uwagi na fakt, iż Starosta w dniu 14 maja 2014 r. powtórnie wysłał postanowienie z dnia [...] 2014 r. do skarżącej, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podjął czynności mające na celu wyjaśnienie kwestię skuteczności doręczenia przedmiotowego postanowienia skarżącej. W tym celu pismem z 26 czerwca 2014 r. zwrócił się do Urzędu Pocztowego w S o udzielenie informacji, co do sposobu oraz miejsca zawiadomienia skarżącej o możliwości odbioru ww. przesyłki w placówce urzędu pocztowego. Pismem z 24 lipca 2014 r. Sekcja Reklamacji Klientów Indywidualnych Poczty Polskiej przekazała informacje, iż "reklamowaną przesyłkę po nieudanej próbie doręczenia w dniu 7 kwietnia 2014 r. zaawizowano do odbioru w placówce oddawczej adresata, a następnie w dniu 18 kwietnia 2014 r. dokonano powtórnej awizacji. Przedmiotową przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu 23 kwietnia 2014 r. z adnotacją zwrot, nie podjęto w terminie. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odbioru pozostawiono w drzwiach mieszkania adresata". W konsekwencji organ wskazał, że nie ma wątpliwości co do tego, iż od daty pierwszego awiza do dnia zwrotu przesyłki do nadawcy upłynęło pełne 14 dni, a informacja o pozostawieniu ww. przesyłki w placówce pocztowej zostało zamieszona w miejscu wskazanym w art. 43 k.p.a., tj. w drzwiach mieszkania adresata. Zatem zdaniem organu odwoławczego, zażalenie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu wskazanego w art. 141 § 2 k.p.a., a skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. G. domagała się uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 sierpnia 2014 r. o stwierdzeniu wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła, że wydane zostało z naruszeniem prawa, w szczególności: art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sprawie w sposób niezgodny z prawem i wprowadzający stronę w błąd oraz uniemożlwiający jej uczestniczenie w postępowaniu jak też poprzez oparcie rozstrzygnięcia na nieprawidłowo ustalony stanie faktycznym, a także naruszenie art. 44 § 2 i art. 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w dniu 22 kwietnia 2014 r. doręczono jej skutecznie zaskarżone postanowienie Starosty, na zasadzie doręczenia zastępczego, co jej zdaniem skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi w sprawie, a co za tym idzie błędnym rozstrzygnięciem. Skarżąca zaprzeczyła aby postanowienie Starosty otrzymała w dniu 22 kwietnia 2014 r. oraz, że przesyłka zawierająca to postanowienie była awizowana poprzez pozostawienie awiza w jej drzwiach. Jej zdaniem była tylko jedna przesyłka odebrana przez nią 19 maja 2014 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym decyzje, postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszenie przepisów prawa. Materialnoprawną podstawę wydanego w niniejszej sprawie postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r. poz. 267 ze zm.). Istota sprawy sprowadzała się do ustalenia czy przedmiotowym stanie faktycznym organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że doręczenie zastępcze było nieprawidłowe i prawidłowo ponownie doręczył skarżącej postanowienie z dnia [...] 2014 r., w dniu 19 maja 2014 r., w konsekwencji czego skarżąca zażalenie od tego postanowienia wniosła w terminie - w dniu 26 maja 2014 r. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. (art. 43 k.p.a.). Art. 44 k.p.a. ustanawia natomiast możliwość dokonania tzw. doręczenia zastępczego, w razie gdy doręczenie w żaden ze sposobów wskazanych powyżej nie jest możliwe. W takiej sytuacji pismo pozostawia się przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie właściwej gminy (miasta). Przesłanką skuteczności doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 k.p.a. jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Powyższy przepis ustanawia, wiążącą doręczającego, kolejność miejsc, w których należy umieścić zawiadomienie. Oznacza to, że podmiot doręczający powinien umieścić zawiadomienie w skrzynce na korespondencję, a gdy umieszczenie zawiadomienia w ten sposób nie jest możliwe, to w drzwiach mieszkania adresata, albo w drzwiach pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje obowiązki zawodowe (pracuje), lub w miejscu widocznym na tej nieruchomości np. na bramie (por. A. Wróbel, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX nr 149246). Dopiero po spełnieniu wszystkich powyższych warunków, na mocy art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uznaje się za dokonane z upływem czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Normy zawarte w przepisach art. 44 k.p.a. należy odczytywać w sposób całościowy i z uwagi na doniosły skutek jaki wywołują nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Warunkiem uznania pisma za doręczone, w rozumieniu art. 44 § 4 k.p.a., jest spełnienie wszystkich wymogów płynących z powołanego przepisu. Musi istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może je odebrać oraz o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru powinno być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza (wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 794/10, publ. http// orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że nadana do skarżącej przesyłka zawierająca postanowienie z dnia 1 kwietnia 2014 r. została prawidłowo zaadresowana, jednak sposób postepowania operatora pocztowego nie był zgodny z powołanymi powyżej przepisami k.p.a. Przede wszystkim z opisu na kopercie wiadomo tylko że przedmiotowa przesyła została awizowana w dniu 7 kwietnia 2014 r.. Nie ma adnotacji, że przesyłka została awizowana powtórnie (w jakim dniu), pomimo tego, że są dwie pieczątki "zwrot nie podjęto w terminie". Nadto przy doręczeniu zastępczym (art. 44 § 2 k.p.a.) doręczyciel jest zobowiązany do podania gdzie pozostawił zawiadomienie o złożeniu przesyłki, gdyż w przeciwnym wypadku nie ma możliwości weryfikacji, czy tryb został zachowany (por. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 794/10, publ. http// orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie, zarówno na kopercie jak i na potwierdzeniu odbioru, brak jest jakiejkolwiek wzmianki, gdzie pozostawiono tzw. awizo, czyli zawiadomienie o pozostawieniu postanowienia organu I instancji z dnia 1 kwietnia 2014 r. wraz z informacją o możliwości jego odbioru. Natomiast sama skarżąca zaprzecza aby awizo o przesyłce zostało pozostawione w drzwiach jej mieszkania. Zdaniem Sądu uchybień powstałych przy powyższym doręczeniu zastępczym nie sanuje w żaden sposób podjęta przez organ odwoławczy próba ustalenia sposobu zawiadomienia skarżącej o sposobie doręczenia przedmiotowej przesyłki pocztowej. Z pisma Centrum Obsługi Finansowej co prawda wynika, że przedmiotowa przesyła pierwszy raz została awizowana w dniu 7 kwietnia 2014 r., a następnie w dniu 18 kwietnia 2014 r. dokonano powtórnej awizacji, po czym przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu 23 kwietnia 2014 r. z adnotacją zwrot, nie podjęto w terminie. Nadto Centrum wyjaśniło, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odbioru pozostawiono w drzwiach mieszkania adresata, jednak podkreślić należy, że nie wiadomo na jakiej podstawie Urząd ustalił sposób postępowania doręczyciela, skoro w kluczowym dla sprawy dowodzie, tj. potwierdzeniu doręczenia pisma brak było jakichkolwiek adnotacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia w drzwiach mieszkania oraz podpisu doręczyciela, a skarżąca wyjaśniła, że w drzwiach mieszkania nie było zawiadomienia o pozostawieniu pisma, które było do niej adresowane. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki określone w art. 44 k.p.a., organ pierwszej instancji prawidłowo uznał doręczenie zastępcze za nieskuteczne i ponowienie doręczył skarżącej postanowienie z dnia 1 kwietnia 2014 r., które skarżąca odebrała osobiście w dniu 19 maja 2014 r. Następnie skarżąca zachowując siedmiodniowy termin, skutecznie wniosła zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 26 maja 2014 r. Zatem organ odwoławczy nieprawidłowo przyjął, że zażalenie wniesione przez skarżącą zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Mając powyższe na względzie, Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w pkt I sentencji wyroku, uchylił zaskarżone postanowienie. W przedmiocie kosztów postępowania, Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło