III SA/Kr 1536/17

Kraków, dnia 11 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie propozycji zatrudnienia dla funkcjonariusza postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U.2016.1948) - dalej P.w.k.a.s - złożył W. K. (dalej jako skarżący) w dniu 27 kwietnia 2017 r., pisemną propozycję pracy nr [...], określającą warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej. W powyższej propozycji wskazano, że zaproponowane warunki zatrudnienia, po ich przyjęciu, będą obowiązywać od dnia 1 czerwca 2017 r. Organ pouczył skarżącego, że w terminie 14 dni od dnia otrzymania propozycji powinien on złożyć pisemne oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia. W przypadku odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia, stosunek służbowy skarżącego wygaśnie po upływie 3 miesięcy licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym skarżący złoży oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia lub upływie terminu do złożenia oświadczenia, jednak nie później niż 31 sierpnia 2017 r. W ww. pisemnej propozycji zawarto też stwierdzenie, że "wygaśnięcie stosunku służbowego traktuje się jak zwolnienie ze służby". Skarżący otrzymał propozycję w dniu 28 kwietnia 2017 r., natomiast w dniu 5 maja 2017 r. złożył oświadczenie o jej przyjęciu (k. [...] akt administracyjnych). Jednocześnie w piśmie z dniu 23 maja 2017 r. (data prezentaty organu) skarżący złożył odwołanie od otrzymanej propozycji, które może być potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z czerwca 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poinformował skarżącego o braku podstaw do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie oraz złożenia skarżącemu propozycji służby. Na złożoną propozycję pracy skarżący pismem z dnia 30 listopada 2017 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze wniósł również o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podnosząc, że kierowane do niego pisma nie zawierały żadnych pouczeń prawnych do środków zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wnioskując o odrzucenie skargi wskazał, że złożona skarżącemu propozycja pracy nie stanowi aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 P.p.s.a, tj. aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Nadto z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi. Obydwa swoje stanowiska obszernie uzasadnił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1536/17 przywrócił termin do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt I OZ 462/18 uchylił zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że zdaniem Sądu propozycja skierowana do skarżącego i określająca nowe warunki zatrudnienia stanowi czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", gdyż ma charakter indywidualny, władczy, rozstrzyga o tym, czy konkretnemu podmiotowi przysługuje określone uprawnienie wynikające z przepisu prawa albo czy ciążą na nim z mocy prawa określone obowiązki, tj. rozstrzyga o tym, że funkcjonariusz otrzymał jednostronnie zredagowaną propozycję zatrudnienia na określonych także jednostronnie i władczo warunkach. Wobec powyższego Sąd mógł rozpoznać wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który zdaniem Sądu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Przenosząc powołane przepisy na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że bezspornym jest, że propozycja przedstawiona skarżącemu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, jak również pismo organu z czerwca 2017 r. nie zawierało żadnego pouczenia co do możliwości odwołania się przez skarżącego do sądu lub organu wyższej instancji. Skarżący nie zgadzając się ze złożoną mu propozycją pracy, w dniu 23 maja 2017 r. wezwał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do złożenia mu propozycji służby. Co prawda pismo nie zostało zatytułowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ale pismo to kwestionując przedstawioną skarżącemu propozycję pracy i w istocie stanowią takie wezwanie. Na to wezwanie organ odpowiedział pismem czerwca 2017 r., które skarżący otrzymał najprawdopodobniej na początku lipca 2017 r. Podkreślić należy, że skarżący w swoim wniosku o przywrócenie terminu powołał się na brak jakiegokolwiek pouczenia ze strony organu co do środków zaskarżenia przedstawianej mu propozycji pracy. Rozpatrując merytorycznie złożony przez skarżącego wniosek Sąd doszedł do przekonania, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Jak już powyżej Sąd wskazywał, żadne z pism procesowych skierowanych przez organ do skarżącego nie zawierało pouczenia do środków zaskarżenia. Skarżący w skardze podkreślał, że przyjął propozycję pracy działając pod przymusem prawnym i ekonomicznym, jednak nie zgadzał się z faktem przedłożenia mu propozycji pracy a nie przedstawienia mu propozycji służby i dlatego starł się składając różne pisma procesowe ją zaskarżyć, jednak organ nigdy nie pouczył go o możliwości zaskarżenia tej propozycji do sądu administracyjnego. Wszystkie powyżej przedstawione okoliczności przemawiają, zdaniem Sądu za uwzględnieniem wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dodatkowo wskazać należy, trudno przypisać skarżącemu winę w niedochowaniu terminu do wniesieniu skargi do sądu, skoro przepisy ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej są na tyle niejasne, że spowodowały rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przesądzającym jednak argumentem za przyjęciem braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi było to, że organ, nie uznając prawa skarżącego do zaskarżenia przedmiotowego aktu, konsekwentnie nie pouczał jej o sposobie i terminach wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Brak pouczenia, pouczenie niepełne, błędne lub niejasne powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2012 r., II OZ 61/12 oraz WSA w Kielcach z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 603/17). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz respektując wynikającą z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP zasadę prawa do sądu, Sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi do sądu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.