III SA/Kr 1537/17

Kraków, dnia 11 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie propozycji zatrudnienia dla funkcjonariusza postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U.2016.1948) - dalej P.w.k.a.s - złożył M. B. (dalej jako skarżąca) w dniu 27 kwietnia 2017 r., pisemną propozycję pracy nr [...], określającą warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej. W powyższej propozycji wskazano, że zaproponowane warunki zatrudnienia, po ich przyjęciu, będą obowiązywać od dnia 1 czerwca 2017 r. Organ pouczył skarżącą, że w terminie 14 dni od dnia otrzymania propozycji powinna ona złożyć pisemne oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia. W przypadku odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia, stosunek służbowy skarżącej wygaśnie po upływie 3 miesięcy licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym skarżący złoży oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia lub upływie terminu do złożenia oświadczenia, jednak nie później niż 31 sierpnia 2017 r. W ww. pisemnej propozycji zawarto też stwierdzenie, że "wygaśnięcie stosunku służbowego traktuje się jak zwolnienie ze służby". Skarżąca otrzymała propozycję w dniu 28 kwietnia 2017 r., natomiast w dniu 4 maja 2017 r. złożyła oświadczenie o jej przyjęciu (k. [...] akt administracyjnych). Jednocześnie w piśmie z dniu 23 maja 2017 r. (data prezentaty organu) skarżąca złożyła odwołanie od otrzymanej propozycji, które może być potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia 20 czerwca 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poinformował skarżącą o braku podstaw do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie oraz złożenia skarżącej propozycji służby. Na złożoną propozycję pracy skarżąca pismem z dnia 30 listopada 2017 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze wniosła również o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podnosząc, że kierowane do niej pisma nie zawierały żadnych pouczeń prawnych do środków zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wnioskując o odrzucenie skargi wskazał, że złożona skarżącej propozycja pracy nie stanowi aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 P.p.s.a, tj. aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Nadto z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi. Obydwa swoje stanowiska obszernie uzasadnił. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 1537/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił termin do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt I OZ 472/18 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że zdaniem Sądu propozycja skierowana do skarżącej i określająca nowe warunki zatrudnienia stanowi czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", gdyż ma charakter indywidualny, władczy, rozstrzyga o tym, czy konkretnemu podmiotowi przysługuje określone uprawnienie wynikające z przepisu prawa albo czy ciążą na nim z mocy prawa określone obowiązki, tj. rozstrzyga o tym, że funkcjonariusz otrzymał jednostronnie zredagowaną propozycję zatrudnienia na określonych także jednostronnie i władczo warunkach. Wobec powyższego Sąd mógł rozpoznać wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który zdaniem Sądu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Przenosząc powołane przepisy na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że bezspornym jest, że propozycja przedstawiona skarżącej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, jak również pismo organu z dnia 20 czerwca 2017 r. nie zawierało żadnego pouczenia co do możliwości odwołania się przez skarżącą do sądu lub organu wyższej instancji. Skarżąca nie zgadzając się ze złożoną jej propozycją pracy, w dniu 23 maja 2017 r. wezwała Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do złożenia jej propozycji służby. Co prawda pismo nie zostało zatytułowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ale pismo to kwestionując przedstawioną skarżącej propozycję pracy i w istocie stanowią takie wezwanie. Na to wezwanie organ odpowiedział pismem z dnia 20 czerwca 2017 r., które skarżąca otrzymała najprawdopodobniej na początku lipca 2017 r. Podkreślić należy, że skarżąca w swoim wniosku o przywrócenie terminu powołała się na brak jakiegokolwiek pouczenia ze strony organu co do środków zaskarżenia przedstawianej jej propozycji pracy. Rozpatrując merytorycznie złożony przez skarżącą wniosek Sąd doszedł do przekonania, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Jak już powyżej Sąd wskazywał, żadne z pism procesowych skierowanych przez organ do skarżącej nie zawierało pouczenia do środków zaskarżenia. Skarżąca w skardze podkreślała, że przyjęła propozycję pracy działając pod przymusem prawnym i ekonomicznym, jednak nie zgadzała się z faktem przedłożenia jej propozycji pracy a nie przedstawienia jej propozycji służby i dlatego starła się składając różne pisma procesowe ją zaskarżyć, jednak organ nigdy nie pouczył jej o możliwości zaskarżenia tej propozycji do sądu administracyjnego. Wszystkie powyżej przedstawione okoliczności przemawiają, zdaniem Sądu za uwzględnieniem wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dodatkowo wskazać należy, trudno przypisać skarżącej winę w niedochowaniu terminu do wniesieniu skargi do sądu, skoro przepisy ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej są na tyle niejasne, że spowodowały rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przesądzającym jednak argumentem za przyjęciem braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi było to, że organ, nie uznając prawa skarżącej do zaskarżenia przedmiotowego aktu, konsekwentnie nie pouczał jej o sposobie i terminach wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Brak pouczenia, pouczenie niepełne, błędne lub niejasne powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2012 r., II OZ 61/12 oraz WSA w Kielcach z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 603/17). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz respektując wynikającą z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP zasadę prawa do sądu, Sąd przywrócił skarżącej termin do wniesienia skargi do sądu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.