III SA/Kr 1541/13

WyrokWSA w Krakowie2014-06-17

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Hanna Knysiak-Molczyk, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie rozdzielenia połączonych działek o odrębnym stanie prawnym została wydana z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu o rozdzieleniu działek ewidencyjnych o różnym stanie prawnym była prawidłowa i oparta na właściwej podstawie prawnej, a zarzuty dotyczące błędnego ustalenia powierzchni działek są bezzasadne, ponieważ powierzchnia działki jest funkcją przebiegu jej granic, które mogą być rozstrzygane wyłącznie w postępowaniu rozgraniczeniowym. Ponadto organ dopełnił obowiązków związanych z aktualizacją operatu ewidencji gruntów i budynków, a brak możliwości dokonania pomiarów na gruncie wynikał z zachowania strony.
Stan faktyczny
W dniu 17 października 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty dotyczącą aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, polegającą na rozdzieleniu połączonych działek o odrębnym stanie prawnym w obrębie K, gm. L. Skarżąca Z. L. kwestionowała prawidłowość operatu pomiarowego, wskazując na rozbieżności powierzchni działek w stosunku do planu inż. S. z 1975 r. oraz zarzucała niewyjaśnienie stanu faktycznego i proceduralnego przez organy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Z. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 października 2013 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 października 2013 r. nr [ ] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją wydaną w dniu 17 października 2013 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2013 r. znak [...] orzekającą o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie rozdzielenia połączonych w działce nr [...] położonych w obrębie K, gm. L nieruchomości o odrębnym stanie prawnym. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: W dniu 12 listopada 2007r. M. T. i H. M. złożyły do Starosty wniosek o zatwierdzenie podziału działki nr [...] położonej w K gmina L dokonanego celem rozdzielenia nieruchomości w nie zawartych zgodnie z przedłożonym operatem pomiarowym sporządzonym przez uprawnionego geodetę J. D. W dniu 21 lipca 2008r. Starosta wszczął postępowanie administracyjne, za strony postępowania przyjmując: S. S., Z. S., Z. L., M. T., H. M. oraz K. C. W dniu 30 września 2008 r. wydał decyzję znak [...] o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu K gmina L, polegającej na rozdzieleniu odrębnych nieruchomości błędnie połączonych w działce nr [...] o pow. 0,05 ha. Decyzja została utrzymana w mocy na podstawie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2008 r. znak [...]. Obie decyzje zostały uchylone wskutek kontroli sądowej na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1044/09 wskutek stwierdzenia naruszeń przepisów postępowania i naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego polegających na naruszenie przepisu art. 30 § 5 Kpa (przyjęcie, że M. T. może jako zarządca nieobjętego po A. M. spadku być stroną postępowania) i braku odniesienia się do wersji II planu inż. S z 14 maja 1975 r. W ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta wydał w dniu [...] 2013 r. decyzję znak [...] o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów dla obrębu K gmina L zmiany polegającej na rozdzieleniu połączonych w działce nr [...] o pow. 0.05 ha nieruchomości o odmiennym stanie prawnym: * nowo wydzielona działka nr [...] o pow. 0.0209 ha odpowiada p.gr. l. kat. [...] objętej księga wieczystą [...] własność M. T., * nowo wydzielona działka nr [...] o pow. 0.03 ha odpowiada między innymi części Pb l. kat. [...] objętej Iwh [...] gm. Kat. K i pgr i. kat. [...] powstałej z pgr l. kat. [...] objętej Iwh [...] gm. Kat. K, po uwzględnieniu nieujawnionego postanowienia Sądu Rejonowego z 16 lutego 1976 sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego z 26 października 1995 r. sygn. akt [...] - współwłasność Z. L. c. F. i E. 20/24 części, K. C. c. E. 2/24 cz., Z. S. 1/24 cz., S. S. 1/24 cz. Organ oparł się na operacie pomiarowym [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 listopada 2007 r. sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. D. Od ww. decyzji wniosła odwołanie Z. L., podnosząc, że kwestionuje powołany operat pomiarowy z uwagi na fakt, że nieprawidłowo zostały określone powierzchnie działek [...] (przed podziałem), jak i po podziale. Wskazała, że z przedmiotowego operatu wynika, że działka [...] ma pow. 0.05 ha, zaś powstałe w wyniku jej podziału działki [...] (powstała z [...]) i [...] (powstała z [...] i części pb. l.kat [...]) mają odpowiednio 0.0209 ha i 0.03 ha, podczas gdy z planu inż. S. sporządzonego do sprawy o sygn. akt: [...] oraz ze sprawozdania technicznego oraz wykazu zmian parcel (sygn. akt: [...]) wynika, że suma powierzchni działek [...] i [...] wynosi 0.0547 ha, zaś działki [...] i [...] mają odpowiednio 0.0208 ha i 0.0339 ha. Skoro działka [...] odpowiadać ma p.gr.l.kat. [...], to ich powierzchnie winny być tożsame, tymczasem wedle kwestionowanego operatu działka [...] ma pow. 0.0209 ha, zaś wedle w/w dokumentów sporządzonych przez inż. S. odpowiadająca jej działka [...] ma pow. 0.0208 ha (wykaz zmian parcel, sprawozdanie techniczne). Z kolei skoro działka [...] odpowiadać ma p. gr.l.kat. [...] i części pb. l.kat [...], to ich powierzchnie winny być zbieżne, tymczasem wedle kwestionowanego operatu działka [...] ma mieć powierzchnię 0.03ha, zaś wedle planu inż. S. sama działka [...] ma pow. 0.0339ha (nie uwzględniając części pb.l.kat. [...], z której obok [...] utworzona jest działka [...]). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał po rozpoznaniu odwołania opisaną na wstępie decyzję, przedstawiając ustalony stan faktyczny. Wskazał, że Sąd Rejonowy Wydział V Cywilny Nieprocesowy postanowieniem z dnia 16 lutego 1976r. sygn. akt [...] stwierdził m.in., iż: * Z. L. c. F. i E. nabyła własność w % cz., a E. K. c. L. i A. w 1/4 cz. działek budowlanych [...] i [...] z Lwh [...] gm. K oraz nowopowstałej działki [...] o pow. 339 m2 uwidocznionej na planie inż. S. z 14 kwietnia 1975r. wersja II - przez zasiedzenie, * J. M. s. I. i M. nabył przez zasiedzenie działkę nr [...] o pow. 208 m2. Orzekając w ten sposób, Sąd oparł się na wersji II planu sytuacyjnego podziału parcel kat. [...], [...], [...], [...] objętych Lwh [...], parceli katastralnej [...] objętej Lwh [...] oraz parceli katastralnej [...] objętej Lwh [...], gm. kat. K wykonanego przez biegłego sądowego w zakresie geodezji inż. M. S. do sprawy [...]. Ustalono także, że w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia 16 lutego 1976r. doszło do zmian sygnatury akt, pod którą było prowadzone. Sygn. akt [...] została zmieniona na sygn. akt [...]. Powyższe potwierdza pismo Sądu Rejonowego Wydział l Cywilny z 6 marca 2013r, cyt.: "Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny informuje, że sprawa [...] jest tożsama ze sprawą [...]". Do ww. pisma została załączona kserokopia planu sytuacyjnego inż. M. S. (karta 87-89 akt sprawy). Jest to kopia tożsama z wykorzystaną przez mgr inż. J. D. w operacie Nr [...] oraz przez organy orzekające w prowadzonych postępowaniach znak: [...], [...] oraz niniejszym [...]. Obecnie w operacie ewidencji gruntów i budynków, prowadzonym dla obrębu ewidencyjnego K., jednostka ewidencyjna L, działka nr [...] o pow. 0,05 ha ujawniona jest w jednostce rejestrowej [...]. Jako władającą ww. działką wpisano E. K., c. L. i A. Jak wynika z dokumentacji zawartej w operacie pomiarowym nr [...], porównania archiwalnej mapy katastralnej w skali 1:2880 z mapą ewidencyjną w skali 1:2000 oraz dokumentacji źródłowej (uwierzytelniona kopia planu sytuacyjnego podziału parcel kat. [...], [...], [...], [...] objętych Lwh [...], parceli katastralnej [...] objętej Lwh [...] oraz parceli katastralnej objętej Lwh [...], gm. kat. K wykonana przez biegłego sądowego w zakresie geodezji inż. M. S., działkę ewidencyjną [...] tworzą: parcela gruntowa 1. kat. [...], objęta księgą wieczystą [...], w której jako właściciel ujawniona została M. T. c. J. i S., pb 1. kat. [...] objęta Iwh 424 gm. kat. K i pgr 1. kat. [...] powstała z pgr 1. kat. [...] objętej Lwh [...] gm. kat. K, po uwzględnieniu nieujawnionego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 16 lutego 1976r., Sygn. Akt [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 26.10.1995r. Sygn. Akt [...] stanowiące współwłasność: Z. L. c. F. i E. w 20/24 cz., K. C. c. E. w 2/24 cz, Z. S. w 1/24 cz., S. S. w 1/24 cz. Powyższe wskazuje według organu na to, że działka ewidencyjna nr [...] nie jest jednorodna pod względem prawnym. Stan ten narusza przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym " Działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych "Jak podniósł organ, konieczna była regulacja, polegająca na doprowadzeniu do zgodności stanu ujawnionego w operacie ewidencji gruntów i budynków ze stanem prawnym nieruchomości. W związku z powyższym, jak w dalszej części wskazał organ, została wykonana dokumentacja geodezyjna, w wyniku której z działki nr [...] wydzielono: - działkę nr [...] o pow. 0.0209 ha, odpowiadającą parceli gruntowej 1. kat. [...], objętej księgą wieczystą [...], -działkę nr [...] o pow. 0.03 ha odpowiadającą między innymi części pb 1. kat. [...] objętej Iwh [...] gm. kat. K i pgr 1. kat. [...] objętej Lwh [...] gm. kat. K, dla której nie założono księgi wieczystej, i jak organ zauważył, sporządzona dokumentacja ma umożliwić doprowadzenie dotychczas ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków stanu działki nr [...] do zgodności z przepisem § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ wyjaśnił, że to na staroście, jako organie prowadzącym ewidencję gruntów i budynków, ciąży bowiem obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności (§ 44 rozporządzenia), tj. w zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, a także obowiązek wprowadzania zmian usuwających z bazy, dane ewidencyjne pozostające w sprzeczności z obowiązującym stanem prawnym. Odnosząc się ściśle do zarzutów podniesionych w odwołaniu a dotyczących błędnie przyjętych powierzchni wydzielonych działek, organ uznał, iż są one bezzasadne. Wyjaśnił, że zgodnie z § 45 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepis § 35 (w związku z § 45 ust. 2 rozporządzenia) wskazuje źródło danych niezbędnych do aktualizacji operatu ewidencyjnego w szczególności: materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz wyniki pomiarów fotogrametrycznych. Przepis § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazuje, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalania i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. W razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub stwierdzenia, że dane w niej zawarte nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym - co wynika wyraźnie z treści § 37, dane dotyczące przebiegu granicy pozyskuje się w sposób wynikający z tego przepisu, przy czym, szczegółowe zasady ustalania przebiegu granic na gruncie wynikają z § 38, w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Organ wyjaśnił, że geodeta uprawniony mgr inż. J. D. podjął próbę ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi. Pomiar obwodnicy działki nr [...] umożliwiłby dokonanie ewentualnej korekty powierzchni dzielonej działki. Jednakże z protokołu spisanego na gruncie dnia 6 sierpnia 2007 r., załączonego do operatu pomiarowego nr [...] wynika, iż cyt. "udało się przyjąć granicę wschodnią działki, która biegnie wzdłuż ogrodzenia od strony północnej granica biegnie wzdłuż pasa drogowego, dalszych czynności na gruncie nie udało się przeprowadzić mimo asysty policji ze względu na agresywne zachowanie Państwa: L. Z., C. K., T. Ż. Wobec powyższego granicę działki przyjęto i określono metodą analityczno -graficzną przy wykorzystaniu mapy zasadniczej i ewidencyjnej. " Według danych zamieszczonych w operacie [...], współrzędne punktów 23, 24, 25 i 26 wyznaczające przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] zostały pozyskane w drodze pomiaru kartometrycznego, bez uprzedniej identyfikacji położenia tych punktów w terenie, bez uprzedniego ich ustalenia, co wprawdzie jak organ zauważył, pozwala na dokonanie numerycznego opisu granicy działki ewidencyjnej (§ 61), nie daje natomiast podstawy do określenia jej pola powierzchni z dokładnością, o której mowa w § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W związku z powyższym Starosta nie dysponował dokumentacją, na podstawie której możliwe byłoby dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie powierzchni działki nr [...], a co za tym idzie nowopowstałych działek nr [...] i nr [...]. Organ wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, iż stosownie do postanowień § 61 i § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, powierzchnia działki ewidencyjnej - czyli tzw. pole powierzchni stanowi funkcję przebiegu linii granic ewidencyjnych działki (wyrok WSA w Krakowie z 11 lutego 2009r. III SA/Kr 357/08). Innymi słowy to przebieg granic decyduje o powierzchni, a nie powierzchnia decyduje o dopasowaniu do nich granic. Ustalona, zatem dla celów ewidencji powierzchnia, może ulec zmianie w przypadku rozstrzygnięcia ewentualnego sporu, co do przebiegu granic działki nr [...], na pozostałych odcinkach - poza granicą z działką nr [...], która została przyjęta. O spornym przebiegu granic pomiędzy w/w nieruchomościami świadczy fakt toczących się w przeszłości między stronami, przed sądem cywilnym, spraw w przedmiocie zasiedzenia m.in. parcel l.kat. [...] i [...] oraz służebności drogi koniecznej. Świadczy o tym również według organu zachowanie stron podczas pomiaru geodezyjnego oraz wniesiony do Wójta Gminy wniosek Z. L. o rozgraniczenie nieruchomości. W związku z powyższym oraz z uwagi, że przebieg granic determinuje wielkość powierzchni działki, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że żądanie Z. L., by dostosować powierzchnie działek ewidencyjnych do powierzchni wykazanych w postanowieniu Sądu sygn. akt [...] nie jest uzasadnione. Natomiast przebieg granic ewidencyjnych działek w terenie może być rozpatrywany w postępowaniu o rozgraniczenie lub w innym postępowaniu, w którym przedmiotem rozstrzygnięcia będzie zasięg prawa własności. Wskazał, że jeżeli w wyniku takich postępowań nastąpi zmiana przebiegu granic w terenie, to wtedy mogą ulec zmianie również powierzchnie działek, które są funkcją przebiegu ich granic. Powyższa decyzja stałą się przedmiotem skargi Z. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której znalazły się zarzuty: 1. naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 20, 21, 22, 23, 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 9 ust. 1, § 36, § 37 i § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z 2001 r. ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż działka ewidencyjna nr [...] stanowi obszar gruntu niejednorodny pod względem prawnym, czyli taki który podlega podziałowi w sposób, który nie odpowiada ani dawnej mapie katastralnej, ani stanowi posiadania tak dawnemu, jak i obecnemu, przyjęciu, że linie graniczne nowopowstałych działek zostały wydzielone, błędnym ustaleniu przebiegu granic i zaniechaniu ustalenia przebiegu granic na gruncie, skoro posiadane dane nie były wystarczające dla ich określenia. 2. naruszenie prawa procesowego, które miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia: - art. 7, art. 77 kpa poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego w sprawie, wydanie decyzji bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do rozpoznania sprawy poprzez niewyjaśnienie czy plan sytuacyjny z dnia 14 maja 1975r. powołany w postanowieniu Sądu z dnia 16 lutego 1976r. (sygn. akt: [...] jest tożsamy z planem inż. M. S., skoro nie jest on datowany; niewykonanie pomiarów powierzchni i ustalenia przebiegu granic na gruncie pomimo niekwestionowanego przez organy obu instancji stanu, iż powierzchnie działek w planie sytuacyjnym inż. S. i operacie inż. D. nie są zbieżne; - art. 153 ppsa polegające na niewłaściwym zastosowaniu poprzez niewypełnienie należycie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lipca 2010r. ( sygn. akt: III SA/Kr 1044/09] i ograniczenie się wyłącznie do ustalenia, że sprawa o sygn. akt: [...] jest tożsama ze sprawą [...]. Wobec treści tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi Z. L. podniosła że organy w zasadzie ograniczyły się jedynie do wyjaśnienia, że sprawa o sygn. akt: [...] jest tożsama ze sprawą [...]. Nadal nie wyjaśnione zostało natomiast dlaczego plan sytuacyjny nie jest datowany. Tymczasem w postanowieniu z dnia 16 lutego 1976r. ([...]) Sąd powołał plan sytuacyjny z konkretną datą - 14 maja 1975r., w konkretnej wersji - wersji II, zatem, jak zauważyła skarżąca, do tego planu musiałby odnosić się operat pomiarowy [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 06 listopada 2007r., sporządzony przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. D. i stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu l instancji. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że operat pomiarowy geodety uprawnionego mgr inż. J. D. musi budzić wątpliwości, a to z uwagi na fakt, że nieprawidłowo zostały określone powierzchnie działek [...] (przed podziałem), jak i po podziale. Jak wskazała, własność parcel będących przedmiotem niniejszego postępowania została nabyta rzeź strony niniejszego postępowania oraz ich poprzedników prawnych w drodze zasiedzenia, co zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego o sygn. akt: [...], z treści którego wynika, że zakres stanu posiadania, również powierzchnie zasiedzianych działek określone są w planie geodety S. wersja II z dnia 14 kwietnia 1975r. Z przedmiotowego postanowienia wynika wprost, że sama działka [...] ma pow. 0.0208ha (pkt. III postanowienia), zaś działka [...] 0.0339ha (pkt. II. postanowienia) (łącznie 0.0547ha), tymczasem z kwestionowanego operatu wynika, że cała działka [...] (która składa się z [...] oraz [...] i części [...]) ma pow. 0.05 ha. Skarżąca zauważyła, że organ II instancji z jednej strony uznał powyższe zarzuty za bezzasadne, a z drugiej przyznał, że powierzchnie działek w planie inż. S. oraz w przyjętym operacie pomiarowym inż. D. są różne. Skarżąca przytoczyła stwierdzenia organu, iż w razie braku dokumentacji w zakresie przebiegu granic działek ewidencyjnych, bądź też, gdy dane zawarte w tej dokumentacji nie odpowiadają standardom technicznym, należy ustalić je w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Skarżąca wskazała, że skoro inż. D. podjął, jak wskazuje organ, próbę ustalenia przebiegu granic celem skorygowania powierzchni i przebiegu granic, to zachodziła taka konieczność. Niemniej, jak wskazała skarżąca, fakt, że w dniu 06 sierpnia 2007r. próba ta okazała się nieskuteczna, nie oznacza, że uprawnione było odstąpienie od czynności pomiarowych na gruncie i poprzestanie na metodzie analityczno-graficznej przy określeniu granicy działki, skoro istnieją możliwości dokonania pomiarów rzeczywistych. Zatem, w ocenie skarżącej bezzasadne i bezcelowe było rozdzielenie działek, skoro oczywistym jest, że ich powierzchnie nie odpowiadają ani stanowi prawnemu ani faktycznemu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga J. P. nie podlega uwzględnieniu. Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454) - dalej Rozporządzenie. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne - dalej ustawa - powierzając przepisem art. 22 ust. 1 staroście prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów i budynków, zarazem przepisem art. 2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Podstawową zasadą ewidencji gruntów jest zasada aktualności danych objętych ewidencją gruntów. Z tych przyczyn przepisy ustawy nakładają na osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 51 obowiązek zgłaszania właściwemu staroście wszelkiej zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia powstania zmian (art. 22 ust. 2 zd. 1). Również z mocy art. 23 właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne obowiązane są przesyłać staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego. Ustawa w przepisie art. 20 określa rodzaje danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy w zakresie gruntów ewidencja obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Są to tzw. dane o charakterze przedmiotowym. Stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 w ewidencji gruntów wykazuje się także właścicieli, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Te dane określa się z kolei jako dane o charakterze podmiotowym. Ustawa nie reguluje sposobu i trybu zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów oraz trybu wprowadzania w niej zmian. Stanowi o tym powołane Rozporządzenie z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z brzmienia § 10 ust. 1 wynika, że ewidencja obejmuje: 1)dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, 2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa. 2. W przypadku gruntów o nieustalonym właścicielu w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi gruntami władają na zasadach samoistnego posiadania. Zgodnie z § 12 ust. 1 Prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Z art. 24 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wynika, że operat ewidencyjny obejmuje informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 (w odniesieniu do gruntów opisane w pkt 1 tego przepisu wyżej przytoczonym), zawarte w ust. 1) bazie danych, o której mowa w art. 4 ust. 1 a pkt 2 - tj. dotyczące ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości), 2) zbiorze dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Przepisy powołanego Rozporządzenia określają części składowe operatu ewidencyjnego (§ 20). W ramach części operatu stanowiącej operat geodezyjno-prawny, wyróżnia się tzw. rejestr gruntów - stanowiący raport o danej działce ewidencyjnej w zakresie jej danych podmiotowych i przedmiotowych (§ 20 ust. 1, § 22, § 23 ust. 1 i 2). Opisowo-kartograficzna część operatu składa się z odpowiedniego fragmentu mapy, określającej m.in. granice określonej działki i jej numer, a także kontury budynków (§20, §21, §28). Rozporządzenie w § 44 pkt 2 nakłada na starostę obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie z urzędu lub na wniosek udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1, przy czym w myśl ust. 2 do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio przepisy § 35). Ten ostatni przepis określa jakie dokumenty i materiały stanowią materiały źródłowe dla założenia ewidencji gruntów i budynków. Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmian na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko powiadamia (§ 48, § 49) albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji, które kończy się decyzją wprowadzenia zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany, względnie umorzeniem postępowania wszczętego z urzędu, gdy po jego przeprowadzeniu stwierdzono brak podstaw do wprowadzenia zmiany. W sprawie rozpatrywanej wprowadzenie zmiany stało się konieczne, ze względu na błędne połączenie odrębnych nieruchomości w jednej działce ewidencyjnej. Kwestią zasadniczo sporną w sprawie jest powierzchnia nowo powstałej działki nr [...] ( pow. 0,0209 ha) powstałej z p. gr.l.kat. [...] stanowiącej własność M. T. oraz działki [...] o pow. 0, 03 ha ( odpowiadającej pb.l.kat. [...] i p. g r. l. kat. [...], powstałej z p.gr. l. kat. [...]), której współwłaścicielem jest skarżąca Z. L. Działki te stanowią odrębne ciała hipoteczne z uwagi na ich różnorodny stan prawny, dlatego trafnie organ zastosował przepis art. 7 b ust.2 pkt.2 ustawy Prawo geodezyjne., w celu rozdzielenia tych nieruchomości, błędnie ujętej w jedną działkę ewidencyjną nr [...]. W ocenie skarżącej organy nieprawidłowo określiły powierzchnie działki [...], zaniżając jej obszar. Błędu skarżąca upatruje zarówno w określeniu powierzchni działki [...] przed podziałem, jak i po podziale, kwestionując operat sporządzony przez geodetę mgr inż. J. D., na którym organy oparły rozstrzygnięcie w kontrolowanym postępowaniu. W szczególności skarżąca domaga się uwzględnienia powierzchni określonych w planie geodety inż. M. S. w dniu 14 kwietnia 1975r. Ścisłe określenie powierzchni powstałych z podziału działek, zdaniem Sadu byłoby możliwe, gdyby doszło do wskazania na gruncie granic wytyczających ich zasięg, oraz wykonania pomiarów. Należy podkreślić, że powierzchnia jest jedynie funkcją wytyczonych granic, a nie odwrotnie. Nie można zatem dostosować granic do powierzchni działek ewidencyjnych wskazanych postępowaniu [...]. Natomiast przeprowadzenie czynności na gruncie uniemożliwiła sama skarżąca, pomimo, że były wykonywane przy asyście policji. Biorąc pod uwagę sporny charakter przebiegu granic w terenie, należy wskazać, że spór ten może być rozstrzygnięty wyłącznie w postępowaniu rozgraniczeniowym i przed odpowiednimi organami.. W postępowaniu o rozgraniczenie (a nie podział) nieruchomości ustala się przebieg spornej granicy , oraz zasięg własności. Organy prowadzące ewidencję gruntów takiej kompetencji nie posiadają, tymczasem zarzuty skargi w istocie zmierzają do zakwestionowania granic ustalonych w operacie J. D., dla potrzeb rozdzielenia różnorodnych podmiotowo działek ewidencyjnych objętych postępowaniem. Uniemożliwienie wykonania pomiarów na gruncie spowodowało, że nie sposób odpowiedzieć na pytanie dotyczące różnic pomiędzy planem sytuacyjnym inż. S, a operatem sporządzonym dla potrzeb rozpatrywanego postępowania przez mgr inż. J. D. Zarzuty dotyczące niewyjaśnienia czy plan sytuacyjny z dnia 14 maja 1975 r. powołany w postanowieniu Sadu z dnia 16 lutego 1976r. [...] jest tożsamy z planem inż. M. S. z uwagi na brak daty, nie mógł odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie wskazuje na żadne istotne wątpliwości, poza kwestiami spornymi, które wiążą się ściśle z zagadnieniami zasięgu prawa własności i wykraczają poza kompetencje organu , którego rozstrzygnięcie jest kwestionowane. Wyjaśnienie kwestii tożsamości spraw sprawy [...] z sprawą [...] przesądza o identyfikacji planu inż. S. stanowiącego integralną część postanowienia wydanego w tej sprawie. Oceniając wypełnienie przez organ wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2010r, należy zauważyć, że według Sądu zastosowanie przez organ art. 30 § 5 kpa jest w rozpatrywanym przypadku uprawnione, gdyż zgon M. M.- uczestniczki postępowania miał miejsce w toku postępowania administracyjnego. Z tych względów brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło