III SA/Kr 1542/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A sp. z o.o. w K na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 września 2015 r. nr: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 września 2015 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego wymierzającą A sp. z o.o. w W karę pieniężną w wysokości 24.000 złotych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A sp. z o.o. w W. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano, że ziściły się wszelkie przewidziane w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji w całości przez Sąd Administracyjny. Wskazano, że skarżący składając niniejszy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji opiera go przede wszystkim na wiarygodności zarzutu wadliwości zaskarżonej decyzji. Jak wyjaśnia się bowiem w piśmiennictwie: "Kwestię wykonania zaskarżonego aktu lub czynności w zasadzie pozostawiono uznaniu organu administracyjnego ograniczonym jedynie wskazaniem przypadków, kiedy udzielenie ochrony tymczasowej jest niedopuszczalne (art. 61 §2 p.p.s.a.). W tym stanie prawnym organ administracji, rozpoznając tę kwestię może się kierować zarówno wiarygodnością zarzutu wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności, jak i prawdopodobieństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" (vide J.P. Tarno, Komentarz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ocenie skarżącego podniesione w niniejszej skardze zarzuty wskazują na wysoką wiarygodność wadliwości zaskarżonej decyzji. Ponadto podano, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę płynności finansowej Spółki, a także może wyrządzić Spółce znaczną i nieodwracalną szkodę. Ze względu na dokonane przez Urzędy Celne zatrzymania urządzeń oraz wydawanie (bez względu na ciągle zmieniające się i rozbieżne orzecznictwo sądów administracyjnych) decyzji oraz tytułów wykonawczych, kondycja finansowa spółki została mocno naruszona powodując stratę. Taka sytuacja może doprowadzić do szybkiej upadłości Spółki, a więc niewątpliwie do sytuacji, w której ani wygranie sporu, ani późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, nie przywróci pierwotnego stanu rzeczy i nie naprawi szkody. Skarżący podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez stronę skarżącą jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny, stanowi spełnienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (postanowienie z dnia 18 czerwca 2004 r., FZ 136/04, niepubl.). Podniesiono, że skarżący już na chwilę obecną ponosi duże straty nie tylko nie osiągając planowanych zysków z zatrzymanych urządzeń, ale ponosząc straty finansowe. Uiszczanie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania, kiedy to w ogóle dokonania czynu z art. 107 k.k.s. nie udowodniono żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację finansową Spółki i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Wobec powyższego, spółka zasługuje na tymczasową ochronę w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wymierzenia Spółce kary pieniężnej, skoro postępowanie w tym przedmiocie zostało już przez NSA zainicjowane. Skarżący wskazuje, iż brak jest przesłanek negatywnych wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto podkreślono, że w stosunku do skarżącego prowadzone są już liczne postępowania egzekucyjne w oparciu o dotychczas wydane tytuły, co bardzo utrudnia normalne funkcjonowanie Spółki m.in. z uwagi na zajęcia ruchomości czy rachunków bankowych oraz dokonywanie przez Spółkę wpłat na poczet kar, które są dla Spółki ogromnym ciężarem finansowym. W świetle uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 15 stycznia 2014 roku i skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego podkreślono, że wszystkie wydane dotychczas decyzje administracyjne nakładające na Spółkę kary pieniężne zostały wydane w oparciu o przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, którego niekonstytucyjność zdaniem NSA jest oczywista. Wobec czego dalsze nakładanie na Spółkę decyzjami administracyjnymi kar i nie wstrzymywanie ich wykonania z oczywistych względów grozi Spółce nieodwracalną szkodą. Przepis art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że podstawą wstrzymania wykonania decyzji może być niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oceniając powyższe przesłanki należy stwierdzić, iż chodzi tu nie tylko o szkodę grożącą samemu skarżącemu, ale również każdą inną szkodę, w tym szkodę grożącą Skarbowi Państwa. W odpowiedzi na poselską interpelację nr [...] wiceminister finansów Jacek Kapica poinformował, że w latach 2010-2013 Służba Celna zajęła 13 221 automaty, na których nielegalnie urządzano gry hazardowe. Jeśli przemnożyć to przez 12 tys. zł kary od każdego automatu, wychodzi na to, że w razie przegranej w Trybunale budżet musiałby oddać prawie 160 mln zł. Do tego trzeba dodać zwrot 100 proc. przychodu ściągniętego - w ramach kary - od firm urządzających gry na automatach bez koncesji i bez wymaganej rejestracji urządzenia. Niezależnie od kwot wyegzekwowanych kar pieniężnych podlegających zwrotowi, należy pamiętać, iż Skarb Państwa zobowiązany będzie wypłacić odsetki za zwłokę oraz odszkodowanie za utracone korzyści, czyli niezrealizowany zysk z gier na automatach. W świetle powyższego wykonanie wszystkich prawomocnych i wykonalnych kar pieniężnych naraża Skarb Państwa na niepowetowaną i znaczną szkodę. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego przez określoną w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi szkodę należy rozumieć taką szkodę majątkową oraz niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki natomiast, to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 25.09.2013 r., II GSK 1767/13). W przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, tj. stwierdzania niekonstytucyjności art. 14 ust. 1 i 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, powstanie możliwość wznowienia postępowań administracyjnych, a przywrócenie stanu poprzedniego będzie nad wyraz długie i uciążliwe zarówno dla skarżącej, jak i organów administracyjnych. Jednocześnie strona skarżąca podniosła, że z uwagi na liczne sprawy dotyczące zaskarżenia niekorzystnej dla spółki decyzji w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry zawisłe przed Wojewódzkimi Sądami Administracyjnymi na terenie całego kraju, nie tylko sądy, ale także organy celne przychylają się do wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji. Z uwagi na powyższe, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, z uwagi na uprawdopodobnienie przez skarżącą spółkę zaistnienia pozytywnych przesłanek w postaci możliwości zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jest uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wymienionych we wskazanym przepisie. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym między innymi w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji – zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt: II SA/Bk 352/06, opub. w LEX nr 192964). Stosownie do powyższych uregulowań zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia wstrzymanie danego aktu. Podnieść należy, że skoro zaskarżoną decyzją wymierzono stronie karę pieniężną, to z uwagi na treść art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oczywiste jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową strony skarżącej, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego jednak nie sposób doszukać się w rozpatrywanym wniosku. Jego autor nie podał bowiem żadnych rzeczowych informacji wskazujących na aktualne możliwości płatnicze skarżącej spółki czy posiadany przez nią majątek. Nie dał zatem Sądowi możliwości oceny, czy uiszczenie kwoty 24.000 zł przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy zagrozi płynności finansowej skarżącej spółki, a tym bardziej czy doprowadzi do jej upadłości. Trzeba zatem przypomnieć, że ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt: II OZ 1099/14). Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt: I OZ 737/14). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt: II GZ 684/13). Podkreślić również należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na tym etapie postępowania nie ma nic wspólnego z analizą zasadności skargi czy kontrolą legalności spornej decyzji. Sąd nie ma dowolności w udzielaniu stronom ochrony tymczasowej, gdyż działa wyłącznie w granicach przesłanek wynikających z przytoczonego wyżej przepisu ustawy procesowej. Wypada ponadto zauważyć, że z uwagi na treść art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niezasadne jest odwoływanie się przez stronę skarżącą do przypadków wstrzymania wykonania podobnych decyzji w innych sprawach. Jak bowiem wskazano powyżej, wstrzymanie wykonania decyzji jest uzależnione od aktualnej sytuacji konkretnej strony skarżącej oraz skutków, jakie wykonania decyzji przyniesie jej i tylko jej. Sam zaś fakt, że inne sądy administracyjne uwzględniały wnioski skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonych przez nich decyzji oznacza jedynie, że skarżący ci wykazali, że w związku z wykonaniem tych decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie - jak już wyżej podano - strona skarżąca okoliczności takich nie wykazała. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.