III SA/Kr 1543/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwoma dorosłymi synami. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi mieszkanie własnościowe o powierzchni 57,28 m2. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 4392,02 zł wyjaśniając, że składają się na to emerytury skarżącego i małżonki. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że mieszka z żona i dwoma synami w czteropokojowym mieszkaniu. Skarżący jest na emeryturze nauczycielskiej od 6 lat. Żona również jest na emeryturze od 2008 r. Skarżący twierdzi, że jego sytuacja materialna jest trudna bo ma na utrzymaniu dwóch dorosłych synów pozostających w chwili obecnej bez pracy a problemy zdrowotne pochłaniają znaczną cześć emerytur. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże bądź to że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący złożył oświadczenie, które jest wystarczające dla wyprowadzenia następujących konkluzji. Po pierwsze gospodarstwo domowe skarżącego dysponuje stosunkowo wysokim i do tego stałym dochodem w wysokości 4392,02 zł miesięcznie. Po drugie, rodzinę jak na warunki polskie można uznać za majętną skoro swoje potrzeby mieszkaniowe zaspakaja a należącym do niej czteropokojowym mieszkaniu własnościowym o powierzchni 57,28 m2. Po trzecie skarżący nie podjął nawet próby dokładniejszego określenia jak kształtują się stałe miesięczne obciążenia gospodarstwa domowego związane z utrzymaniem mieszkania i wydatkami na opiekę zdrowotną a także powodów dla których jego synowie są obecnie bez pracy. Skoro zaś gospodarstwo domowe skarżącego dysponuje wysokim, stałym miesięcznym dochodem i dysponuje własnym mieszkaniem a jednocześnie skarżący nie podjął nawet próby dokładniejszego wyjaśnienia swojej sytuacji to przyznanie w takich warunkach skarżącemu prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć tez trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).