III SA/Kr 1564/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. [...] M. w upadłości likwidacyjnej w T. na zawiadomienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 25 października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie potrącenia świadczenia emerytalnego postanawia odrzucić skargę. W skardze z dnia 24 listopada 2017 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie na zawiadomienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 25 października 2017 r. znak: [...], S. M. zarzucił Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. (dalej jako "ZUS") naruszenie art. 141 ust.1 pkt 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U z 2017 r. poz. 1383, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą emerytalną" poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż zasadnym jest potrącenie świadczenia emerytalnego ubezpieczonego do wysokości 75% najniższej emerytury w sytuacji, w której brak było stosownego wniosku syndyka w tym zakresie. Nadto zarzucono naruszenie art. 114 w związku z art. 134 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy emerytalnej poprzez brak wydania decyzji ustalającej nowy wymiar świadczenia emerytalnego, a tym samym potrącanie świadczenia emerytalnego bez podstawy prawnej, naruszenie art. 139 ustawy emerytalnej w związku z art. 61 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe poprzez uznanie, że podlegają potrąceniu składniki majątku upadłego w sytuacji, w której katalog należności określony w art. 139 ustawy emerytalnej nie zawiera takiej pozycji oraz naruszenie art. 139 ust. 1 pkt 5 ustawy emerytalnej poprzez jego zastosowanie i uznanie przez organ, że podlegają potrąceniu składniki masy upadłego, choć przepis ten nie odnosi się do przedmiotowego stanu faktycznego. Zarzucono również obrazę przepisów postępowania polegającą na wydaniu aktu bez wskazania podstawy prawnej oraz bez przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie jej oddalenie w całości, wskazując na brak wydania przez ZUS aktu podlegającego zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy w przedmiotowej sprawie skarga jest dopuszczalna. Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a." określa art. 3 tej ustawy. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W badanej sprawie skarga S. M. dotyczy zawiadomienia ZUS z dnia 25 października 2017 r. o dokonanym potrąceniu świadczenia emerytalnego od października 2017 r. w wysokości [...] zł. Dokonywanie przez ZUS potrąceń danej kwoty pieniężnej z emerytury na podstawie art. 139 ustawy emerytalnej jest czynnością techniczną, nie wymagającą wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej (lub jakiegokolwiek innego aktu). Zgodnie z art. 4778 § 1 K.p.c. do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych za wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Wyjątek od powyższej właściwości sądu powszechnego na rzecz sądu administracyjnego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stanowi art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963, z późn.zm.) i dotyczy jedynie spraw o przyznanie/odmowę świadczenia w drodze wyjątku oraz o umorzenie należności z tytułu składek. Dodatkowo jeżeli skarżący nie zgadza się z wysokością dokonywanych potrąceń, może wdać się w spór z syndykiem masy upadłości przed właściwym dla spraw upadłościowych sądem powszechnym. Reasumując zaskarżone obecnie do sądu administracyjnego przez S. M. zawiadomienie ZUS-u z dnia 25 września 2017 r. znak: [...] w przedmiocie potrącenia świadczenia emerytalnego nie należy do kognicji sądu administracyjnego jako nie mieszczące się w katalogu zamkniętym przytoczonego na wstępie art. 3 P.p.s.a. Procedowana sprawa ma charakter sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, a zatem właściwym do jej rozpoznania jest sąd powszechny. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu.