III SA/Kr 1567/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na akt Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 18 września 2012 r. Nr [...] Prezydent Miasta skierował E. M. do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym na osiedlu A w K. W dniu 14 listopada 2013 r. do Urzędu Miasta wpłynęło pismo E. M. zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i zatytułowane "Pozew o ponowne nabycie praw do lokalu socjalnego". Z treści tego pisma wynika, iż jest to skarga na akt Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2012 r. Nr [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, gdyż nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, względnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) określa art. 3 § 1-3 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Natomiast w myśl § 3 art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi E. M. jest akt Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2012 r. Nr [...] o skierowaniu skarżącego do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym na osiedlu A w K. Został on wydany na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5, art. 4 ust. 2, art. 14 ust. 1, art. 22, art. 23 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.) oraz § 1 ust. 1, § 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 1, § 8 pkt 1 uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. z 2007 r. nr 850, poz. 5589 z późn. zm.). Uregulowany w ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego tryb udzielania pomocy mieszkaniowej ma dwa etapy. W pierwszym etapie wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega przeanalizowaniu i weryfikacji, a następnie wydawane jest rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu. W drugim etapie postępowania, w razie skierowania do zawarcia umowy, wnioskodawca zawiera umowę najmu z zarządcą budynku. Działanie właściwego organu w pierwszym etapie nie stanowi ani oferty zawarcia umowy, ani negocjacji umowy i dlatego działania te mają charakter administracyjnoprawny, ponieważ rozstrzygają o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Z reguły poprzedza ono etap drugi, stanowiący już czynności o charakterze cywilnoprawnym. Podkreślić trzeba, że uprawnienie skarżącego do lokalu socjalnego nie znajdowało uzasadnienia w akcie administracyjnym, wydanym na podstawie przepisów o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, lecz z wyroków sądowych – wyroku Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z dnia 19 grudnia 2008 r. sygn. akt [...], zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny – Odwoławczy z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt [...], którym nakazano E. M. aby opuścił i opróżnił z rzeczy lokal mieszkalny nr [...] przy ul. B w K. Równocześnie w pkt II tego wyroku Sąd Okręgowy ustalił, że E. M. przysługuje prawo do lokalu socjalnego. O charakterze prawnym czynności podejmowanych w wyniku realizacji wyroku w sposób wyraźny stanowi przepis art. 14 ust. 6 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Wynika z niego, że orzekając o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym zaskarżone w niniejszej sprawie skierowanie skarżącego do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym na osiedlu A w K stanowiło ofertę zawarcia umowy i dlatego nie może być uznane za rozstrzygniecie w indywidualnej sprawie załatwiane w drodze decyzji na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bądź czynność z zakresu administracji publicznej, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Potwierdza to także treść art. 22 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, który stanowi, że z zasobu mieszkaniowego gminy wydziela się część lokali, które przeznacza się na wynajem jako lokale socjalne. Z kolei z art. 23 tej ustawy wynika, że uzyskanie prawa do lokalu socjalnego następuje na podstawie umowy najmu. Zarówno oferta zawarcia umowy, jak i sama czynność zawarcia umowy najmu stanowi czynność cywilnoprawną, a więc w przypadku kwestionowania przez stronę zainteresowaną jej warunków, jako sprawa cywilna podlega rozstrzygnięciu przed sądem powszechnym na podstawie art. 1 i art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 2236/11. Ponadto w wyroku tym powołano się na wcześniejsze orzeczenia NSA dotyczące tej kwestii, a mianowicie postanowienia z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 362/10 i z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2192/11 oraz wyrok z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 885/10 (dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż skarga wniesiona w niniejszej sprawie na akt Prezydenta Miasta, jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.