III SA/Kr 1572/17

WyrokWSA w Krakowie2018-02-05

Skład orzekający: Barbara Pasternak, Kazimierz Bandarzewski, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego (na syna F. P.) i świadczenia rodzicielskiego (na córkę P. P.) można odmówić przyznania świadczenia rodzicielskiego na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 sierpnia 2017 r., uwzględniając przepis przejściowy zawarty w art. 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. Zgodnie z przepisem przejściowym, zmienione brzmienie art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych miało zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń na okres zasiłkowy rozpoczynający się od dnia 1 listopada 2017 r. Ponieważ wniosek skarżącej o świadczenie rodzicielskie dotyczył okresu zasiłkowego rozpoczynającego się od lipca 2017 r., organy powinny zastosować przepisy obowiązujące przed nowelizacją, które nie wykluczały przyznania świadczeń w związku z opieką nad różnymi osobami. W konsekwencji, odmowa przyznania świadczenia rodzicielskiego była niezasadna.
Stan faktyczny
Skarżąca S. P. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia rodzicielskiego w związku z opieką nad córką P. P. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując na fakt pobierania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawnego syna F. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, opierając się na zmienionym brzmieniu art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które weszło w życie 1 sierpnia 2017 r. i dopuszczało odmowę przyznania świadczenia nawet w przypadku opieki nad różnymi osobami. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że organy błędnie zastosowały nowe przepisy, które powinny obowiązywać od 1 listopada 2017 r., a także że zbieg uprawnień dotyczy opieki nad różnymi osobami.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2018 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia [...] 2017 r. znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy orzekł o odmowie przyznania S. P. świadczenia rodzicielskiego w związku z opieką nad P. P. urodzoną [...] 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdził, że w razie zbiegu uprawnień do wymienionych w tym przepisie świadczeń wnioskodawca ma prawo dokonać wyboru jednego z nich. Wyjaśniono ponadto, że S. P.a ma przyznane prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym synem F. P. (na mocy decyzji z dnia 3 lipca 2013 r. nr: [...]). W związku z wynikającym z ww. przepisu zakazem kumulacji wielu rodzajów świadczeń, które są związane z brakiem aktywności zawodowej spowodowanej opieką nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny organ pierwszej instancji zobligowany był do wydania decyzji odmownej. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła S. P. podnosząc, że decyzja organu pierwszej instancji jest krzywdząca, gdyż - w jej ocenie - spełnia przesłanki uprawniające do świadczenia rodzicielskiego. W szczególności wskazała, że świadczenie pielęgnacyjne pobierane przez nią przyznane zostało w związku z opieką nad innym członkiem rodziny (niepełnosprawnym synem F. P.). Odwołująca się przywołała również orzecznictwo sądowoadministracyjne wyrażające pogląd, że ww. przepis ma zastosowanie tylko w razie zbiegu praw do kilku wymienionych w nim świadczeń przyznanych w związku z opieką nad tą samą osobą. Odwołująca podniosła ponadto, że poprzednio obowiązujący stan prawny pozwalał na przyznanie obu z wnioskowanych przez nią świadczeń, a ponadto zna przypadki osób korzystających z obu ww. świadczeń jednocześnie. W związku z powyższym zwraca się o przyznanie świadczenia rodzicielskiego w związku z opieką nad córką P. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 października 2017 r. znak: [...], działając na podstawie art. 17c, art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518, z późn. zm.) oraz art. 138 § l pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2017 r. nr [...] orzekającej o odmowie przyznania S. P. świadczenia rodzicielskiego w związku z opieką nad P. P. urodzoną [...] 2010 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło przyczyny, dla których należało utrzymać decyzje organu pierwszej instancji w mocy. W szczególności Kolegium powołało się na okoliczność, że zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: świadczenia rodzicielskiego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Kolegium ustaliło, że skarżącej przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym synem F. P. (na mocy decyzji z dnia 3 lipca 2013 r. nr: [...]). W związku z wynikającym z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zakazem kumulacji wielu rodzajów świadczeń, które są związane z brakiem aktywności zawodowej spowodowanej opieką nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji zobligowany był do wydania decyzji odmownej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję S. P. zarzuciła, że decyzje organu obu instancji są niesprawiedliwe i krzywdzące. W szczególności skarżąca podniosła, że świadczenie winno jej zostać przyznane, gdyż w jej przypadku nie zachodzi zbieg praw do świadczeń (rodzicielskiego i pielęgnacyjnego), o którym można mówić tylko w sytuacji, gdyby świadczenia te przysługiwały w związku z opieką nad tym samym dzieckiem. Tymczasem skarżąca pobiera świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad synem F. P., a świadczenie rodzicielskie wnioskowane było w związku z opieką nad P. P. Skarżąca powołała się na art. 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428), zgodnie z którym przepisy ustawy zmienianej w art. 6, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyłączeniem art. 16a ust. 9, art. 17 ust. 6, art. 23 ust. 3 pkt 1, ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 5d ustawy zmienianej w art. 6, mają zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń na okres zasiłkowy rozpoczynający się od dnia 1 listopada 2017 r. W ocenie skarżącej z powyższego przepisu wynika, że art. 27 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ww. ustawą może być stosowany dopiero od nowego okresu świadczeniowego, którym rozpoczyna się z dniem 1 listopada 2017. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwana dalej w skrócie "P.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Skarga jest zasadna, a zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa materialnego w stopniu skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Istota sporu w tej sprawie dotyczy stosowania art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518, z późn. zm.), którego treść została zmieniona ustawą z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428). Zgodnie ze zmienioną treścią ww. przepisu, od dnia 1 sierpnia 2017 r. jego treść jest następująca: W przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: świadczenia rodzicielskiego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. W oparciu o taką treść, a w szczególności ostatni fragment zacytowanego przepisu, który wszedł w życie z dniem 1 sierpnia 2017 r. " - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami", organy obu instancji uznały, że taka zmiana obowiązuje od dnia 1 sierpnia 2017 r. i dotyczy wszystkich postępowań, które nie zakończyły się przed tą datą. Jak podnoszą przy tym organy, wobec braku przepisów przejściowych art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych znajduje zastosowanie do postępowań nie zakończonych na datę 1 sierpnia 2017 r. Stanowisko to jest błędne. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w dniu 7 lipca 2017 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego. Rzeczywiście w dniu 1 sierpnia 2017 r. wszedł w życie zmieniony art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale do wykładni tego przepisu niezbędne jest uwzględnienie art. 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428). Zgodnie z tym artykułem przepisy ustawy zmienianej w art. 6 (czyli ustawy o świadczeniach rodzinnych), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (tj. od dnia 1 sierpnia 2017 r.), z wyłączeniem art. 16a ust. 9, art. 17 ust. 6, art. 23 ust. 3 pkt 1, ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 5d ustawy zmienianej w art. 6, mają zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń na okres zasiłkowy rozpoczynający się od dnia 1 listopada 2017 r. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia rodzicielskiego na podstawie art. 17c ustawy o świadczeniach rodzinnych, a to oznacza, że wyłączenie objęte art. art. 16a ust. 9, art. 17 ust. 6, art. 23 ust. 3 pkt 1, ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 5d ustawy o świadczeniach rodzinnych do tej sytuacji nie ma zastosowania. Prawidłowo odkodowana norma prawna, na podstawie art. 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428) powinna mieć następującą treść: zmieniona treść art. 27 ust. 5 ustawy ma zastosowanie tylko do tych spraw wszczętych i niezakończonych na datę 1 sierpnia 2017 r., jeżeli sprawy to dotyczą ustalania prawa do świadczeń na okres zasiłkowy, którego początek rozpoczyna się od dnia 1 listopada 2017 r. Oznacza to, że te postępowania, co do których okres zasiłkowy rozpoczynałby się przed datą 1 listopada 2017 r., nie zostały objęte zmienioną treścią ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tym samym należy w sprawie zbadać, jaki okres zasiłkowy obejmowałby prawidłowo rozpoznany wniosek złożony w dniu 7 lipca 2017 r. przez skarżącą. Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego na rzecz córki P. P., urodzonej w dniu [...] 2010 r. (akta administracyjne sprawy, karty nr 1-4). Do tego wniosku dołączono, między innymi, decyzję o odroczeniu rozpoczęcia spełniania obowiązku szkolnego przez P. P. do dnia 31 sierpnia 2018 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 5). P. P. jest dzieckiem w pełni przysposobionym przez S. P. i M. P. i postanowienie wydane w tym zakresie stało się prawomocne z dniem 24 lutego 2017 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 7). Jak wynika z art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. Wyjątek ten obejmuje także ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego (art. 17c ustawy o świadczeniach rodzinnych). Zgodnie z art. 17c ust. 1 pkt 4 świadczenie rodzicielskie przysługuje osobie, która przysposobiła dziecko, do ukończenia dziesiątego roku życia przez to dziecko w przypadku, gdy wobec tego dziecka którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego. Świadczenie rodzicielskie przysługuje od dnia przysposobienia dziecka nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko dziesiątego roku życia, jeżeli wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - w przypadku osoby, o której mowa w art. 17c ust. 1 pkt 4 tej ustawy (art. 17c ust. 4 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Początek okresu zasiłkowego w przypadku świadczenia rodzicielskiego wyznacza art. 24 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczenia rodzicielskiego ustala się począwszy od miesiąca przysposobienia dziecka, jeżeli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego został złożony w terminie 3 miesięcy licząc od dnia przysposobienia dziecka. W przypadku złożenia wniosku po tym terminie, nie później jednak niż w okresach, o których mowa w art. 17c ust. 3 tej ustawy, prawo do świadczenia rodzicielskiego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Ponieważ w tej sprawie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego na rzecz P. P. został złożony dopiero 7 lipca 2017 r., to prawo to należało przyznać na okres rozpoczynający się od lipca 2017 r. Początek lipca (od dnia 1 lipca 2017 r.) 2017 r. stanowił w tym przypadku początek okresu zasiłkowego. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że trafnie podnosi w skardze skarżąca zarzut błędnej wykładni art. 27 ust. 5 ustawy o zasiłkach rodzinnych w związku z art. 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428). Jak bowiem wynika z art. 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin, przepisy zmienionej ustawy o świadczeniach rodzinnych miały mieć po raz pierwszy zastosowanie przy świadczeniach rodzicielskich nie od dnia 1 sierpnia 2017 r. ale dopiero wtedy, gdy ustalanie prawa do świadczenia rodzicielskiego następowałoby na okres zasiłkowy rozpoczynający się od dnia 1 listopada 2017 r. Skoro w tej sprawie okres zasiłkowy powinien rozpocząć się od dnia 1 lipca 2017 r., to przepis przejściowy z art. 17 zmieniającej ustawy (ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428) nie umożliwiał stosowania treści art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w wersji od dnia 1 sierpnia 2017 r. Ponadto również treść uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428) nie pozwala na uznanie stanowiska organów za prawidłowe. W zakresie objętym tą sprawą w uzasadnieniu tym wskazano (uzasadnienie druku Sejmu nr 1625), że "doprecyzowania art. 27 ust. 5 ustawy ma na celu zapewnienie jednolitości stosowania przepisów ustawy przez organy właściwe i jednoznacznego wskazania, że nie jest możliwa kumulacja wielu rodzajów świadczeń finansowanych z budżetu państwa, które są związane z brakiem aktywności zawodowej spowodowanej opieką nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny". Ponadto ma znaczenie także ten fragment uzasadnienia ww. projektu ustawy, który dotyczy terminu wejścia w życie. W tym zakresie w uzasadnieniu napisano, że "proponuje się, aby ustawa weszła w życie z dniem 1 sierpnia 2017 r. z wyjątkiem mających wejść w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. (... – pominięto)". "Termin 1 sierpnia 2017 r. jest dostosowany do rozpoczynających się od sierpnia 2017 r. terminów składania wniosków o przyznanie świadczeń rodzinnych, świadczeń z funduszu alimentacyjnego i świadczenia wychowawczego". Rzeczywiście ustawodawca zamierza ograniczyć ilość przyznawanych świadczeń rodzinnych, ale odniósł to do tych świadczeń, dla których początek okresu zasiłkowego zaczynał się od dnia 1 listopada 2017 r. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w okolicznościach tej sprawy zastosowanie znajdowało stanowisko, zajęte w stanie prawnym sprzed 1 sierpnia 2017 r. zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: świadczenia rodzicielskiego lub świadczenia pielęgnacyjnego, lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub dodatku do zasiłku rodzinnego, lub zasiłku dla opiekuna - przysługiwało jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną (art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych z daty sprzed 1 sierpnia 2017 r.). Określony w powołanym przepisie zbieg do ww. świadczeń rodzinnych, miał zastosowanie w sytuacji, gdy zbieg uprawnień dotyczył tej samej osoby sprawującej opiekę lub wychowanie oraz tej samej osoby wymagającej opieki. Skutkiem takiej interpretacji rodzic sprawujący opiekę nad kilkoma dziećmi mógł otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne na jedno z dzieci (dziecko niepełnosprawne), a świadczenie rodzinne na pozostałe dzieci (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 15 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1031/17 i powołane tam orzeczenia innych sądów administracyjnych; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1252/17 zajął stanowisko, zgodnie z którym ustawa z 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428) nie zawierała takich przepisów przejściowych, które nakazywałyby stosować "nowe" regulacje (zmienioną z datą 1 sierpnia 2017 r. treść ustawy o zasiłkach rodzinnych) do wniosków złożonych pod rządami poprzednich przepisów (czyli przed dniem 1 sierpnia 2017 r.). Z powyższych względów Sąd uznał, że organy w sposób nieprawidłowy przyjęły, że w sprawie skarżącej nastąpił zbieg uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i rodzinnego uniemożliwiający przyznanie jej obu świadczeń, pomimo że świadczenia te dotyczyły różnych dzieci, nad którymi skarżąca sprawowała opiekę. W ocenie Sądu w okolicznościach tej sprawy nie wystąpiły w sprawie okoliczności wyłączające zastosowanie przepisów sprzed nowelizacji z 1 sierpnia 2017 r. Z tych powodów Kolegium orzekając po wejściu w życie znowelizowanego brzmienia art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, powinno orzekać na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku. Takie stanowisko, jakie zajmuje Sąd w tej sprawie, znalazło swoje odzwierciedlenie także w orzecznictwie sądowym, por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1031/17; Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 319/17). W wyrokach tych jednoznacznie wskazano, że art. 27 ust. 5 o treści zmienionej z dniem 1 sierpnia 2017 r. ma - na podstawie art. 17 ustawy zmieniającej - zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do zasiłku na okres zasiłkowy rozpoczynający się od dnia 1 listopada 2017 r. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi należy podnieść, że są one zasadne. Trafny jest zarzut błędnej wykładni art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu po dniu 1 sierpnia 2017 r. Trafnie podnosi skarżąca, że organy administracyjne naruszyły art. 17 ustawy z 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428) i w związku z tym błędnie ustaliły treść normy prawnej a art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy naruszyły także art. 24 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych w tym zakresie, że nie ustaliły w sposób prawidłowy okres, na jaki powinno być przyznane świadczenie rodzicielskie. Natomiast nie są zasadne zarzuty naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sprawie organy administracyjne nie naruszyły art. 2 Konstytucji RP statuującym zasadę demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Nie naruszono również art. 18 Konstytucji RP chroniącego małżeństwo, rodzinę, macierzyństwo i rodzicielstwo. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 32 Konstytucji zawierającego zasadę równości oraz wprowadzającego zakaz dyskryminacji. Natomiast wadliwa wykładnia art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z wadliwą wykładnią art. 17 ustawy z 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin spowodowała skutek w postaci ograniczenia pomocy dla skarżącej z tego tytułu, że już sprawując opiekę nad innym dzieckiem (niepełnosprawnym) pobiera świadczenie związane z opieką nad osobą niepełnosprawną. Stanowi to naruszenie art. 69 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Naruszenia ww. przepisów konstytucyjnych stanowią skutek naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. W tej bowiem sprawie organy przede wszystkim naruszyły przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 17 ustawy z 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin). Stosownie do art. 141 § 4 P.p.s.a. w ponownie prowadzonym postępowaniu organy obu instancji mają obowiązek uwzględnienia oceny prawnej i wskazań wynikających z uzasadnienia wyroku, a w szczególności co do tego, jakie przepisy w sprawie powinny mieć zastosowanie i co do jakiego okresu zasiłkowego winno być prowadzone postępowanie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło